NMBS

Goededag bonjour: taalcommissie tikt conducteur op de vingers

De NMBS bevestigt dat het zich schikt naar de beslissing van de Taalcommissie, maar uit in een reactie ook duidelijk waardering voor het gedrag van haar medewerker.

Een NMBS-conducteur kreeg onlangs een officiële terechtwijzing omdat hij reizigers in Vlaanderen begroette met de woorden “goedendag-bonjour”. De man, bekend om zijn klantvriendelijkheid en actieve aanwezigheid op sociale media, overtrad daarmee volgens de Vaste Commissie voor Taaltoezicht de taalwetgeving die stelt dat treinpersoneel zich in Vlaanderen uitsluitend in het Nederlands mag uitdrukken.

Het incident deed zich voor op een trein die net het Vlaamse gewest binnenreed. Ilyass Alba wilde, zoals hij het zelf omschreef, “een warme en beleefde sfeer” creëren op de trein. “Je gaat er niet dood van, maar blijkbaar mocht het toch niet,” reageerde hij achteraf via zijn eigen kanalen.

Volgens de officiële beoordeling van de Vaste Commissie voor Taaltoezicht heeft de conducteur in kwestie wel degelijk een fout gemaakt. De taalwetgeving laat er immers geen twijfel over bestaan: in Vlaanderen is het verplicht om reizigers enkel in het Nederlands aan te spreken, tenzij een passagier expliciet een andere taal verzoekt. Het spontaan toevoegen van “bonjour” aan de begroeting werd beschouwd als een overtreding van die regel.

De uitspraak doet opnieuw stof opwaaien in het debat rond taalgebruik in België. Het incident legt een oude breuklijn bloot tussen de wettelijke taalgrenzen en de dagelijkse praktijk op het terrein. Terwijl de taalwetgeving bedoeld is om duidelijkheid en bescherming te bieden aan de taal van het gewest, vindt een deel van het publiek dat dergelijke regels niet in de weg mogen staan van eenvoudige beleefdheid.

Foto: © Pitane Blue – Ilyass Alba

“Wanneer de trein zich bevindt in het homogeen Nederlands taalgebied, geldt er een weerlegbaar vermoeden dat de reizigers Nederlands spreken.”

Verschillende reizigers die de conducteur volgen via sociale media spraken hun steun uit. Volgens hen was de begroeting allesbehalve storend en juist een bewijs van respect voor het meertalige karakter van België. “Het is fijn dat iemand moeite doet om iedereen welkom te heten,” schreef een reiziger. Anderen vonden het onbegrijpelijk dat een simpele groet aanleiding kan geven tot een formele vermaning.

Taalexperts wijzen erop dat de wetgeving momenteel geen ruimte laat voor nuance of interpretatie. “Een spontane tweetalige begroeting, hoe vriendelijk ook bedoeld, wordt formeel beschouwd als een overtreding,” zegt een taalkundige van de KU Leuven. “Het is een juridisch-technisch gegeven, geen persoonlijke aanval op de persoon die de wet overtreedt.”