Paleis Huis ten Bosch vormde het statige decor voor een nieuwe politieke bladzijde in Den Haag.

Daar hebben de nieuwe ministers en staatssecretarissen officieel de eed of de belofte afgelegd, waarmee het kabinet-Jetten nu daadwerkelijk aan het werk kan. In de Oranjezaal stonden de bewindslieden één voor één tegenover koning Willem-Alexander opgesteld, terwijl de plechtigheid volgens vast protocol verliep. Met de beëdiging is de samenstelling van het kabinet definitief bekrachtigd en kan het bestuur van het land onder leiding van de nieuwe ploeg van start gaan.

ingetogen

De ceremonie verliep zoals gebruikelijk in een ingetogen en plechtige sfeer. Iedere minister en staatssecretaris werd naar voren geroepen en sprak duidelijk de gekozen formulering uit. Sommigen kozen voor de religieuze variant en spraken de woorden “zo waarlijk helpe mij God almachtig” uit, terwijl anderen de seculiere belofte uitspraken met de woorden “dat verklaar en beloof ik”. Beide formuleringen zijn toegestaan binnen de regels van het staatsrecht. Ook bestaat de mogelijkheid om de eed of belofte in het Fries af te leggen, maar van die optie werd deze keer geen gebruikgemaakt door de aanwezige bewindspersonen.

Niet iedereen hoefde opnieuw de eed af te leggen. Vier ministers maakten immers al deel uit van het vorige kabinet-Schoof en konden daarom hun werkzaamheden zonder nieuwe beëdiging voortzetten. Het gaat om minister Hermans van Volksgezondheid, Karremans van Infrastructuur, Van Weel van Justitie en Veiligheid en Heinen van Financiën. Hun positie binnen het kabinet blijft ongewijzigd, waardoor een nieuwe eed volgens de regels niet noodzakelijk was.

Voor twee staatssecretarissen lag dat anders. Palmen, belast met Herstel Toeslagen, en Tielen, verantwoordelijk voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, maakten eveneens al deel uit van het kabinet-Schoof. Toch moesten zij opnieuw de eed of de gelofte afleggen. De reden daarvoor is dat zij onder een nieuwe minister zijn komen te vallen. Volgens de geldende voorschriften vereist een dergelijke wijziging in hiërarchische aansturing een nieuwe formele bekrachtiging door de koning.

Tijdens de plechtigheid werd ook stilgestaan bij het vertrek van de overige bewindspersonen uit het kabinet-Schoof. Koning Willem-Alexander verleende hen zoals gebruikelijk ontslag en deed dat, zo luidde de officiële formulering, “op de meest eervolle wijze”. Daarmee werd een periode afgesloten en ruimte gemaakt voor de nieuwe samenstelling van het kabinet-Jetten. Het moment markeerde niet alleen een bestuurlijke wisseling, maar ook een symbolische overgang naar een volgende fase in de politieke koers van het land.

formele handelingen

Na het uitspreken van de eed en het afronden van de formele handelingen begaven de ministers en staatssecretarissen zich naar het bordes van het paleis voor de traditionele groepsfoto met de koning. Daar wachtte hen echter een ander geluid dan het ceremoniële binnen in het paleis. Voor het hek van Huis ten Bosch hadden zich tientallen demonstranten van Extinction Rebellion verzameld. Zij lieten luidruchtig van zich horen en maakten kabaal terwijl de bewindslieden poseerden voor de fotografen.

Het contrast tussen de plechtige stilte binnen en het protest buiten was groot. Waar binnen de woorden zorgvuldig en volgens protocol werden uitgesproken, klonk buiten het geluid van actievoerders die hun onvrede kenbaar maakten. De demonstranten stonden zichtbaar en hoorbaar opgesteld tegenover het bordes, terwijl camera’s het moment vastlegden waarop het nieuwe kabinet zich aan Nederland presenteerde.