Vught zet een opvallende en mogelijk baanbrekende stap in de strijd tegen de woningnood.
Bouwbedrijf Heijmans en de gemeente Vught slaan de handen ineen om gebruik te maken van een relatief nieuwe mogelijkheid binnen de Omgevingswet: vergunningsvrij bouwen. Daarmee wordt Vught de eerste gemeente in Brabant die deze route daadwerkelijk inslaat. Het doel is helder: sneller woningen realiseren en kostbare tijd winnen in een markt die snakt naar tempo.
De nieuwe werkwijze wordt toegepast bij het project Buitenplaats Kraaijenberg. Op deze locatie moeten ruim 200 grondgebonden woningen verrijzen. Dankzij de gekozen aanpak kan de bouw naar verwachting 1,5 tot 2 jaar eerder van start gaan dan bij een traditionele procedure. Dat is een aanzienlijke winst in een tijd waarin wachttijden oplopen en woningzoekenden steeds vaker achter het net vissen.
omgevingsplan
De Omgevingswet biedt sinds twee jaar de mogelijkheid om woningbouw zonder afzonderlijke omgevingsvergunning toe te staan, mits het plan past binnen het geldende omgevingsplan. Wanneer een bouwproject binnen die vooraf vastgestelde kaders valt, is een aparte vergunning niet langer nodig. Dat betekent minder administratieve rompslomp, minder papierwerk en vooral minder tijdverlies door stapeling van juridische procedures.
De provincie Noord-Brabant riep gemeenten onlangs op om gebruik te maken van deze wettelijke mogelijkheid, die sinds 2024 bestaat. Het college van burgemeester en wethouders van Vught heeft die oproep ter harte genomen en ingestemd met de toepassing van vergunningsvrij bouwen voor Kraaijenberg. De gemeenteraad moet het besluit nog formeel goedkeuren, maar de toon is gezet.
vergunningsvrij
Belangrijk is dat de rechtsbescherming van omwonenden en andere belanghebbenden overeind blijft. Ook bij vergunningsvrij bouwen kunnen juridische middelen worden ingezet. Het verschil zit in het moment waarop de ruimtelijke afweging plaatsvindt. Die gebeurt voortaan volledig vooraf, bij het vaststellen van het omgevingsplan. Daarna volgt geen afzonderlijke vergunningsprocedure meer met bijbehorende bezwaar- en beroepsrondes. Buitenplaats Kraaijenberg is vooralsnog de enige ontwikkeling in Vught waarbij deze methode wordt toegepast.
De maatschappelijke roep om versnelling klinkt al langer. Onderzoek wijst uit dat ongeveer 60 procent van de Nederlanders vindt dat juridische procedures rond woningbouw korter en minder uitgebreid mogen zijn om de bouw te versnellen. De stap van Vught sluit daar direct op aan, terwijl volgens betrokkenen zorgvuldigheid en inspraak behouden blijven.
🎧 Pitane Blue Nieuwsradio
Brabants gedeputeerde Wilma Dirken, die gemeenten eerder opriep om deze mogelijkheid te benutten, spreekt van een noodzakelijke beweging. Zij zegt: “Dit is precies de beweging die we nodig hebben. De woningnood is groot, in Vught én in de rest van Nederland. Door slim gebruik te maken van de mogelijkheden van de Omgevingswet kunnen we procedures verkorten en sneller woningen opleveren, zonder afbreuk te doen aan zorgvuldigheid en inspraak. Ik pleit hier al langer voor, en het is geweldig om te zien dat Vught en Heijmans nu laten zien dat het ook echt kan. Ik hoop van harte dat veel meer gemeenten dit voorbeeld volgen en de versnelling omarmen.”
Ook binnen het Vughtse gemeentebestuur klinkt enthousiasme. Wethouder Jos den Otter, verantwoordelijk voor Wonen, benadrukt dat de stap een andere manier van denken vraagt. Hij zegt: “Het idee dat je woningen kunt bouwen zonder een vergunning vraagt om een omslag in hoe we daar als gemeente al jaren naar kijken. Bij het uitwerken raakten we er steeds meer van overtuigd dat het goed mogelijk is. Dat vraagt wel om goede afspraken vooraf en een uitgebreidere voorbereiding van het omgevingsplan. Die afspraken hebben we nu gemaakt. We gaan samen met Heijmans aan de slag om het omgevingsplan op te stellen, waarbij we de betrokkenheid van de omgeving waarborgen.”
rechtsbescherming
Voor Heijmans betekent de samenwerking een concrete doorbraak in een lang gekoesterde wens om procedures te verkorten. Clemens Hoedjes, directeur Vastgoed voor de zuidelijke regio, onderstreept het belang van gezamenlijke inzet. Hij zegt: “Het is goed om te zien dat wanneer overheid en marktpartij samen optrekken en gebruikmaken van de mogelijkheden die de Omgevingswet biedt, er daadwerkelijk versnelling kan ontstaan in de woningbouw. Dit laat zien dat tempo maken mogelijk is, zonder concessies te doen aan zorgvuldigheid of rechtsbescherming.”
Met deze primeur positioneert Vught zich nadrukkelijk als voortrekker in Brabant. Of andere gemeenten het voorbeeld snel zullen volgen, moet blijken. Duidelijk is wel dat de druk op de woningmarkt hoog blijft en dat iedere versnelling welkom is. Als Kraaijenberg daadwerkelijk sneller uit de grond schiet, kan dat de opmaat zijn naar een bredere omslag in de manier waarop Nederland bouwt aan zijn toekomst.
Foto: Beeldbank Heijmans
