Vlaanderen aansprakelijk voor miljoenenstrop rond gestrande grenstram.
De Vlaamse regering is volgens een uitspraak van de rechtbank in Limburg aansprakelijk voor de miljoenen die in Nederland zijn uitgegeven aan de voorbereidingen voor de omstreden tramlijn tussen Maastricht en het Belgische Hasselt. Het vonnis is het voorlopige hoogtepunt in een jarenlang dossier waarin politieke wendingen, financiële druk en grensoverschrijdende irritaties elkaar al sinds 2004 opvolgen.
De gemeente Maastricht en de provincie Limburg trokken naar de rechter nadat eerdere overleggen met Vlaanderen geen akkoord opleverden. Vanuit Nederlandse zijde werd meer dan negentien miljoen euro gestoken in het project dat het hart van beide Limburgse hoofdsteden in veertig minuten had moeten verbinden.
Vlaams Gewest
De plannen voor de sneltram gingen in de loop der jaren door talloze technische en bestuurlijke fases, maar kwamen in 2022 abrupt tot stilstand toen het Vlaamse Gewest besloot zich terug te trekken. Dat onverwachte besluit viel in Maastricht en bij de provincie Limburg bijzonder slecht. De twee overheden gaven destijds aan dat de beslissing niet alleen financieel ernstige gevolgen had, maar ook het vertrouwen in de grensoverschrijdende samenwerking op scherp zette.
Volgens Nederlandse bestuurders was er al sprake van een vergevorderde aanbestedingsfase, terwijl uitvoerende partijen voorbereidingen troffen die directe kosten met zich meebrachten. Uit het vonnis blijkt dat de rechtbank de Nederlandse redenering grotendeels volgt en Vlaanderen aanmerkt als partij die verantwoordelijk is voor de schade die door de afgelasting is ontstaan.
Met het vonnis in de hand bereiden Maastricht en Limburg zich voor op de volgende juridische stappen, terwijl in Vlaanderen de vraag openstaat of beroep wordt ingesteld. Zolang dat niet duidelijk is, blijft het ongewis hoe lang dit slepende verhaal zich nog zal voortslepen.
Het Vlaamse Gewest kreeg in de zittingszaal te horen dat het in beginsel aansprakelijk is, al blijft de exacte omvang van de schadepost onderwerp van verdere juridische stappen. De Vlaamse deelregering heeft de mogelijkheid om tussentijds beroep in te stellen tegen het oordeel. Daardoor is onduidelijk of Vlaanderen uiteindelijk de volledige kosten moet vergoeden. De rechter oordeelde daarnaast dat de Vlaamse vervoersmaatschappij De Lijn, die ook als partner betrokken was bij het project, buiten schot blijft. Voor deze organisatie geldt geen aansprakelijkheid, omdat zij niet verantwoordelijk werd gehouden voor de politieke koerswijziging van de Vlaamse regering.
opgelucht
Maastricht en Limburg reageren opgelucht op de uitspraak. In een gezamenlijke verklaring laten zij weten tevreden te zijn met de duidelijkheid die nu is ontstaan. “In ieder geval is met deze uitspraak in de afhandeling van het tramdossier een belangrijke stap gezet en is door de rechtbank de zo gewenste duidelijkheid geboden.” De overheden benadrukken dat het dossier jarenlang vastzat in een patstelling waarin zij naar eigen zeggen steeds tevergeefs aandrongen op een redelijke schaderegeling. Het vonnis wordt door hen gezien als een bevestiging dat de investeringen die aan Nederlandse kant zijn gedaan niet zonder consequenties kunnen worden afgeschreven.
Het project dat ooit symbool stond voor ambitieuze grensoverschrijdende mobiliteit, lijkt inmiddels vooral een dossier vol teleurstellingen geworden. De beoogde 33 kilometer lange tramlijn, die beide steden in een rechte lijn door Limburg zou verbinden, blijft voorlopig een plan dat nooit tot uitvoering kwam.
