Volle trein vermijden kan reizigers straks korting opleveren, NS komt met opvallende oplossing voor septemberdrukte op het spoor.
Treinreizigers die tijdens de drukke spits bereid zijn een andere, rustigere trein te nemen, kunnen daarvoor worden beloond met korting. NS zet de zogenoemde PrijsTijd Deals in om reizigers vooral aan de randen van de spits te verleiden tot een ander vertrekmoment. De vervoerder hoopt daarmee de drukte beter over de beschikbare treinen te verdelen, juist nu september voor de deur staat. Die maand is traditiegetrouw de drukste periode van het jaar op het spoor.
Vooral op dinsdag en donderdag kan het tijdens de spits behoorlijk vol worden. Toch betekent dat volgens NS niet dat iedere trein op die momenten uitpuilt. Terwijl reizigers in de ene trein soms moeten staan, kan een trein die een kwartier of een half uur eerder of later vertrekt nog voldoende vrije zitplaatsen hebben. Door een relatief kleine groep reizigers te laten uitwijken, denkt NS de drukte al merkbaar te kunnen verminderen.
Een voorbeeld daarvan is te vinden bij de Sprinter vanuit Den Haag Mariahoeve richting Leiden Centraal. Wanneer zes procent van de reizigers die normaal gesproken de Sprinter van 07.46 uur neemt, zou kiezen voor de rustigere trein die vijftien minuten eerder vertrekt, kan volgens NS iedereen in beide treinen zitten.
keuze aantrekkelijker
Ook tussen Zwolle en Amersfoort ziet de vervoerder mogelijkheden. Bij de Intercity die om 08.49 uur vanuit Zwolle naar Amersfoort vertrekt, zou een verschuiving van acht procent van de reizigers voldoende zijn. Wanneer die groep een half uur later vertrekt, kan volgens NS eveneens voor alle reizigers in beide treinen een zitplaats beschikbaar zijn.
Om zo’n keuze aantrekkelijker te maken, biedt NS op verschillende rustigere treinen aan de randen van de spits korting aan via de PrijsTijd Deal. Reizigers moeten hun kaartje daarvoor wel minimaal één dag voor vertrek kopen.
“NS heeft net als bijvoorbeeld stroomnetbeheerders last van piekbelasting. Maar als een klein percentage reizigers een minder druk alternatief kiest, hoeven reizigers veel minder vaak te staan in de trein”, zegt Tijmen Voet, directeur Dienstregeling bij NS. “Uit een test vorig jaar bleek dat een vijfde van de reizigers een rustigere trein wil kiezen als daar korting tegenover staat. De meeste reizigers willen daar zelfs een half uur voor wachten. Dat scheelt een hoop. Dan hoeven wij minder lange treinen in te zetten voor piekdrukte, terwijl ze buiten de spits grotendeels leeg rondrijden.”
Tegelijkertijd probeert NS de capaciteit op drukke trajecten te vergroten. Dit najaar worden door het hele land treinen verlengd. Reizigers op de trajecten Alkmaar-Utrecht, Utrecht-Nijmegen en Rotterdam-Leiden moeten daar volgens de vervoerder vooral iets van gaan merken.
Daarbij speelt nog een ander probleem. NS heeft te maken met veel verstoringen op het spoor. Gedurende het afgelopen halfjaar nam de hinder als gevolg van grote verstoringen met meer dan 25 procent toe ten opzichte van dezelfde periode in 2025. Dergelijke problemen hebben niet alleen gevolgen voor de dienstregeling, maar kunnen ook de geplande verdeling van korte en lange treinen in de war schoppen.
Daardoor kan een trein die normaal gesproken lang genoeg zou moeten zijn, na een verstoring plotseling met aanzienlijk minder capaciteit rijden. Tegelijkertijd kunnen op andere plekken juist relatief lange en lege treinen rondrijden. NS wil dat probleem verminderen door treinen vaker met een vaste samenstelling te laten rijden.
Dat betekent dat sommige lange treinen iets korter worden. Een trein met bijvoorbeeld tien rijtuigen kan worden teruggebracht naar acht rijtuigen. Aan de andere kant worden kortere treinen juist verlengd, bijvoorbeeld van zes naar acht rijtuigen. Met die aanpak wil NS voorkomen dat de verschillen bij verstoringen te groot worden en reizigers onverwacht worden geconfronteerd met een veel te korte en overvolle trein. De kans op een zitplaats moet daardoor voor een grotere groep reizigers toenemen.
meer zitplaatsen
Ook achter de schermen probeert NS extra capaciteit vrij te spelen voor de dagen waarop de meeste mensen de trein pakken. Onderhoud aan treinen wordt waar mogelijk verplaatst naar minder drukke dagen. Daardoor moeten op piekdagen meer treinen en dus meer zitplaatsen beschikbaar zijn.
De gewijzigde aanpak biedt NS bovendien de mogelijkheid om enkele oudere treinen, die relatief veel onderhoud nodig hebben, als reserve achter de hand te houden. Die kunnen worden ingezet wanneer dat noodzakelijk is, terwijl het reguliere materieel zoveel mogelijk beschikbaar blijft op de drukste momenten.
Met de combinatie van langere treinen, een andere verdeling van de beschikbare capaciteit, slimmer gepland onderhoud en korting voor reizigers die hun vertrektijd kunnen aanpassen, probeert NS de septemberdrukte beter op te vangen. Daarbij benadrukt de vervoerder dat niet iedereen de mogelijkheid heeft om buiten de spits te reizen. Juist reizigers die wél enige vrijheid hebben in hun vertrekmoment, kunnen door voor een rustiger alternatief te kiezen ruimte maken voor anderen.
