Afval- en reinigingsdiensten ervaren een toenemende uitdaging in hun bedrijfsvoering vanwege de nieuwste beleidsmaatregelen omtrent netcongestie.
Terwijl diverse sectoren voorrang krijgen bij transportverzoeken op het elektriciteitsnet, vallen de afvalbeheerders hier buiten. De koepelorganisatie van afval- en reinigingsdiensten, NVRD, uit haar onvrede over deze beslissing, aangezien de afvalbeheerbranche niet is opgenomen in het prioriteringskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).
Vanaf 1 oktober 2024 gaan netbeheerders het nieuwe prioriteringskader hanteren bij het beoordelen van transportverzoeken op het energienet. Dit kader, dat in maart vorig jaar is vastgesteld, is bedoeld om investeringen in de uitbreiding van het stroomnet te begeleiden. Het biedt een middel om projecten met een grote maatschappelijke impact voorrang te geven in de investeringsplannen van netbeheerders en in de door de overheid gerealiseerde projecten. Deze maatregel moet ervoor zorgen dat energie-infrastructuurprojecten die cruciaal zijn voor de energietransitie, zoals de aansluiting van windparken op zee en de uitbreiding van het net voor de verduurzaming van industrie en woningen, in een versneld tempo uitgevoerd kunnen worden.
Bij de bepaling van de investeringsvolgorde moeten netbeheerders rekening houden met technische, economische en maatschappelijke factoren, zoals de veiligheid en leveringszekerheid van de bestaande stroomnetten. Het prioriteringskader dient als aanvulling op de bestaande criteria en maakt het mogelijk om prioriteit te geven aan energie-infrastructuurprojecten die belangrijk zijn voor de verduurzaming van Nederland. Dit kader is gezamenlijk opgesteld door netbeheerders en toezichthouder ACM.
Ondanks de maatschappelijke relevantie van afvalbeheer, blijft deze sector buiten het prioriteringskader. In het oorspronkelijke ontwerpbesluit werden afvalbedrijven nog wel genoemd, maar in het definitieve besluit, dat op 18 april dit jaar in de Staatscourant verscheen, zijn ze niet meer opgenomen. Deze wijziging heeft geleid tot een beroep van de NVRD, die vindt dat afvalbeheer een essentieel onderdeel van het prioriteringskader zou moeten blijven.
De NVRD wijst onder meer op de verplichtingen die afvalbedrijven hebben met betrekking tot de verduurzaming van hun wagenparken. De introductie van zero-emissiezones maakt het voor oudere afvalwagens onmogelijk om bepaalde stedelijke gebieden te bereiken. Investeringen in elektrische alternatieven zouden daarom ook prioriteit moeten krijgen bij netcongestie, stelt de NVRD.
De ACM heeft echter afvalbeheer, evenals openbaar vervoer, uit het definitieve besluit geschrapt vanwege Europese regelgeving. Volgens de ACM biedt het Europese energierechtelijke kader geen ruimte om deze sectoren voorrang te geven bij netcongestie. Bovendien stelt de ACM dat het niet duidelijk is in hoeverre partijen in de OV- en afvalsector actief bijdragen aan verduurzaming. Dit betekent niet dat deze sectoren geen inspanningen leveren op het gebied van duurzaamheid, maar een groot aantal sectoren en partijen is wettelijk verplicht te verduurzamen, waardoor dit criterium volgens de ACM niet onderscheidend genoeg is.
De beslissing van de ACM heeft geleid tot verontwaardiging binnen de afvalbeheerbranche, die zich nu genoodzaakt ziet om verdere juridische stappen te overwegen. De uitkomst van deze zaak kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de manier waarop afval- en reinigingsdiensten hun operaties in de toekomst zullen moeten aanpassen.
and then