Een golf van onvrede trekt door de rijksoverheid nu vakbond FNV een landelijke 24-uursstaking heeft aangekondigd voor dinsdag 3 maart.
Duizenden ambtenaren leggen die dag het werk neer uit protest tegen de zogenoemde nullijn, het besluit van het kabinet waardoor rijksmedewerkers dit jaar geen enkele salarisverhoging en zelfs geen inflatiecorrectie ontvangen. Meer dan duizend ambtenaren worden in Den Haag verwacht voor een grote stakingsbijeenkomst, terwijl op tal van ministeries en uitvoeringsdiensten de werkzaamheden ernstig verstoord zullen zijn.
De inzet is helder en volgens de bond hard nodig. Alle circa 160.000 medewerkers van het Rijk dreigen opnieuw koopkracht in te leveren. Dat betekent dat hun salaris minder waard wordt, terwijl de prijzen voor dagelijkse boodschappen, energie en vaste lasten onverminderd hoog blijven. Volgens FNV Overheid is daarmee de grens bereikt. Marcelle Buitendam, bestuurder van de vakbond, laat er geen misverstand over bestaan hoe groot de frustratie is onder haar achterban. “Rijksambtenaren zijn de mensen die Nederland elke dag draaiende houden. Ze zorgen voor veilige wegen, bewaken onze gevangenissen, controleren onze grenzen en zorgen dat uitkeringen, toeslagen en vergunningen worden afgehandeld. En wat krijgen ze van dit kabinet? Stank voor dank.”
gevolgen
De gevolgen van de staking zullen merkbaar zijn voor burgers en bedrijven. Veel rijksdiensten zijn op 3 maart beperkt of helemaal niet bereikbaar. Aanvragen kunnen vertraging oplopen en loketten blijven mogelijk gesloten. Vooral de grote uitvoeringsorganisaties, waar het merendeel van de rijksambtenaren werkzaam is, worden zwaar geraakt door de actie. Meer dan 115.000 mensen werken bij instanties zoals DUO, Rijkswaterstaat, de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de Belastingdienst, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en de Dienst Justitiële Inrichtingen. Juist daar is de werkdruk al jaren hoog en kampen afdelingen met hardnekkige personeelstekorten.
🎧 Pitane Blue Nieuwsradio
Volgens de FNV maakt de nullijn de problemen alleen maar groter. Buitendam stelt dat het kabinet met het loonbesluit een verkeerd signaal afgeeft aan mensen die dagelijks verantwoordelijk zijn voor essentiële overheidstaken. “Zonder kundige ambtenaren loopt Nederland vast. Maar in plaats van waardering krijgen zij een loonstop opgelegd, waardoor het nog moeilijker wordt om collega’s te werven en behouden.” De bond vreest dat ervaren krachten zullen vertrekken en dat het aantrekken van nieuw personeel steeds moeizamer zal verlopen. Daarmee staat volgens de vakbond niet alleen het inkomen van ambtenaren onder druk, maar ook de kwaliteit van de publieke dienstverlening.
Of het kabinet alsnog bereid is water bij de wijn te doen, zal de komende dagen blijken. Vast staat dat 3 maart een dag wordt waarop de spanning tussen de rijksoverheid en haar eigen personeel zichtbaar oploopt, met Den Haag als middelpunt van het protest.
Premier Rob Jetten wordt door de FNV rechtstreeks aangesproken. De bond roept hem op om alsnog met een verbeterd loonbod te komen en de nullijn te schrappen. Buitendam verwoordt die oproep scherp: “Premier Jetten moet zijn vakmensen serieus nemen. Je kunt niet blijven zeggen dat een betrouwbare overheid belangrijk is, en tegelijkertijd de mensen van de publieke dienstverlening achteruit laten gaan.” Daarmee legt de vakbond de verantwoordelijkheid nadrukkelijk bij het kabinet.
geen oplossing
De aankondiging van de staking komt volgens de FNV niet uit de lucht vallen. Er is naar eigen zeggen herhaaldelijk geprobeerd om via overleg tot een oplossing te komen. Dat leverde tot dusver niets op. “We hebben geprobeerd om dit via overleg op te lossen. Maar als het kabinet hardleers blijft dan rest ons geen andere keuze dan actievoeren”, besluit Buitendam. Het is een duidelijke waarschuwing dat de onrust niet zomaar zal verdwijnen als er geen beweging komt vanuit Den Haag.
Sinds 2024 hebben rijksambtenaren geen structurele loonsverhoging meer ontvangen. Met de nullijn dreigt dat patroon zich voort te zetten. Voor veel medewerkers voelt dat als een klap in het gezicht, zeker omdat zij tijdens crisissituaties en periodes van maatschappelijke onrust extra inspanningen hebben geleverd om het land draaiende te houden. De staking van 3 maart moet volgens de bond een krachtig signaal zijn dat de rek eruit is en dat waardering meer moet zijn dan mooie woorden.
Rob Jetten – Beeld: Martijn Beekman
