Beauty Art aan de Breedestraat blijkt een winkel waar de tijd zich jarenlang heeft opgestapeld. Wie deze man voorbijloopt, mist misschien wel een van de bijzonderste ontmoetingen van de Breedestraat.
Wie langs Beauty Art aan de Breedestraat in Otrobanda loopt, zou er als toerist zomaar aan voorbij kunnen gaan. Sterker nog: op het eerste gezicht is het misschien niet eens een winkel waar je automatisch naar binnen zou stappen. Maar wie dat wél doet en de tijd neemt om te blijven staan, te kijken en vooral te luisteren, kan zomaar een van de bijzonderste ontmoetingen van zijn dag beleven.
Dat overkwam mij toen ik zelf Beauty Art binnenstapte. Ik bleef er uiteindelijk vooral vanwege de verhalen van eigenaar Khazam. Een prachtige man die vertelt, herinneringen ophaalt en zijn winkel daarmee veel meer laat zijn dan een plek waar souvenirs worden verkocht. Wie hier alleen binnenkomt om snel iets mee te nemen, mist misschien wel het belangrijkste wat Beauty Art te bieden heeft: de man tussen al die spullen.
nummer 117
Achter de gevel van nummer 117 gaat een wereld schuil die nauwelijks lijkt mee te doen aan de moderne wetten van winkelinrichting. Geen strak verlichte vitrines, geen keurige rijen met dezelfde souvenirs en geen interieur waarin ieder voorwerp zorgvuldig op enkele centimeters afstand van het volgende is neergezet. Bij Beauty Art staan, liggen en hangen de spullen overal.
Grote gevlochten manden zijn gevuld met muziekinstrumenten en gebruiksvoorwerpen. Strohoeden liggen opgestapeld, beschilderde maraca’s trekken de aandacht en tussen de verzameling zijn kalebassen, houtsnijwerk en tal van andere voorwerpen te ontdekken. Houten objecten hangen aan de muren en balken, terwijl schilderijen de plekken innemen die nog vrij zijn. De traditionele tegelvloer en verweerde muren versterken het gevoel dat hier niet alleen handelswaar, maar ook tientallen jaren geschiedenis zijn verzameld.
Op Breedestraat 117 staat Khazam tussen de hoeden, manden, houten voorwerpen en kleurrijke maraca’s. Niet alleen als winkelier, maar ook als verteller van een stukje Otrobanda dat nog altijd springlevend is.
Khazam vertelde mij zelf over de winkel en over zijn familiewortels, die in Libanon liggen. Terwijl we tussen de enorme verzameling spullen stonden, vertelde hij over wat er allemaal bij Beauty Art te vinden is. Handgemaakte souvenirs, windgongen, hangmatten, strohoeden en kunst- en gebruiksvoorwerpen van mahoniehout: vrijwel ieder voorwerp leek aanleiding te geven voor een volgend verhaal.
Ik liet hem vooral vertellen. Over zijn winkel, maar ook over het Otrobanda van vroeger. Khazam nam me in zijn verhalen mee naar de tijd waarin de Breedestraat een belangrijk winkelhart van Willemstad was. Terwijl buiten het huidige Otrobanda gewoon doorging, kwamen binnen bij Beauty Art de herinneringen aan die vroegere jaren vanzelf naar boven.
Juist dat maakte mijn bezoek zo bijzonder. Khazam verkoopt niet alleen de voorwerpen die overal om hem heen staan, liggen en hangen. Hij kent ook de verhalen van de buurt waarin zijn zaak al zo lang gevestigd is. Wie de tijd neemt om naar hem te luisteren, krijgt daardoor iets mee wat niet in een souvenirzak past: een persoonlijk verhaal over Otrobanda en de Breedestraat zoals hij die zelf heeft gekend.
Beauty Art is geen winkel waar je alleen met je ogen doorheen moet gaan. Je moet er de tijd nemen. Achter de ene mand staat weer een andere. Tussen een stapel hoeden kan plotseling een beschilderde kalebas opduiken en boven je hoofd hangen bellen, tassen en houten ornamenten. Khazam staat ondertussen niet op afstand achter een afgesloten toonbank, maar midden tussen alles wat hij verkoopt.
Het geheel heeft daardoor iets van een winkel, werkplaats, opslagplaats en klein volkskundig kabinet tegelijk. Ook de geschiedenis van Beauty Art gaat ver terug. Een advertentie die in december 1981 in de Curaçaose krant Amigoe verscheen, vermeldt Beauty Art al aan Bredestraat 117 in Otrobanda. De zaak bood destijds onder meer handwerk, artikelen van mahoniehout, geschenken en rieten manden aan. Daarmee is gedocumenteerd dat Beauty Art minstens sinds 1981 op dit adres actief was. Ook een actuele bedrijvengids vermeldt Beauty Art nog altijd als souvenirzaak aan Breedestraat.
De winkel dook jaren later opnieuw op in de Curaçaose pers. Bij berichtgeving uit januari 2016 over een brand in een gebouw aan de Breedestraat was op een foto de gevel met het opschrift ‘BEAUTY ART’ zichtbaar. Dat lange bestaan maakt de winkel tot meer dan zomaar een adres waar toeristen iets kunnen kopen. Otrobanda veranderde door de jaren heen. De wijk werd gerestaureerd en opnieuw ontdekt door bezoekers, ondernemers en investeerders. Toch zijn er achter de opgeknapte gevels en nieuwe initiatieven nog plaatsen waar het verleden niet opnieuw hoeft te worden nagebouwd omdat het er simpelweg nooit helemaal is verdwenen.
Beauty Art is zo’n plek
De aantrekkingskracht zit daarbij niet uitsluitend in de spullen. Een strohoed, maraca of souvenir is ook ergens anders te vinden. Hier gaat het om de combinatie: het oude winkelpand, de enorme hoeveelheid voorwerpen, het ambachtelijke karakter van veel van de handelswaar en vooral Khazam zelf. Na zoveel jaren lijkt de winkelier bijna net zozeer onderdeel van Beauty Art als alles wat aan de muren hangt en in de manden ligt.
Het is op z’n zacht gezegd een zaak die gemakkelijk over het hoofd kan worden gezien. De enorme hoeveelheid handelswaar kan volgens die bezoeker aanvankelijk overweldigend zijn. Tegelijk werd juist de ontvangst door Khazam en het persoonlijke gesprek dat tijdens een bezoek kan ontstaan geroemd.
Wie moderne winkels als maatstaf neemt, krijgt hier bijna het tegenovergestelde voorgeschoteld. Geen minimalistisch interieur, geen uitgestippelde route door de zaak en geen strak geordende schappen. Bij Beauty Art lijkt de overvloed juist de ordening te zijn geworden. Iedere hoek nodigt uit om nog eens te kijken.
lange geschiedenis
Veel historische stadscentra veranderen uiteindelijk op zo’n manier dat zelfs het lokale karakter zorgvuldig wordt vormgegeven voor bezoekers. Beauty Art lijkt zich daar grotendeels aan te onttrekken. Hier hoeft niemand een oud winkeltje na te bouwen of een verhaal rond authenticiteit te bedenken. De lange geschiedenis van de zaak is terug te vinden in oude kranten, de handelswaar vult de winkel en Khazam staat er zelf nog altijd midden tussen.
Daarom zou ik iedereen die door de Breedestraat loopt aanraden niet alleen naar de gevel te kijken. Stap eens over die drempel en neem vooral de tijd. Ik deed het zelf en bleef luisteren naar de verhalen van deze prachtige man. Misschien zou je als toerist normaal gesproken niet zomaar naar binnen stappen. Maar juist wanneer je het wel doet, kan een ogenschijnlijk gewone souvenirwinkel veranderen in een ontmoeting die je de rest van de dag bijblijft.
