Tag archieven: Qbuzz

Binnenland, Prorail, spoor

Sneeuw en strenge vorst: reizigers gewaarschuwd voor vertragingen en uitval

Het winterweer zet dit weekend opnieuw stevig door en dat blijft niet zonder gevolgen voor het treinverkeer in Nederland.

Het KNMI verwacht zaterdag 10 januari vanaf de ochtend nieuwe sneeuwval, terwijl in de nacht van zaterdag op zondag strenge vorst wordt voorspeld. Die combinatie van sneeuw, ijs en lage temperaturen zorgt traditiegetrouw voor extra uitdagingen op en rond het spoor. Reizigers moeten daardoor rekening houden met vertragingen, uitval van treinen en aangepaste dienstregelingen.

spoor

Sneeuw en vorst vormen een bekend risico voor het spoor. Wissels kunnen door sneeuw en ijs vastlopen, waardoor ze niet meer goed schakelen. Daarnaast kan bij vorst en veel vocht in de lucht ijsvorming ontstaan op de bovenleiding. Dat heeft directe gevolgen voor de stroomvoorziening van treinen. ProRail zet daarom extra ploegen in die dag en nacht klaarstaan om storingen zo snel mogelijk te verhelpen. Toch blijkt de praktijk weerbarstig, omdat gladheid het soms lastig maakt om met voertuigen of materieel snel op de juiste plek te komen. Dat kan ertoe leiden dat het oplossen van een storing meer tijd kost dan gewenst.

onderhoud

Naast het winterweer speelt ook gepland onderhoud een rol. Werkzaamheden aan het spoor zijn noodzakelijk om het treinverkeer nu en in de toekomst veilig en betrouwbaar te houden. Dit weekend gaan die werkzaamheden, ondanks de winterse omstandigheden, zo goed mogelijk door. Dat betekent wel dat op sommige trajecten extra beperkingen gelden. Rond Schiphol is bijvoorbeeld sprake van een aangepaste treindienst door werkzaamheden, wat voor reizigers tot langere reistijden of extra overstappen kan leiden.

Reizigers krijgen daarom het dringende advies hun reis goed voor te bereiden en kort voor vertrek de reisplanner te raadplegen. De situatie kan door het weer snel veranderen en actuele informatie is essentieel. Om zo dicht mogelijk aan te sluiten bij de weersverwachting wordt zondag 11 januari bekendgemaakt hoe de verwachte treindienst voor maandag 12 januari eruit zal zien.

NS rijdt dit weekend volgens een winterdienstregeling. Dat houdt in dat op vrijwel alle trajecten minimaal twee treinen per uur rijden en op sommige drukke lijnen zelfs vier. In totaal wordt ongeveer tachtig procent van de normale dienstregeling uitgevoerd. Deze aanpak moet zorgen voor een stabielere dienst bij winterweer, maar heeft ook nadelen. Sommige reizigers moeten vaker overstappen en zijn langer onderweg. Daarnaast kunnen treinen drukker zijn dan normaal, vooral tijdens piekmomenten.

vervoerders

Ook andere vervoerders passen hun dienstregeling aan. Goederenvervoerders ondervinden veel hinder van de sneeuw en proberen met maatwerk toch zoveel mogelijk treinen te laten rijden. Internationale reizigersvervoerders en regionale vervoerders rijden eveneens volgens aangepaste schema’s.

Arriva meldt dat in de noordelijke regio op de meeste lijnen een uurdienstregeling wordt gereden. Alleen op de trajecten Groningen–Leeuwarden en Groningen–Winschoten blijft twee keer per uur een trein rijden. Nachttreinen vanuit Groningen en Zwolle naar Schiphol rijden dit weekend niet vanwege het winterweer. In de regio oost en in Limburg geldt de normale weekenddienstregeling.

Keolis verwacht op de trajecten Zwolle–Kampen en Zwolle–Enschede de normale dienstregeling te kunnen rijden. Ook op de lijn Amersfoort–Ede-Wageningen wordt uitgegaan van een normale dienst, al bestaat de kans dat korte ritten tussen Amersfoort en Barneveld-Zuid vervallen. Door het winterweer was de werkplaats de afgelopen dagen moeilijk bereikbaar, waardoor noodzakelijk onderhoud aan treinmaterieel is uitgesteld. Dat onderhoud wordt waar mogelijk dit weekend ingehaald.

Qbuzz gaat er op de MerwedeLingelijn vanuit dat de normale weekenddienstregeling kan worden gereden. Voor internationale treinen geldt dat reizigers kort voor vertrek de reisplanner moeten raadplegen voor de meest actuele informatie.

Prorail

ProRail heeft voor dit weekend extra sneeuw- en storingsploegen stand-by staan. Ondanks deze inzet kan het winterweer toch leiden tot vertragingen, uitval van treinen of afwijkende vertrektijden. De boodschap aan reizigers blijft daarom duidelijk: bereid de reis goed voor en controleer vlak voor vertrek altijd de actuele reisinformatie.

Bedrijven, Binnenland, Rechtspraak, Transdev

Utrechtse busstrijd beslist: rechter maakt korte metten met bezwaren Qbuzz

Reiziger merkt zondag niets van juridische strijd maar de rechter geeft definitief groen licht aan Transdev.

De Utrechtse twist rond het openbaar vervoer is tot een einde gekomen na een felle juridische strijd die wekenlang de gemoederen bezighield. De rechtbank heeft bepaald dat Transdev, ondanks felle bezwaren van huidig vervoerder Qbuzz, vanaf aanstaande zondag toch de nieuwe concessie voor bus- en tramvervoer in de regio Utrecht mag uitvoeren. Daarmee komt een geschil ten einde dat tot op het laatste moment onzekerheid veroorzaakte onder reizigers én personeel.

Vijf dagen voor de ingangsdatum van het nieuwe contract heeft de rechter uitgesproken dat alle bezwaren van Qbuzz ongegrond zijn. Qbuzz stelde dat Transdev tijdens de aanbesteding een reeks beloften zou hebben gedaan die niet haalbaar zouden zijn. Volgens de vervoerder zou Transdev onrealistische verwachtingen hebben geschept, vooral over de ambitie om vanaf 2028 volledig elektrisch te rijden. Daarnaast trok Qbuzz de deskundigheid van de beoordelingscommissie in twijfel, stellende dat deze volgens hen niet voldoende onderlegd was om een oordeel te vellen over de omvangrijke concessie.

niet overtuigend

De rechtbank ging niet mee in die redenering. In de uitspraak staat dat de provincie Utrecht zorgvuldig heeft gehandeld en dat het haar vrijstond om de concessie aan Transdev te gunnen. De beschuldigingen rond onhaalbare beloftes zijn volgens de rechter niet overtuigend onderbouwd. Daardoor blijft de gunning overeind en is het oordeel definitief. Er is geen ruimte meer voor verder beroep, wat betekent dat er vanaf zondag daadwerkelijk bussen met Transdev-logo’s door Utrecht, Houten, Zeist, De Bilt, Nieuwegein en omliggende gemeenten gaan rijden.

Foto: © Pitane Blue – openbaar vervoer Utrecht

De uitspraak brengt rust voor reizigers die zich de afgelopen weken hebben afgevraagd of de overstap tussen vervoerders nog op het allerlaatste moment zou kunnen veranderen. Zij zullen, zo bevestigt de rechtbank, vanaf zondag gewoon kunnen instappen bij de nieuwe vervoerder. Toch gaat de overgang niet zonder hobbels. Al in een eerder stadium werd duidelijk dat de beloofde groei van 12 tot 14 procent in het aanbod niet haalbaar is op de korte termijn. In werkelijkheid wordt het aanbod voorlopig met slechts 2 tot 3 procent uitgebreid.

vertragingen

Volgens betrokkenen heeft dit vooral te maken met twee problemen die de gehele sector bezighouden. Allereerst is er een tekort aan chauffeurs, een kwestie die al geruime tijd speelt en door veel vervoerders wordt ervaren. Daarnaast kampen de fabrikanten van de nieuwe elektrische bussen met forse productieproblemen. Het gaat om een vloot van ongeveer driehonderd voertuigen waarvan een deel in de komende maanden had moeten instromen. Door vertragingen in de levering arriveert een belangrijk deel van die bussen pas later, wat Transdev direct voor een uitdaging stelt.

De vervoerder verwacht in het eerste kwartaal van volgend jaar wél op te kunnen schalen naar het niveau dat in de concessie is afgesproken. Naar eigen zeggen zijn de plannen voor de verdere uitrol van het elektrische wagenpark niet geschrapt maar slechts verschoven. Ongeveer veertig van de vertraagde e-bussen zouden in die periode alsnog moeten arriveren. Pas dan kan Transdev volledig gaan rijden volgens de frequenties die aan de provincie zijn beloofd. Voor reizigers betekent het dat de gewenste verbetering merkbaar zal zijn, maar iets later dan oorspronkelijk was aangekondigd.

De uitspraak van de rechtbank markeert daarmee niet alleen een belangrijk moment voor de provincie Utrecht, maar ook voor de bredere discussie over de haalbaarheid van grootschalige verduurzaming binnen het openbaar vervoer. Voorlopig overheerst echter vooral de opluchting dat de juridische onzekerheid voorbij is en dat de nieuwe vervoerder komend weekend daadwerkelijk van start kan gaan.

Bedrijven, Binnenland, Busvervoer, Transdev

Transdev blijft vervoerder : rechter fluit Qbuzz opnieuw terug in concessiestrijd

De juridische strijd om het busvervoer in de provincie Utrecht heeft geen onverwachte wending gekregen.

De voorzieningenrechter in Den Haag heeft het verzoek van Qbuzz om de concessieverlening aan Transdev voorlopig op te schorten, resoluut van tafel geveegd. Daarmee blijft de concessie voor het openbaar vervoer in het gebied Utrecht Binnen in handen van Transdev, ondanks hernieuwde pogingen van Qbuzz om dat besluit onderuit te halen.

Qbuzz, dat de gunning in eerste instantie verloor, stelde dat de inschrijving van Transdev gebaseerd zou zijn op plannen die in de praktijk niet uitvoerbaar zijn. Het zou onder meer gaan om onhaalbare tijdschema’s, problemen met laadinfrastructuur en vergunningen die volgens Qbuzz niet tijdig gerealiseerd konden worden. Volgens de vervoerder heeft Transdev bovendien op meerdere punten haar oorspronkelijke plannen aangepast, iets wat volgens hen in strijd is met de aanbestedingsregels.

argumentatie

De voorzieningenrechter liet zich niet overtuigen door deze argumentatie. Volgens de uitspraak, die op 6 augustus 2025 openbaar werd gemaakt, is er geen sprake van wezenlijke wijzigingen in het aanbod van Transdev. De rechter concludeerde dat de aanpassingen die Transdev heeft doorgevoerd – zoals het wijzigen van de locatie van de busremise en het terugbrengen van het aantal laadpunten – passen binnen de toegestane bandbreedte van de aanbestedingsleidraad.

“De aanbestedingsleidraad biedt expliciet ruimte voor onvoorziene omstandigheden, mits de inschrijving in de kern blijft voldoen aan de gestelde eisen,” aldus de voorzieningenrechter. Qbuzz voerde onder andere aan dat Transdev niet beschikte over de benodigde vergunningen op het moment van inschrijving en dat het realiseren van de benodigde laadinfrastructuur binnen de gestelde termijn niet haalbaar zou zijn. Maar volgens de rechter is het niet aan hem, maar aan de beoordelingscommissie om te beoordelen of een inschrijving uitvoerbaar is.

De rechter herhaalde bovendien dat in een eerdere uitspraak van 16 januari 2025 al was vastgesteld dat de inschrijving van Transdev aan de eisen voldeed. De nieuwe informatie die Qbuzz had ingebracht – waaronder recente vergunningen en wijzigingen in het plan van aanpak – gaf volgens de rechter geen aanleiding om dat oordeel te herzien.

In de uitspraak wordt ook verwezen naar de bredere context waarin Transdev opereert. Het bedrijf kampt, net als andere vervoerders, met structurele uitdagingen op het gebied van personeelstekorten en verduurzaming. Toch heeft Transdev volgens de rechter voldoende onderbouwd hoe zij met deze risico’s omgaat. “Het enkele feit dat een inschrijving ambitieus is, maakt die nog niet irreëel,” staat in de uitspraak te lezen.

geen sprake van

Een opvallend punt in de juridische strijd is dat Qbuzz eerder al naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven stapte. Ook die beroepsprocedure leverde Qbuzz niets op. In een uitspraak van het CBb van 6 augustus 2025 werd vastgesteld dat de provincie Utrecht de aanbestedingsprocedure correct heeft uitgevoerd en dat er geen sprake is van discriminatie of willekeur in de gunning aan Transdev.

Transdev heeft inmiddels laten weten blij te zijn met de bevestiging van de rechter. “Wij kunnen ons nu volledig richten op de uitvoering van het openbaar vervoer in Utrecht, in samenwerking met de provincie,” aldus een woordvoerder van het vervoersbedrijf. De provincie Utrecht zelf spreekt van een “duidelijke uitspraak die rust brengt in het concessieproces.”

nederlaag

Voor Qbuzz is het een nieuwe nederlaag in een langslepende strijd. Het bedrijf overweegt nog of verdere stappen volgen, al lijkt de juridische ruimte daarvoor uiterst beperkt nu zowel de voorzieningenrechter als het CBb geen reden zien om de gunning aan Transdev ongedaan te maken.

Met de uitspraak lijkt de weg definitief vrij voor Transdev om de concessie voor de komende jaren gestalte te geven. Daarmee komt er voorlopig een einde aan een hoogoplopende strijd om een miljardencontract dat van groot belang is voor de toekomst van duurzaam en betrouwbaar openbaar vervoer in de provincie Utrecht.

Aanbesteding, België, Brussel, Buitenland, NS

Brussel grijpt in: EU is klaar met hollandse listigheid op het spoor

Wat zich jarenlang opbouwde als een politiek-technocratisch getouwtrek tussen Den Haag en Brussel is deze week geëscaleerd in een formele juridische veldslag.

De Europese Commissie heeft besloten om Nederland voor het Hof van Justitie te dagen vanwege de directe concessie van het hoofdrailnet aan de NS voor de periode 2025 tot 2033. Een stap die terecht is, en die de logica en integriteit van de Europese wetgeving moet beschermen tegen nationale schijnbewegingen.

Het dossier leest als een handboek politieke eigenwijsheid. Terwijl de Europese Unie eind 2023 glashelder een verbod instelde op onderhandse gunningen van spoorconcessies, besloot het demissionaire kabinet binnen dezelfde maand nog snel het hoofdrailnet zonder aanbesteding aan de NS toe te wijzen. Een juridische inhaalactie volgde, waarin Den Haag met kunst- en vliegwerk probeerde aan te tonen dat alles netjes binnen de lijntjes was gekleurd.

waarschuwingen

Maar Europa laat zich niet inpakken. Na eerdere waarschuwingen en een formeel gemotiveerd advies is de gang naar het Hof een logisch vervolg. En het is een noodzakelijke tik op de vingers voor een overheid die denkt dat het nationale belang altijd boven de regels van de Europese interne markt mag staan.

De grote verliezers in dit dossier zijn de andere vervoerders: Arriva, Keolis, Qbuzz en anderen. Bedrijven die aantoonbaar bereid zijn geweest om serieuze concurrentie te bieden, maar nooit de kans kregen. Ze trekken al jaren aan de bel, starten rechtszaken, voeren gesprekken met Brussel, en schreeuwen tegen dovemansoren in Den Haag. Hun frustratie is begrijpelijk. De woorden van FMN-voorzitter Anne Hettinga, die het besluit van de Europese Commissie “logisch en niet onverwacht” noemt, spreken boekdelen.

Foto: © Pitane Blue
– Europees parlement Brussel

Het verweer van de Nederlandse regering en de NS – dat men alles volgens de regels heeft gedaan – is inmiddels sleets. Niemand twijfelt eraan dat een robuuste nationale vervoerder voordelen kan bieden. Maar de spelregels zijn veranderd. De EU verlangt transparantie, eerlijkheid en een gelijk speelveld. Nederland wist dat en koos ervoor de mazen van de wet op te zoeken. Dat pakt nu verkeerd uit.

lakmoesproef

En het gaat hier om meer dan alleen juridische details. Deze zaak is een lakmoesproef voor de manier waarop we in Europa omgaan met essentiële publieke infrastructuur. Wordt die beschermd door nationaal pragmatisme of onderworpen aan Europese marktregels? De uitspraak van het Hof zal niet alleen bepalen wie er straks op het Nederlandse spoor rijdt, maar ook of lidstaten ongestraft hun eigen koers kunnen blijven varen in strategische sectoren.

Het is te hopen dat deze kwestie eindelijk de bredere discussie opent over de toekomst van het Nederlandse openbaar vervoer. Over hoe we binnen Europa willen omgaan met marktwerking, reizigersbelangen en nationale controle. Maar vooral: over hoe Den Haag in de toekomst moet ophouden met schijntransparantie en vaag juridisch getouwtrek. Brussel kijkt mee. En dit keer met het zwaard van Damocles in de hand.

Binnenland

Provincie grijpt in: QBuzz zwaar beboet na mislukte start in Friesland

Qbuzz kreeg deze week een fikse tik op de vingers van de provincie Fryslân.

Gedeputeerde Staten legden de vervoerder een boete op van ruim één miljoen euro wegens ondermaatse prestaties in het eerste kwartaal van de nieuwe concessie. Die concessie ging op 15 december 2024 in en geldt voor een periode van tien jaar. Maar de start bleek allesbehalve vlekkeloos.

De busdiensten in Friesland kampten de eerste maanden met een stortvloed aan problemen. Rituitval, te laat rijdende bussen en het ontbreken van de juiste voertuigen waren aan de orde van de dag. De afgesproken servicenormen – vastgelegd in het contract tussen provincie en vervoerder – bleven ver buiten bereik. Volgens de provincie kon er dan ook niet anders worden gehandeld dan conform de boeteregeling: Qbuzz krijgt een financiële sanctie opgelegd voor het niet halen van de afgesproken prestaties.

onthutsend

De cijfers zijn onthutsend. In de beginfase had Qbuzz slechts een fractie van het beloofde materieel op de weg. Waar 140 nieuwe bussen waren toegezegd, werden er aanvankelijk slechts 31 geleverd. De rest van de dienstverlening moest met geïmproviseerde middelen worden uitgevoerd: oude dieselbussen, voertuigen zonder reisinformatiesysteem en tijdelijke oplossingen die verre van ideaal waren voor reizigers. Ook chauffeurs klaagden over chaos en desorganisatie.

Naast het opleggen van de boete maakt de provincie ook werk van een andere strategische stap: de elektrificatie van het regionale spoor. Voor een verkenning naar het mogelijk inzetten van batterijtreinen op de trajecten Leeuwarden–Harlingen Haven en Leeuwarden–Stavoren wordt 2,2 miljoen euro uitgetrokken. De opdracht wordt uitgevoerd door ProRail en moet binnen twee jaar duidelijk maken welke investeringen en aanpassingen nodig zijn om de lijnen deels te elektrificeren.

emissievrij

De ambitie is duidelijk: Fryslân wil toewerken naar een openbaar vervoersnetwerk dat volledig emissievrij is. De inzet van batterijtreinen moet daarin een belangrijke rol gaan spelen. De verkenning is bedoeld om helderheid te krijgen over kosten, haalbaarheid, risico’s en de technische randvoorwaarden. Daarbij wordt voortgebouwd op eerdere onderzoeken, waarin al bleek dat batterij-elektrisch spoor goedkoper kan uitpakken dan traditionele bovenleiding.

Met de boete aan Qbuzz en de investering in duurzame treinen toont de provincie Fryslân zich als een overheid die inzet op kwaliteit én innovatie in het openbaar vervoer. Voor reizigers is het nu zaak dat de dienstregeling niet alleen groener wordt, maar vooral ook betrouwbaarder.

Bedrijven, Binnenland, Busvervoer, Economie

Vertraagde leveringen: Qbuzz bestelt Chinese bussen en zegt diesel definitief vaarwel

Het Chinese busmerk Yutong lijkt de reddingsboei te zijn voor vervoerder Qbuzz, die sinds eind vorig jaar het busvervoer verzorgt in het noordelijke deel van Zuid-Holland.

Na een chaotische start van de concessie, waarin dieselbussen en zelfs touringcars moesten worden ingezet door leveringsproblemen bij Europese fabrikanten, heeft Qbuzz besloten zijn samenwerking met Yutong fors uit te breiden. Eind dit jaar worden nog eens 62 elektrische bussen van de Chinese fabrikant verwacht, waarmee het bedrijf definitief afscheid kan nemen van dieselvoertuigen.

De concessie in onder andere Alphen aan den Rijn en Gouda begon in december 2024 onder zware druk. Qbuzz had de provincie Zuid-Holland beloofd om vanaf dag één volledig emissieloos te rijden. Dat streven bleek al snel onhaalbaar. Door het faillissement van de Belgische busbouwer Van Hool en leveringsproblemen bij het Italiaanse Iveco kwamen de benodigde elektrische voertuigen veel te laat of helemaal niet. Hierdoor moest Qbuzz tijdelijk terugvallen op ouder materiaal, waaronder dieselbussen en ingehuurde touringcars, wat leidde tot veel uitgevallen ritten en woede onder reizigers.

Yutong

Het tij begon te keren toen Qbuzz in allerijl vijftig elektrische bussen bestelde bij de tot dan toe onbekende Chinese fabrikant Yutong. Deze voertuigen werden wél op tijd geleverd en zijn sindsdien naar volle tevredenheid in gebruik. “Een buitengewone prestatie van een betrouwbare, internationale leverancier van hoogwaardige zero-emissiebussen,” aldus Annemarie Zuidberg, algemeen directeur van Qbuzz. Ze benadrukte dat uit het klanttevredenheidsonderzoek van onderzoeksbureau Newcom blijkt dat reizigers de nieuwe bussen aanzienlijk hoger waarderen op comfort, luxe en algehele reiservaring.

De positieve feedback leidde ertoe dat Qbuzz nu een tweede order bij Yutong heeft geplaatst. Met de nieuwe levering van 62 bussen beschikt het bedrijf straks over ruim 110 voertuigen van het Chinese merk. Die zullen worden ingezet op belangrijke lijnen in Zuid-Holland Noord, zoals de R-net en de SnelBuzz, waarmee Qbuzz zijn vloot van dieselbussen volledig kan uitfaseren.

Foto: © Pitane Blue – vervoerder Qbuzz

Toch is het project nog niet zonder hobbels. Door netcongestie – het overbelaste elektriciteitsnet – is het op sommige locaties niet mogelijk om alle bussen gelijktijdig op te laden. Als tijdelijke maatregel zet Qbuzz dieselaggregaten in om de stroomvoorziening te garanderen. De vervoerder hoopt dat netbeheerders snel met oplossingen komen, zodat ook deze uitstoot tot het verleden behoort.

vertragingen

De vertragingen en de inzet van dieselbussen kwamen Qbuzz eerder op een boete van 3,5 miljoen euro te staan, opgelegd door de provincie Zuid-Holland. Met de uitbreiding van de Yutong-vloot wordt echter een belangrijke stap gezet richting het nakomen van de belofte om volledig uitstootvrij openbaar vervoer aan te bieden.

Volgens Qbuzz is de samenwerking met Yutong exemplarisch voor de nieuwe koers die het bedrijf wil varen: betrouwbaar, duurzaam en toekomstgericht. De provincie Zuid-Holland blijft nauw betrokken bij de ontwikkelingen en benadrukt het belang van een soepele overgang, zonder verdere hinder voor reizigers

Bedrijven, Binnenland, Busvervoer, Provincie

Problemen: Zuid-Holland uit kritiek op Qbuzz om gebrekkige dienstverlening

De start van de nieuwe openbaar vervoersconcessie in Zuid-Holland Noord door Qbuzz is ronduit chaotisch verlopen.

Reizigers klagen over vertragingen, rituitval en de inzet van verouderd materieel, waaronder touringcars. De kritiek stapelt zich op, zowel via het contactcentrum van de provincie als op sociale media. Frederik Zevenbergen, bestuurder van de provincie Zuid-Holland, reageert met stevige woorden en eist directe verbeteringen.

Sinds 15 december is Qbuzz verantwoordelijk voor het openbaar vervoer in het concessiegebied Zuid-Holland Noord. De eerste dagen verliepen echter allesbehalve soepel. Volgens reizigers zijn geplande ritten uitgevallen en worden bussen vervangen door touringcars die niet geschikt zijn voor het dagelijkse openbaar vervoer. “Dit soort problemen is onacceptabel en veroorzaakt grote hinder voor onze reizigers,” benadrukt Zevenbergen. Hij noemt het niveau van dienstverlening tot nu toe ondermaats.

Gratis OV

Qbuzz heeft geprobeerd de eerste kritiek te verzachten door gratis openbaar vervoer aan te bieden tot en met 5 januari. Hoewel deze maatregel wordt gewaardeerd, benadrukt Zevenbergen dat dit slechts een tijdelijke pleister is op een structureel probleem. “De reizigers verdienen een betrouwbaar openbaar vervoer, niet een tijdelijke goedmakertje,” aldus Zevenbergen.

Foto: © Pitane Blue – vervoerder Qbuzz

Een van de meest besproken punten is de inzet van een volledig nulemissie-busvloot, zoals oorspronkelijk door Qbuzz werd beloofd bij de start van de concessie. Door leveringsproblemen bij busfabrikant Iveco is deze vloot echter vertraagd. Als overbrugging heeft Qbuzz inmiddels veertig oude bussen van de vorige concessiehouder aangeschaft, maar ook dit wordt gezien als een noodmaatregel. “Het is een stap in de goede richting, maar niet meer dan dat. Qbuzz heeft een nulemissie-vloot beloofd en daar houd ik ze aan,” benadrukt Zevenbergen.

maatregelen

De situatie blijft gespannen. Zevenbergen waarschuwt dat de provincie passende maatregelen zal nemen als Qbuzz er niet snel in slaagt de beloofde verbeteringen door te voeren. “Ik volg de situatie op de voet. Als er geen significante verbetering komt, zullen we ingrijpen,” zegt hij. Wat deze maatregelen precies inhouden, blijft vooralsnog onduidelijk, maar de toon van de gedeputeerde laat weinig ruimte voor interpretatie.

Qbuzz heeft inmiddels laten weten met man en macht te werken aan oplossingen. De vertragingen in het leveren van nieuwe bussen en de opstartproblemen worden erkend. Toch lijkt het vertrouwen van de reizigers, maar ook van de provincie, een flinke deuk te hebben opgelopen. Het succes van de concessie zal sterk afhangen van de snelheid waarmee Qbuzz erin slaagt de beloofde verbeteringen door te voeren.

Voor nu blijft het openbaar vervoer in Zuid-Holland Noord een bron van ergernis voor de reiziger. Met het oog op een duurzame en betrouwbare toekomst ligt de bal bij Qbuzz om de situatie snel recht te trekken en het vertrouwen van zowel de provincie als de reizigers te herstellen.

Frederik Zevenbergen is lid van het college van Gedeputeerde Staten (het provinciebestuur). Hij was eerder raadslid in Leiden en Statenlid. Hij heeft gewerkt als algemeen directeur van de Nederlandse Medicijnen Verificatie Organisatie (NMVO) en in verschillende functies bij titels van De Persgroep, zoals Tweakers.

Bedrijven, Binnenland, Busvervoer, Economie

Ebusco: reddingsplan brengt bedrijf weer op de rails na dreigend faillissement

Het is de elektrische bussenbouwer Ebusco uit Deurne gelukt om genoeg geld op te halen om het faillissement van het bedrijf te voorkomen.

De Nederlandse fabrikant van elektrische bussen, Ebusco, heeft succesvol een faillissement afgewend door 36 miljoen euro op te halen met de uitgifte van extra aandelen. Het bedrijf, dat al geruime tijd kampt met financiële problemen, heeft met dit kapitaal een broodnodige adempauze gekregen. Toch blijft de toekomst onzeker.

crisis bereikt

De problemen bij Ebusco bereikten in oktober een climax toen twee klanten, waaronder Qbuzz, grote busorders annuleerden. Dit gebeurde door vertragingen in de productie, veroorzaakt door een tekort aan onderdelen en personeel. Het niet tijdig leveren van de bussen leidde niet alleen tot het mislopen van miljoenen aan omzet, maar ook tot boetes die klanten oplegden voor het niet nakomen van contracten.

Toen in september de kredietlijn van de bank volledig was benut en er ruim 6 miljoen euro aan onbetaalde facturen openstond, zat het bedrijf in zwaar weer. Directeur Christian Schrey bevestigde dat de situatie kritiek was: “De afgelopen maanden hebben ons voor enorme uitdagingen gesteld, maar ik heb er vertrouwen in dat we samen sterker uit deze crisis kunnen komen.”

Ebusco probeerde via een rechtszaak een van de grootste klanten, Qbuzz, te dwingen de geannuleerde bestelling alsnog af te nemen. De rechter wees deze eis echter resoluut af, waardoor het bedrijf eind oktober zonder liquide middelen kwam te zitten. Dit dwong Ebusco om de productie volledig stil te leggen.

onzekerheden

Het herstelplan van Ebusco, dat op het nippertje door aandeelhouders werd goedgekeurd, draaide om drie pijlers: de uitgifte van nieuwe aandelen, de verkoop van overbodige materialen en het sluiten van nieuwe deals. Aandeelhouders, waaronder ING, de familie Van der Valk en Heights Capital Management, stemden in met het plan en boden financiële steun door aandelen te kopen of schulden om te zetten in aandelen. Ook sloot de Chinese batterijproducent Gotion zich aan als nieuwe investeerder.

Naast de aandelenuitgifte verkocht Ebusco voor 5 miljoen euro aan materialen, waaronder stoelen, banden en spiegels. Een belangrijke wending kwam toen een Duits vervoersbedrijf akkoord ging om 48 geannuleerde bussen alsnog over te nemen. Deze deal, die na de jaarwisseling naar verwachting 22,7 miljoen euro oplevert, was essentieel voor het herstelplan.

Ondanks deze maatregelen waarschuwde Ebusco in de documenten voor de aandelenuitgifte dat het mislukken van een van deze onderdelen alsnog tot een faillissement zou kunnen leiden. Het bedrijf stond op het randje van de afgrond.

Foto: © Pitane Blue – Ebusco

In de laatste dagen voordat het bedrijf definitief zonder cash zou zitten, slaagde Ebusco erin om het volledige bedrag van 36 miljoen euro op te halen. Trouwe aandeelhouders en nieuwe investeerders gaven het vertrouwen dat nodig was om het plan te laten slagen. Hiermee heeft het bedrijf op korte termijn voldoende middelen om de productie weer op te starten en te werken aan het verbeteren van de operationele prestaties.

vertrouwen

Ondanks de financiële redding blijven de vooruitzichten voor Ebusco precair. Het bedrijf moet niet alleen voldoen aan de afspraken met nieuwe investeerders, maar ook het vertrouwen terugwinnen van klanten. Het missen van deadlines en de annulering van grote orders hebben een flinke deuk geslagen in de reputatie van de busbouwer. Bovendien zijn de marktomstandigheden met stijgende kosten voor onderdelen en een krappe arbeidsmarkt verre van ideaal.

Toch is er hoop. Met het hernieuwde vertrouwen van investeerders en strategische partners zoals Gotion heeft Ebusco een kans om zijn positie in de markt voor elektrische bussen te herstellen. De komende maanden zullen bepalend zijn voor het voortbestaan van het bedrijf.

Bedrijven, Binnenland, Busvervoer, Transport

Zelfrijdende bus in Groningen kent problemen: passagiers sceptisch over technologie

De introductie van de zelfrijdende bus in Groningen heeft nog een lange weg te gaan.

De presentatie, opgezet door de provincie Groningen in samenwerking met vervoerder Qbuzz en technologiebedrijf robotTUNER, moest laten zien dat autonoom vervoer op grote schaal een stap dichterbij komt. Toch waren de eerste reacties van passagiers die een demonstratierit maakten overwegend kritisch. Een van de passagiers zei na afloop: “Op een testterrein of de remise kan je deze bus gebruiken, maar zet die vooral niet in binnen de stad.” Deze uitspraak vat de scepsis van velen samen over de haalbaarheid van de technologie zoals deze nu wordt gepresenteerd.

De 12 meter lange bus is uitgerust met een autonome toolkit die open-source software gebruikt om zelfstandig te navigeren en verkeerssituaties te interpreteren. Dit betekent dat de software publiek beschikbaar is en dat iedereen, in principe, kan bijdragen aan de ontwikkeling en verbetering ervan. Het innovatieve aspect hiervan is duidelijk, maar of de technologie al klaar is om betrouwbaar en veilig te functioneren in een drukke stad als Groningen, blijft de vraag.

verre van

Tijdens de rit bleek de technologie namelijk verre van foutloos. De bus was ingesteld op een vooraf uitgestippelde route, maar desondanks moest er regelmatig handmatig worden ingegrepen. Vooral in bochten leek het systeem moeite te hebben met de benodigde stuurcorrecties; zo werd een bocht in de route te krap genomen, wat zichtbaar was in de livebeelden die het NOS Journaal toonde. Dit soort haperingen, zo erkennen zowel ontwikkelaars als toeschouwers, geven reden tot bezorgdheid over de betrouwbaarheid van de bus in een echte verkeerssituatie.

Foto: © Pitane Blue – robotTUNER – Qbuzz – Columbuss.eu

Groningen heeft met deze bus een primeur: het is de eerste provincie in Nederland die een bestaande lijnbus inzet met zelfrijdende functionaliteit, althans in testverband. De bus is eerder al gedemonstreerd op de vakbeurs Innotrans in Berlijn eind september, waar hij in een gecontroleerde omgeving autonoom reed. In die setting werkte het systeem schijnbaar naar behoren, maar bij de demonstratie in Groningen werd duidelijk dat er een groot verschil is tussen rijden in een afgesloten omgeving of rijden met passagiers die ook het rijcomfort beoordelen.

niet uniek

De problemen die zich voordeden zijn niet uniek voor Groningen. In Eindhoven experimenteerde Hermes eerder met Phileas, een vergelijkbaar systeem op de route tussen het centraal station en de luchthaven. Deze zelfrijdende bussen reden op een eigen busbaan en waren dus beschermd tegen onverwachte obstakels, maar ook daar werd het project uiteindelijk niet voortgezet op grote schaal. Veelbelovend van start, verdween het echter stilletjes uit het straatbeeld. De Phileas heeft niet aan de verwachtingen voldaan. Op 25 november 2014, precies 10 jaar na introductie, is de bouwer van de Phileas, Advanced Public Transport Systems (APTS) in Helmond, failliet verklaard

De vraag blijft waarom deze technologie zo moeilijk tot wasdom komt. Er lijkt een patroon te ontstaan waarin zelfrijdende voertuigen weliswaar in theorie of in specifieke testomstandigheden goed functioneren, maar in de praktijk tegen technische en logistieke beperkingen aanlopen. Onderzoek laat zien dat zelfrijdende technologie zeer gevoelig is voor variabelen in de omgeving. Onverwachte obstakels, complexe verkeerssituaties en onvoorspelbaar gedrag van medeweggebruikers zijn uitdagingen die moeilijk te programmeren zijn. Dit betekent dat een autonome bus niet alleen moet kunnen ‘zien’ wat er op de weg gebeurt, maar ook moet anticiperen op wat kán gebeuren. Vooralsnog blijkt dat vermogen nog beperkt, wat de veiligheid en betrouwbaarheid ondermijnt.

optimisme

Ondanks de scepsis van passagiers en de technische haperingen, klinkt de provincie Groningen optimistisch over de toekomst van het project. Het uiteindelijke doel is om de bus in 2026 op de weg te hebben, en men hoopt dat de komende jaren gebruikt kunnen worden om de technologie verder te verfijnen. Dit lijkt echter een ambitieus doel, gezien de huidige staat van de techniek en het feit dat eerdere projecten in andere steden niet het beoogde succes hebben behaald.

De zelfrijdende bus in Groningen lijkt momenteel vooral een technologische showcase, een blik in wat mogelijk zou kunnen zijn in een verre toekomst. Voor nu is het echter duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is voordat deze bus veilig en efficiënt door de stad kan rijden. Tot die tijd blijft de vraag open of we in Nederland echt klaar zijn voor deze revolutionaire vorm van openbaar vervoer.

Bedrijven, Binnenland, Busvervoer, Rechtspraak

Rechtbank: vervoersbedrijf Qbuzz mag miljoenenorder annuleren bij Ebusco

De rechtbank in Utrecht heeft bepaald dat vervoersbedrijf Qbuzz een bestelling van 45 elektrische bussen bij Ebusco mag annuleren, wat de toekomst van de Deurnese busfabrikant ernstig in gevaar brengt.

Ebusco had gehoopt via een kort geding Qbuzz te dwingen de bestelling af te nemen, maar de rechter oordeelde dat de bussenbouwer zich niet aan de afspraken heeft gehouden door de bussen niet op tijd te leveren. Dit nieuws kwam op een kritiek moment voor Ebusco, dat al kampt met ernstige financiële problemen en tegen de rand van een faillissement lijkt te balanceren.

Qbuzz had de bussen oorspronkelijk in maart van dit jaar moeten ontvangen, maar door verschillende vertragingen waren ze nog steeds niet geleverd. De rechter vond dat Qbuzz zich redelijk had opgesteld door eerder coulance te tonen, maar dat Ebusco onvoldoende kon bewijzen dat de bussen voor de uiterlijke leverdatum van 1 december alsnog geleverd zouden kunnen worden. Daardoor mocht Qbuzz de bestelling, die een waarde vertegenwoordigde van miljoenen euro’s, annuleren.

beslag

De annulering kwam maandag officieel naar buiten, toen Ebusco aan haar aandeelhouders bekendmaakte dat een klant een bestelling van 59 bussen had geannuleerd. Het bleek om Qbuzz te gaan, dat al eerder beslag had laten leggen op bankrekeningen van Ebusco. Dit beslag was een gevolg van een niet-betaalde schadevergoeding van 1,2 miljoen euro, die was toegekend vanwege de eerdere vertragingen in de levering. Ebusco stapte naar de rechter om de annulering en het beslag op de bankrekeningen ongedaan te maken, maar kreeg nul op het rekest. De rechter oordeelde dat het beslag op de bankrekeningen gerechtvaardigd was en dat Qbuzz rechtmatig handelde door de bestelling te annuleren.

Het verlies van deze grote order is een enorme klap voor Ebusco, dat de afgelopen maanden al met diverse problemen te maken had. Onder andere Connect Bus en Keolis hadden eerder al hun bestellingen bij het bedrijf geannuleerd vanwege niet nagekomen leveringen. Het feit dat Qbuzz nu ook is afgehaakt, zet de toekomst van het bedrijf verder op losse schroeven. Tijdens het kort geding gaf de advocaat van Ebusco aan dat het bedrijf op dit moment niet in staat is om salarissen uit te betalen, mede door het beslag op de bankrekeningen.

De Deurnese fabrikant van elektrische bussen, Ebusco, kampt met zware verliezen als gevolg van aanhoudende problemen in de productie. Een groot deel van deze problemen is ontstaan door een stagnerende aanvoer van onderdelen, een nasleep van de wereldwijde verstoringen die volgden op de coronapandemie. Hierdoor kan het bedrijf veel minder bussen leveren dan gepland, wat een ernstige impact heeft op zowel de bedrijfsvoering als het vertrouwen van klanten.
Dit productieprobleem heeft geleid tot het verlies van meerdere grote orders. Zo hebben zowel Connect Bus als Keolis hun contracten voor tientallen bussen met Ebusco geannuleerd. Voor Connect Bus betrof het een order waarvan Ebusco zegt dat 47 bussen al in een vergevorderd stadium van productie verkeren. Het bedrijf is momenteel in gesprek met verschillende andere partijen om te kijken of deze bussen alsnog verkocht kunnen worden. Ondertussen is er met Keolis een definitieve overeenkomst bereikt over het stopzetten van een order van 50 bussen.

Ebusco worstelt al langer met de productie van haar bussen. Het bedrijf gaf aan dat 45 van de 59 bestelde bussen inmiddels waren geproduceerd en dat er 30 klaarstonden voor levering. Desondanks heeft Ebusco te maken met ernstige vertragingen door een tekort aan personeel en problemen met de levering van onderdelen. Deze logistieke problemen hebben de productie van de bussen ernstig vertraagd, waardoor klanten steeds langer moeten wachten op hun bestellingen.

aandeelhouders

De situatie van Ebusco is nu zo ernstig dat de aandeelhouders zich ernstig zorgen maken over de financiële toekomst van het bedrijf. Vandaag zullen aandeelhouders tijdens een bijeenkomst worden geïnformeerd over de stand van zaken, waarna er gestemd zal worden over een plan om nog eens 36 miljoen euro op te halen via de uitgifte van nieuwe aandelen. Eind vorig jaar hadden aandeelhouders al ongeveer 60 miljoen euro extra geïnvesteerd om het bedrijf overeind te houden, maar het is nog onduidelijk of ze opnieuw bereid zijn om extra kapitaal in te brengen. Vooralsnog heeft geen enkele grote aandeelhouder publiekelijk aangegeven akkoord te gaan met het plan om nieuwe aandelen uit te geven.

Het verlies van Qbuzz als klant betekent niet alleen een financiële aderlating voor Ebusco, maar ook een forse deuk in het vertrouwen van andere potentiële klanten. Het vertrouwen in de levering van Ebusco-bussen lijkt flink te zijn beschadigd. De advocaat van Qbuzz gaf in de rechtszaal aan dat het vervoersbedrijf het vertrouwen in Ebusco volledig was verloren, wat de annulering van de bestelling onvermijdelijk maakte. De vraag is nu of andere vervoersbedrijven in de toekomst nog wel zaken willen doen met Ebusco, zeker gezien de financiële onzekerheden die het bedrijf momenteel omringen.

toekomst

De toekomst van Ebusco lijkt dus meer dan ooit op het spel te staan. Mocht het niet lukken om nieuwe investeringen aan te trekken, dan zou dit wel eens het begin van het einde kunnen betekenen voor de Nederlandse bussenbouwer. Of de aandeelhouders morgen bereid zullen zijn om opnieuw de portemonnee te trekken, zal veel zeggen over de levensvatbaarheid van Ebusco in de komende maanden.