Naar het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak heeft de minister zijn besluit niet toereikend gemotiveerd.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft een streep gezet door het besluit van de minister van Infrastructuur en Waterstaat om het aantal vluchten op Schiphol te beperken. Volgens de hoogste bestuursrechter is het zogenoemde Luchthavenverkeerbesluit niet zorgvuldig genomen en bovendien onvoldoende gemotiveerd. Daardoor kan het besluit niet in stand blijven. De uitspraak werd gedaan op 11 maart 2026 en heeft directe gevolgen voor het beleid rond de luchthaven.
juridisch kader
Het Luchthavenverkeerbesluit vormt een belangrijk juridisch kader voor het gebruik van Schiphol. In dit besluit staan regels vastgelegd over onder meer vliegtuiggeluid en het aantal vluchten dat in de nacht mag plaatsvinden. Ook wordt bepaald hoeveel geluid maximaal is toegestaan rond de luchthaven, zowel voor het gehele gebied als bij specifieke handhavingspunten in de omgeving van Schiphol.
De minister besloot in mei van vorig jaar het bestaande Luchthavenverkeerbesluit aan te passen. Met deze wijziging wilde het kabinet de geluidsoverlast voor omwonenden terugdringen. Het plan was om het aantal vluchten op Schiphol vanaf 1 november 2025 te beperken tot maximaal 478.000 per jaar. Daarbij werd vastgelegd dat in de nachtelijke periode tussen 23.00 uur en 07.00 uur niet meer dan 27.000 vluchten mochten plaatsvinden.
verdeeldheid
Die maatregel leidde vrijwel onmiddellijk tot verdeeldheid. Luchtvaartmaatschappijen verzetten zich fel tegen het plan. Volgens hen was de beperking van het aantal vluchten van en naar Schiphol onaanvaardbaar en zou die grote gevolgen hebben voor de internationale positie van de luchthaven en de luchtvaartsector.
🎧 Pitane Blue Nieuwsradio
Aan de andere kant stonden drie omliggende gemeenten, verschillende natuurorganisaties en groepen omwonenden. Zij vonden dat het besluit juist niet ver genoeg ging. Volgens deze partijen zorgt het vliegverkeer al jarenlang voor ernstige geluidsoverlast en zou een verdere beperking van het aantal vluchten noodzakelijk zijn om de leefomgeving rond de luchthaven te verbeteren.
De Raad van State heeft zich nu over het besluit gebogen en concludeert dat de minister zijn keuze onvoldoende heeft onderbouwd. Volgens de Afdeling bestuursrechtspraak heeft de minister vooral gesteld dat het maximumaantal vluchten per jaar mede bepaalt hoeveel geluid er uiteindelijk rond Schiphol wordt geproduceerd. Vanuit die gedachte werd het maximale aantal vluchten gezien als een grens voor de geluidbelasting.
De rechters gaan daar niet in mee. Zij wijzen erop dat een maximumaantal vluchten niet automatisch een duidelijke grens vormt voor de totale hoeveelheid geluid. Niet ieder vliegtuig produceert immers dezelfde hoeveelheid geluid. Sommige toestellen zijn aanzienlijk stiller dan andere. Daardoor zegt een optelsom van alleen het aantal vluchten weinig over de daadwerkelijke totale geluidsbelasting in een jaar.
onderbouwing
Volgens de Raad van State miskent de redenering van de minister hoe de wetgever de geluidsgrens heeft bedoeld. Die grens is namelijk gebaseerd op een maximum van de bij elkaar opgetelde geluidsbelasting van individuele vluchten gedurende een jaar. Wanneer alleen een plafond voor het aantal vluchten wordt vastgesteld, zonder die totale geluidsbelasting precies vast te leggen, kan de werkelijke geluidsoverlast nog steeds variëren.
Omdat deze onderbouwing ontbreekt, oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak dat het besluit niet voldoende is gemotiveerd. Daarmee vervalt het aangepaste Luchthavenverkeerbesluit.
Het gevolg van de uitspraak is dat het eerdere Luchthavenverkeerbesluit uit 2008 voorlopig weer van kracht blijft. In dat oudere besluit is geen totaal maximumaantal vluchten per jaar vastgelegd. Dat betekent dat het geplande plafond van 478.000 vluchten niet langer geldt.
nachtvluchten
De Raad van State heeft wel een voorlopige voorziening getroffen voor het aantal nachtvluchten. Voor de nachtelijke uren blijft dus voorlopig een maximum bestaan, zodat het vliegverkeer in die periode niet onbeperkt kan toenemen.
Ondertussen werkt het ministerie aan een nieuw Luchthavenverkeerbesluit. Daarmee zal opnieuw moeten worden vastgesteld hoe de balans tussen luchtvaart, economie, natuur en leefomgeving rond Schiphol eruit moet zien. De uitspraak van de Raad van State maakt duidelijk dat een toekomstige regeling juridisch beter onderbouwd zal moeten worden.
and then