De onderhandelingen over een nieuwe cao voor het openbaar vervoer zijn volledig vastgelopen na zeven intensieve rondes.
Wat begon als een traject om tot nieuwe afspraken te komen voor duizenden werknemers, is nu geëindigd in een harde breuk tussen vakbonden en werkgevers. CNV-onderhandelaar Niels Rook trekt een duidelijke conclusie: verder praten heeft op dit moment geen enkele zin meer.
Vakbonden CNV en FNV hebben werkgeversorganisatie VWOV per brief laten weten dat er “op dit moment geen reële basis meer is om het overleg voort te zetten”. Daarmee komt er voorlopig een einde aan de gesprekken die moesten leiden tot een nieuwe cao voor zo’n 13.000 werknemers in de sector. Na de zomer willen de bonden hun achterban raadplegen tijdens actievergaderingen, een stap die doorgaans wordt gezien als een opmaat naar mogelijke acties.
breed pakket
Volgens Rook zit de kern van het probleem in de houding van de werkgevers, die volgens hem vasthouden aan een breed pakket aan voorstellen die de arbeidsvoorwaarden zouden verslechteren. “De werkgevers blijven maar hardnekkig vasthouden aan afspraken waarmee de cao slechter zou worden. Op deze manier heeft verder onderhandelen geen zin”, stelt hij. Daarmee schetst hij een beeld van een patstelling waarin geen van beide partijen bereid lijkt om wezenlijke concessies te doen.
De voorstellen van werkgevers zouden volgens de bonden diep ingrijpen in de huidige structuur van de cao. Rook spreekt van een aantasting van de basis waarop de afspraken met werknemers zijn gebouwd. “Op een paar kleine stapjes na blijven ze daar maar aan vasthouden. De rode draad daarin is: minder zekerheid en invloed voor werknemers en ondernemingsraden, een verdere flexibilisering van het werk, een slechtere werk-privébalans en een hogere werkdruk. Daarmee worden de fundamenten van de huidige cao en de positie van werknemers ingrijpend aangetast. Zolang dat niet van tafel gaat, gaan we er gewoon niet uitkomen.” toneel was van spanningen tussen personeel en werkgevers.
De zorgen richten zich niet alleen op algemene principes, maar ook op concrete plannen. Zo noemen de bonden het voorstel om extra onbetaalde pauzes in te voeren als een voorbeeld van verslechtering. Daarnaast willen werkgevers volgens Rook de mogelijkheid krijgen om diensten op veel kortere termijn te wijzigen. “Als voorbeeld noemt Rook het plan van werkgevers om extra onbetaalde pauzes in te voeren en om buiten de cao om met – met de ondernemingsraad – veel korter van tevoren diensten te kunnen wijzigen (4 of minder dagen in plaats van 8 dagen). Maar er zijn nog veel meer zaken, het is een heel pakket. En dat blijft al die tijd maar op tafel liggen. Dan kunnen we wel blijven onderhandelen, maar dat schiet niet op.”
De vakbonden maken duidelijk dat de bal nu bij de werkgevers ligt. Alleen wanneer er sprake is van een duidelijke koerswijziging, zien zij ruimte om de gesprekken te hervatten. “Alleen als de werkgevers voor die tijd afstand willen nemen van hun voorstellen om de cao te verslechteren, zullen we bezien of hervatting van het overleg zinvol is. Maar dat vraagt dus wel om een duidelijke en substantiële beweging van de werkgevers”, aldus Rook.
inzet is groot
De inzet is groot, want de cao Openbaar Vervoer is van toepassing op werknemers bij grote vervoerders zoals Arriva, EBS, Qbuzz, Keolis en Transdev, bekend van merken als Connexxion en Hermes, en daarnaast RET Streekvervoer. De huidige cao liep af op 1 juli, waardoor er druk staat op beide partijen om uiteindelijk toch tot een oplossing te komen.
Voorlopig lijkt een doorbraak echter ver weg. De aankondiging van actievergaderingen na de zomer wijst erop dat de vakbonden zich voorbereiden op een steviger vervolg, waarbij acties niet worden uitgesloten. Daarmee dreigt een nieuwe periode van onrust in het openbaar vervoer, een sector die al vaker
