Compensatie voor belgen voedt discussie over discriminatie, de Minister noemt ontbreken van regeling voor grensbewoners teleurstellend.
Minister van Infrastructuur Vincent Karremans heeft zijn teleurstelling uitgesproken over het besluit van België om door te gaan met de invoering van een tolvignet. De VVD-bewindsman werd recent door zijn Vlaamse ambtsgenoot bijgepraat over de plannen, die inmiddels ter besluitvorming voorliggen in de Belgische ministerraad. Vooral het uitblijven van een tegemoetkoming voor Nederlandse grensgebruikers valt in Den Haag slecht.
Karremans liet weten dat hij nog heeft aangedrongen op een soepeler regeling voor Nederlanders die regelmatig de grens oversteken, bijvoorbeeld voor werk, familiebezoek of dagelijkse boodschappen. „Maar ik heb begrepen dat dat nu niet in het pakket zit, erg teleurstellend”, aldus de minister. Daarmee lijkt een belangrijk pijnpunt voor bewoners van de grensregio’s voorlopig niet opgelost.
tolvignet
De discussie over het Belgische tolvignet speelt al langer. Eerder sprak Karremans’ voorganger, BBB-minister Robert Tieman, zich al nadrukkelijk uit tegen de plannen. Ondanks die bezwaren lijkt Brussel nu toch door te pakken. Volgens berichten in diverse media moeten automobilisten vanaf 1 mei 2027 verplicht een digitaal vignet aanschaffen om gebruik te mogen maken van de Belgische wegen.
De tarieven voor dat vignet lopen uiteen en zijn afhankelijk van de uitstoot van het voertuig. Zo zou een jaarvignet voor elektrische auto’s rond de 90 euro kosten, terwijl voertuigen met een hogere CO2-uitstoot tot 125 euro per jaar kwijt zijn. Ook komen er kortlopende varianten beschikbaar, variërend van een dagpas tot een vignet van twee maanden. Voor een dag gebruik van de Belgische wegen wordt een bedrag tussen de 8,10 en 11,25 euro genoemd.
grensstreek
De plannen zorgen met name in de Nederlandse grensstreken voor onrust. In provincies als Zeeland, Noord-Brabant en Limburg steken dagelijks duizenden mensen de grens over voor werk of andere activiteiten. Voor hen betekent een verplicht jaarvignet een forse extra kostenpost. Ondernemers vrezen bovendien dat klanten uit Nederland zullen afhaken, wat economische gevolgen kan hebben voor grensgemeenten.
De Belgische krant De Tijd meldde dat de plannen zijn gebaseerd op een akkoord tussen de deelstaten Vlaanderen, Wallonië en Brussel. Daarmee lijkt een doorbraak in het langdurige dossier nabij. Verwacht wordt dat er op korte termijn een definitief besluit valt.
Tegelijkertijd groeit de kritiek op de mogelijke ongelijkheid tussen Belgische en buitenlandse automobilisten. De Belgische overheden zouden namelijk werken aan een compensatieregeling voor eigen inwoners, bijvoorbeeld via een lagere wegenbelasting. „Dit betekent in de praktijk geen verhoging van de huidige tarieven voor de Vlaming”, stelde de Vlaamse minister van Financiën Ben Weyts in de krant.
Juist dat aspect roept vragen op in Nederland en daarbuiten. Wanneer Belgische automobilisten worden gecompenseerd en buitenlandse bestuurders niet, kan er sprake zijn van ongelijke behandeling. Europese regels schrijven voor dat discriminatie op basis van nationaliteit niet is toegestaan binnen de interne markt.
compensatie
De situatie doet denken aan een eerdere kwestie met Duitsland. In 2017 stapte toenmalig minister Cora van Nieuwenhuizen naar de Europese rechter om Duitse tolplannen aan te vechten. Duitsland wilde destijds een systeem invoeren waarbij buitenlandse automobilisten de volledige tol betaalden, terwijl eigen inwoners via belastingvoordelen werden gecompenseerd. Dat plan werd uiteindelijk door de rechter afgewezen.
Of het Belgische vignet eenzelfde juridisch traject tegemoet gaat, is nog onduidelijk. Voorlopig lijkt het erop dat Nederlandse automobilisten zich moeten voorbereiden op extra kosten wanneer zij vanaf 2027 de grens oversteken. De zorgen in Den Haag en de grensregio’s nemen ondertussen toe, terwijl de Belgische besluitvorming haar laatste fase ingaat.
