De Europese Commissie voert de druk op richting de lidstaten om alsnog serieus werk te maken van het terugdringen van het olieverbruik.
Ondanks eerdere terughoudendheid vanuit Den Haag, wordt Nederland samen met andere EU-landen nadrukkelijk gewezen op het belang van voorbereidende maatregelen. Aanleiding is de onrust rond de energievoorziening, mede door de geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten.
Eurocommissaris Dan Jørgensen, verantwoordelijk voor Energie, heeft in een brief aan alle EU-energieministers zijn zorgen uitgesproken. Hoewel hij benadrukt dat de huidige situatie nog niet leidt tot directe problemen in de levering van olie en gas, ziet hij wel degelijk risico’s op korte termijn. Vooral de afhankelijkheid van geraffineerde aardolieproducten uit de Golfregio, zoals diesel en kerosine, baart hem zorgen. „Lidstaten worden daarom aangemoedigd om voorbereidingen te treffen in afwachting van een mogelijk langdurige verstoring”, aldus Jørgensen in de brief die in handen is van De Telegraaf.
🎧 Pitane Blue Nieuwsradio
De oproep uit Brussel komt op een moment dat veel lidstaten al beschikken over noodvoorraden en crisisplannen. Een deel van die reserves wordt inmiddels zelfs aangesproken. Toch vindt de Europese Commissie dat er meer nodig is. Lidstaten worden expliciet gevraagd na te denken over aanvullende maatregelen die de vraag naar olie kunnen beperken, waarbij de nadruk ligt op de transportsector, een van de grootste verbruikers.
De discussie over energiezekerheid en brandstofprijzen lijkt daarmee nog lang niet beslecht. Brussel zet duidelijk in op preventie en samenwerking, terwijl lidstaten hun eigen afwegingen maken tussen economische belangen en mogelijke risico’s op de energiemarkt.
Als leidraad verwijst Jørgensen naar het tienpuntenplan van het Internationaal Energie Agentschap. Dat plan bevat concrete voorstellen om het energieverbruik terug te dringen. Zo wordt gedacht aan het stimuleren van thuiswerken, het beperken van vliegreizen wanneer er alternatieven beschikbaar zijn en het bevorderen van elektrisch koken. Het zijn maatregelen die in Nederland eerder resoluut van tafel werden geveegd. Minister Stientje van Veldhoven liet weten dat er volgens het kabinet geen reden is tot zorg, omdat de aanvoer van olie en gas op peil blijft.
spoedoverleg
Toch lijkt Brussel daar anders tegenaan te kijken. Dinsdagmiddag staat er een digitaal spoedoverleg gepland met alle EU-energieministers, waarin de situatie opnieuw tegen het licht wordt gehouden. Daarbij zal ook worden gesproken over aanvullende stappen om de energiezekerheid te waarborgen.
Naast gedragsverandering bij consumenten en bedrijven, kijkt de Europese Commissie ook naar de industrie. Zo wordt lidstaten gevraagd om ‘niet-noodzakelijk onderhoud’ aan raffinaderijen uit te stellen, om zo de productiecapaciteit op peil te houden. Daarnaast wordt onderzocht of het gebruik van biobrandstoffen verder kan worden gestimuleerd. Op dat vlak liggen er kansen, maar ook uitdagingen. De haven van Rotterdam werd lange tijd gezien als hét toekomstige centrum voor biobrandstoffen, maar plannen voor meerdere grootschalige fabrieken zijn geschrapt, onder meer vanwege de hoge energiekosten.
Ondertussen nemen steeds meer EU-landen maatregelen om hun economieën te beschermen tegen de stijgende brandstofprijzen. Frankrijk biedt bijvoorbeeld steun aan boeren, vissers en transportbedrijven. In verschillende andere landen zijn accijnzen op brandstof verlaagd om de pijn voor consumenten te verzachten.
steunmaatregelen
Nederland blijft vooralsnog achter met concrete steunmaatregelen, wat leidt tot groeiende zorgen binnen het bedrijfsleven. Eurocommissaris Jørgensen wijst er in zijn brief op dat nationale maatregelen ook gevolgen hebben voor buurlanden en de interne markt. Door verschillen in steunbeleid ontstaan er volgens hem oneerlijke concurrentieverhoudingen. In de praktijk merken ondernemers dat al: bedrijven in landen met steunpakketten hebben een voordeel, terwijl Nederlandse ondernemingen het zonder extra hulp moeten zien te redden.
and then