De Partij voor de Dieren (PvdD) presenteert in haar concept-verkiezingsprogramma voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 een radicale koerswijziging in het Nederlandse mobiliteitsbeleid.
Het hoofdstuk “Schoon, betaalbaar en toegankelijk vervoer” laat zien dat de partij niet kiest voor kleine aanpassingen, maar voor een complete herstructurering van de manier waarop Nederland zich verplaatst. Duurzaamheid, leefbaarheid en rechtvaardigheid vormen de rode draad door alle plannen.
Het uitgangspunt is dat mobiliteit in 2030 volledig duurzaam moet zijn. Elektriciteit moet de primaire aandrijver worden, aangevuld met groene waterstof in sectoren waar elektrificatie minder praktisch haalbaar is. Denk daarbij aan de internationale lucht- en scheepvaart. De partij laat met dit uitgangspunt zien dat half werk niet voldoende is: fossiele brandstoffen verdwijnen uit het vervoerssysteem.
verboden
Bijzonder is de manier waarop de PvdD naar de auto kijkt. De auto blijft bestaan, maar eigenaarschap wordt ontmoedigd. De partij wijst erop dat auto’s gemiddeld maar vijf procent van de tijd in gebruik zijn. Het alternatief moet worden gezocht in gebruiksgerichte mobiliteit, waarbij deelauto’s en flexibele vervoersvormen de norm worden. Grote vervuilers zoals SUV’s worden extra belast en privévliegtuigen worden volledig verboden. Daarmee legt de PvdD de nadruk niet alleen op een andere brandstof, maar ook op een ander gebruik van vervoermiddelen.
Naast de auto zet de partij stevig in op de herinrichting van de openbare ruimte. Fietsers en voetgangers krijgen voorrang, en steden en dorpen moeten opnieuw worden ontworpen met de leefomgeving als uitgangspunt. Dat betekent meer ruimte voor groen, veiligheid en ontmoeting. Het fietsgedrag wordt actief gestimuleerd met snelfietsroutes in groene omgevingen, fietsstraten en verkeerslichten die fietsers sneller groen licht geven. Ook fiscale prikkels voor fietsgebruik en het meenemen van fietsen in het openbaar vervoer blijven bestaan. Op die manier wil de partij de fiets niet alleen een milieuvriendelijk, maar ook een aantrekkelijk en praktisch vervoermiddel maken.
Het mobiliteitsbeleid van de PvdD is radicaal, holistisch en ecologisch gegrondvest. Het richt zich op elektrische en waterstofmobiliteit, slimme mobiliteitsmodellen, fietsers en voetgangers, goed OV binnen èn buiten Nederland, en een groener scheepvaartbeleid. Als dit werkelijk wordt toegepast, staat Nederland voor een enorme koerswijziging richting leefbaarheid, rechtvaardigheid en klimaatbescherming.
Het openbaar vervoer krijgt in dit plan een centrale rol. De PvdD benadrukt dat trein en fiets samen de schoonste, goedkoopste en meest toegankelijke manier van reizen vormen. Investeringen in uitbreiding en versnelling van het spoor moeten dit mogelijk maken. Daarbij krijgen grote projecten zoals de Lelylijn, de Nedersaksenlijn en een nieuwe verbinding tussen Utrecht en Breda prioriteit. De partij ziet dit niet alleen als een manier om duurzaamheid te bevorderen, maar ook om de regionale bereikbaarheid te verbeteren.
internationaal
De blik van de PvdD reikt verder dan de landsgrenzen. Internationale treinverbindingen moeten aantrekkelijker en goedkoper worden, zodat reizigers eerder de trein nemen dan het vliegtuig. Korte vluchten tot 750 kilometer, waarvoor een treinalternatief bestaat, worden verboden. Daarbovenop wil de partij een progressieve vliegtaks en een CO₂-plafond invoeren. Privévliegtuigen verdwijnen uit het luchtruim en belastingvoordelen voor de luchtvaart worden afgeschaft. Dit alles moet ervoor zorgen dat het treinverkeer binnen Europa de concurrentie met de luchtvaart kan winnen.
Ook de scheepvaart komt uitgebreid aan bod. Fiscale voordelen voor fossiele brandstoffen worden geschrapt, en walstroom wordt verplicht voor schepen in de haven. Bovendien moeten schepen zuiniger gaan varen, onder meer door het gebruik van zeilen en innovatieve technieken zoals romponderhoud met robots. Giftige lozingen in zee worden volledig verboden. De maritieme sector krijgt daarmee een duidelijk signaal dat verduurzaming onvermijdelijk is.
holistisch
Het totaalbeeld dat uit deze plannen naar voren komt, is dat de PvdD mobiliteit beschouwt als een middel om de leefbaarheid en het klimaat te beschermen. Niet de auto of de luchtvaart staat centraal, maar de aarde en de mensen die erop leven. Het is een holistische benadering die verder gaat dan veel andere partijen durven te formuleren. Tegelijkertijd vraagt deze koers om ingrijpende veranderingen in infrastructuur, gewoonten en beleid.
Als deze plannen werkelijkheid worden, betekent dat een fundamentele koerswijziging. Nederland zou de weg inslaan naar een samenleving waarin vervoer niet alleen een praktische noodzaak is, maar ook een bijdrage levert aan klimaatbescherming, rechtvaardigheid en kwaliteit van leven.
