Machtsstrijd: Brussel kan greep van Uber en maaltijdplatforms op werkers doorbreken

Europese concurrentieregels bieden volgens onderzoeker kansen om de afhankelijkheid van grote techbedrijven te verminderen. Wie overstapt naar een concurrent, kan zijn opgebouwde reputatie verliezen. Een jurist ziet mogelijkheden om dat aan te pakken.

Taxichauffeurs en maaltijdbezorgers hebben vaak nauwelijks invloed op hun inkomsten en arbeidsvoorwaarden. Hoewel ze op papier zelfstandig ondernemer zijn, zijn ze in de praktijk sterk afhankelijk van grote platformbedrijven. Jurist Gabriël van Rosmalen ziet mogelijkheden om die machtsverhouding te veranderen. Volgens hem biedt het Europese mededingingsrecht daarvoor meer kansen dan tot nu toe worden benut.

Wie als taxichauffeur voor Uber of Bolt rijdt, of als maaltijdbezorger via een digitaal platform werkt, lijkt op het eerste gezicht behoorlijk veel vrijheid te hebben. Zelf bepalen wanneer je aan het werk gaat, geen traditionele werkgever boven je en de mogelijkheid om opdrachten aan te nemen wanneer het uitkomt. Toch blijkt die zelfstandigheid in de praktijk een stuk beperkter volgens het stuk van de redacteur sociaal-economie in Trouw.

Veel platformwerkers hebben nauwelijks invloed op de voorwaarden waaronder ze hun geld verdienen. De bedrijven die de digitale platforms beheren, bepalen voor een belangrijk deel de spelregels. Daardoor ontstaat een ongelijke machtsverhouding waarin individuele chauffeurs en bezorgers weinig kunnen uitrichten.

Jurist en onderzoeker Gabriël van Rosmalen, die onlangs promoveerde aan de Universiteit Utrecht, onderzocht hoe de Europese Unie die machtspositie van platformbedrijven kan beperken. Zijn conclusie is dat Brussel daarvoor al verschillende juridische mogelijkheden heeft. Volgens Van Rosmalen ligt de oplossing niet uitsluitend bij betere bescherming van individuele werkenden. Ook de economische macht van de bedrijven zelf moet worden aangepakt.

regels gaan niet ver genoeg

De discussie over de positie van platformwerkers speelt al jaren. Vooral de vraag of maaltijdbezorgers en taxichauffeurs daadwerkelijk zelfstandige ondernemers zijn, of feitelijk als werknemers moeten worden beschouwd, zorgt regelmatig voor discussie. De Europese Unie kwam in 2024 met nieuwe regels om de kwetsbare positie van deze groep te verbeteren. Nederland moet die regels eind 2026 overnemen.

Van Rosmalen verwelkomt die ontwikkeling, maar vindt dat de Europese aanpak onvoldoende aandacht besteedt aan de macht van de platformbedrijven. Voor zijn promotieonderzoek keek hij daarom naar het Europese mededingingsrecht. Dat rechtsgebied moet zorgen voor eerlijke concurrentie tussen ondernemingen, maar kan volgens hem ook worden ingezet om de positie van zelfstandige platformwerkers te versterken.

“Dat klinkt niet sexy, maar dat recht kan heel bepalend zijn voor de positie van zelfstandige platformwerkers”, zegt Van Rosmalen tegenover Trouw. Het probleem zit volgens hem vooral in de ongelijke verhoudingen tussen de betrokken partijen. “Je hebt Uber aan de ene kant en de chauffeur aan de andere kant”, legt hij uit. “Allebei een onderneming, maar ze zijn niet gelijkwaardig aan elkaar. De chauffeur kan behoorlijk afhankelijk zijn van Uber voor werk en inkomen.” 

Een eerste mogelijkheid om die afhankelijkheid te verminderen, is volgens Van Rosmalen het gezamenlijk onderhandelen over vergoedingen en arbeidsvoorwaarden. Zelfstandige chauffeurs en bezorgers zouden zich bijvoorbeeld kunnen verenigen in organisaties die vergelijkbaar zijn met vakbonden. Daarmee kunnen ze gezamenlijk afspraken proberen te maken met de platforms waarvoor ze werken.

Lange tijd vormden Europese concurrentieregels daarbij een obstakel. Omdat zelfstandigen juridisch als ondernemingen worden beschouwd, kon gezamenlijke onderhandeling worden gezien als verboden kartelvorming. “Veel platformwerkers zijn zelfstandig en worden daarom als bedrijf beschouwd. Zij mochten daarom niet samen optrekken. Dat zou neerkomen op kartelvorming. Maar sinds 2022 geldt voor platformwerkers een uitzondering.”

Daarmee is een belangrijke juridische belemmering verdwenen. Toch betekent dit volgens de onderzoeker niet dat chauffeurs en bezorgers zich nu eenvoudig kunnen organiseren. Bij traditionele bedrijven ontmoeten werknemers elkaar op de werkvloer of in de kantine. Platformwerkers hebben zulke gezamenlijke ontmoetingsplekken doorgaans niet. Hoewel er groepsapps bestaan, blijft het lastig om grote groepen werkenden bij elkaar te brengen.

een ander probleem

“Weinigen treffen elkaar. En uit onderzoek weten we dat een deel van de maaltijdbezorgers in Nederland geen verblijfsvergunning heeft. Zij blijven het liefst zoveel mogelijk onder de radar, en laten dus niet van zich horen.” De mogelijkheid om gezamenlijk op te trekken bestaat dus, maar de verantwoordelijkheid om dat daadwerkelijk te organiseren ligt grotendeels bij de platformwerkers zelf.

Foto: © Pitane Blue – Uber

Van Rosmalen ziet volgens het stuk in Trouw daarom ook een tweede route: rechtstreeks ingrijpen bij de platformbedrijven. Daarbij wijst hij op systemen waarmee platforms chauffeurs en bezorgers aan zich kunnen binden. Een voorbeeld is de reputatiescore die chauffeurs tijdens hun werkzaamheden opbouwen. “Neem de reputatie van een chauffeur. Die bouwt een score op, zeg 4,5 sterren. Daar is die tevreden mee, en wil dat graag behouden. Maar op het moment dat hij voor een concurrerend platform wil rijden, kan hij die score niet meenemen.”

Die beperking kan grote gevolgen hebben voor de bereidheid om naar een andere opdrachtgever over te stappen. Een chauffeur kan formeel besluiten om voor een concurrerend platform te gaan rijden, maar verliest daarbij de reputatie die hij bij zijn eerdere opdrachtgever heeft opgebouwd. Volgens Van Rosmalen zorgt dit ervoor dat de vrijheid om van platform te wisselen in de praktijk minder aantrekkelijk wordt. “Dus wordt het voor chauffeurs en bezorgers minder aantrekkelijk over te stappen en blijft er een problematische afhankelijkheid. Die afhankelijkheid versterkt de economische macht van platforms.”

Het Europese mededingingsrecht kan volgens de jurist worden gebruikt om dergelijke praktijken aan te pakken. Hij verwijst daarbij naar maatregelen tegen andere grote technologiebedrijven. Zo gelden voor Google verplichtingen die gebruikers meer mogelijkheden moeten bieden om voor alternatieve zoekmachines te kiezen. “Google moet bijvoorbeeld gebruikers de kans geven om ook een alternatieve zoekmachine te gebruiken. Dat doen ze te weinig, en daarom krijgen ze van die enorme boetes.” Volgens Van Rosmalen laat dit zien dat Europese concurrentieregels niet alleen bedoeld zijn om bedrijven onderling eerlijk te laten concurreren, maar ook kunnen worden gebruikt om afhankelijkheid van dominante digitale platforms te beperken.

mede-eigenaars

Een derde mogelijkheid gaat nog verder. Van Rosmalen ziet kansen in platformcoöperaties, waarbij chauffeurs en bezorgers niet uitsluitend opdrachten uitvoeren, maar tegelijkertijd mede-eigenaar zijn van het bedrijf waarvoor ze werken. Daardoor krijgen ze rechtstreeks invloed op de manier waarop het platform functioneert en op de voorwaarden waaronder ze hun werkzaamheden verrichten. “Zo heeft iemand dan veel meer in te brengen over de eigen arbeidsvoorwaarden”, zegt de jurist.

Dergelijke initiatieven bestaan al. Er zijn coöperatieve platforms die zich presenteren als alternatief voor bedrijven als Uber en Deliveroo. Ook in sectoren waarin Airbnb en Booking actief zijn, bestaan vergelijkbare initiatieven. Het grote probleem is volgens Van Rosmalen de concurrentie met gevestigde ondernemingen die over enorme financiële middelen beschikken. “Alleen zijn dit vaak start-ups die moeten opboksen tegen bedrijven waar miljarden in worden gepompt. Daarom zouden overheden zulke alternatieven meer kunnen stimuleren.”

Overheidssteun kan volgens hem helpen om deze alternatieve bedrijfsmodellen meer ruimte te geven. De drie mogelijkheden die Van Rosmalen in zijn onderzoek beschrijft, hebben hetzelfde doel: de afhankelijkheid van individuele platformwerkers verminderen en hun invloed op de eigen arbeidsvoorwaarden vergroten. Gezamenlijke onderhandelingen kunnen chauffeurs en bezorgers meer onderhandelingsmacht geven. Het aanpakken van beperkende platformpraktijken kan overstappen naar concurrenten gemakkelijker maken. En coöperatieve bedrijfsmodellen kunnen ervoor zorgen dat werkenden rechtstreeks invloed krijgen op het bedrijf waarvan ze afhankelijk zijn.

Volgens de jurist hoeft Europa zich daarbij niet uitsluitend te richten op de juridische vraag of iemand werknemer of zelfstandige is. Juist de machtsverhoudingen tussen grote digitale bedrijven en individuele werkenden verdienen meer aandacht. Van Rosmalen benadrukt dat de Europese wetgeving al mogelijkheden biedt om veranderingen af te dwingen. De uitdaging ligt volgens hem vooral bij het daadwerkelijk benutten van die instrumenten. Zijn belangrijkste boodschap is dat bescherming van platformwerkers niet alleen draait om nieuwe rechten voor chauffeurs en bezorgers, maar ook om het begrenzen van de macht van de ondernemingen die hun werk organiseren.

“Zodat werkers een betere positie krijgen. Het Europees recht biedt genoeg aanknopingspunten om daar verandering in te brengen.”

Bron: Trouw, artikel van Job Urbach, gepubliceerd op 2 november 2026. De uitspraken van Gabriël van Rosmalen zijn overgenomen uit het aangeleverde interview.

Opvallende draai: Dronten klaagt taxibedrijf ondanks vervoersproblemen toch niet aan

De problemen met het leerlingenvervoer zijn afgenomen, terwijl buurgemeente Kampen juridische stappen overweegt. Na meerdere waarschuwingen rijden de taxi’s beter op tijd en blijven juridische stappen voorlopig uit.

De gemeente Dronten begint voorlopig geen juridische procedure tegen Taxicentrale Witteveen, ondanks de aanhoudende problemen met het leerlingenvervoer sinds het begin van het schooljaar. Tientallen kinderen werden niet opgehaald, kwamen te laat op school of moesten na afloop van hun lessen lange tijd wachten op een taxi. De gemeente dreigde eerder met maatregelen tegen de vervoerder, maar ziet daar voorlopig van af nu de situatie is verbeterd. Dat meldt Omroep Flevoland, aldus de Nationale Onderwijsgids.

De problemen begonnen direct na de zomervakantie. Voor tientallen leerlingen die afhankelijk zijn van speciaal georganiseerd vervoer naar school, verliepen de dagelijkse ritten allesbehalve volgens planning. Sommige kinderen werden helemaal niet opgehaald, terwijl anderen pas na aanvang van de lessen op school arriveerden. Ook de terugreis leverde problemen op. Leerlingen moesten regelmatig lang wachten voordat een taxi beschikbaar was om hen naar huis te brengen.

De aanhoudende klachten waren voor de gemeente Dronten aanleiding om meerdere keren met Taxicentrale Witteveen in gesprek te gaan. Daarbij kreeg het vervoersbedrijf verschillende waarschuwingen. De gemeente overwoog zelfs om de vervoerder formeel in gebreke te stellen vanwege het niet naar behoren uitvoeren van de afspraken over het leerlingenvervoer.

beter op tijd

Volgens de gemeente hebben de gesprekken en waarschuwingen inmiddels effect gehad. De taxi’s rijden tegenwoordig beter volgens de afgesproken dienstregeling en het aantal problemen is afgenomen. Een woordvoerder van de gemeente erkent dat het leerlingenvervoer nog altijd niet volledig probleemloos verloopt. Zo komt het nog voor dat een rit vertraging oploopt. Volgens de woordvoerder gebeurt dat echter aanzienlijk minder vaak dan in de periode direct na de zomervakantie.

Die verbetering is voor Dronten aanleiding om voorlopig geen juridische stappen te ondernemen tegen Taxicentrale Witteveen. Waarom de gemeente precies heeft besloten af te zien van een rechtszaak, is niet bekendgemaakt. Daarmee blijft een juridische confrontatie tussen de gemeente en de vervoerder vooralsnog uit. De eerdere waarschuwingen en de gesprekken over de uitvoering van het leerlingenvervoer hebben voorlopig niet geleid tot een formele procedure.

Ondertussen werkt de gemeente Dronten aan een nieuwe aanbesteding voor het leerlingenvervoer. Het huidige contract met Taxicentrale Witteveen loopt in de zomer van 2027 af. De gemeente wil de nieuwe overeenkomst op 1 augustus 2027 laten ingaan, zodat het vervoer vanaf dat moment volgens de nieuwe afspraken kan worden uitgevoerd.

De voorbereidingen voor die aanbesteding zijn inmiddels in gang gezet. Naar verwachting publiceert de gemeente de opdracht in december. Vervoersbedrijven krijgen vervolgens de gelegenheid om zich aan te melden en een aanbieding in te dienen. De beoordeling van de inschrijvingen staat gepland voor februari 2027. Aan het einde van die maand moet duidelijk worden welke vervoerder de opdracht voorlopig krijgt toegewezen. De definitieve selectie volgt volgens de planning in maart 2027.

Opvallend is dat Taxicentrale Witteveen, ondanks de problemen van de afgelopen maanden, opnieuw mag meedingen naar het contract. De huidige vervoerder wordt dus niet op voorhand uitgesloten van deelname aan de nieuwe aanbesteding. Of Witteveen daadwerkelijk opnieuw een aanbieding zal indienen, blijkt niet uit de beschikbare informatie. Evenmin is bekend welke andere vervoersbedrijven belangstelling hebben voor de opdracht.

Dronten scherpt eisen aan

De gemeente wil bij de nieuwe aanbesteding strengere voorwaarden stellen aan de uitvoering van het leerlingenvervoer. Daarmee moet worden voorkomen dat leerlingen opnieuw te maken krijgen met uitgevallen ritten, vertragingen en lange wachttijden. Vooral de betrouwbaarheid en kwaliteit van het vervoer krijgen extra aandacht. Dronten wil dat de afspraken met de toekomstige vervoerder duidelijker waarborgen bieden voor een goede uitvoering van de dagelijkse schoolritten.

Illustratie: © Pitane Blue – leerlingenvervoer

Of de verbeteringen bij Taxicentrale Witteveen ook de komende maanden standhouden, moet nog blijken. Voorlopig ziet de gemeente in ieder geval onvoldoende aanleiding om de eerder overwogen juridische stappen daadwerkelijk door te zetten.

Een belangrijk onderdeel van de nieuwe aanpak is de mogelijkheid om een tweede vervoerder achter de hand te houden. Wanneer de vaste vervoerder een rit niet kan uitvoeren, moet een ander taxibedrijf kunnen worden ingeschakeld. Met die achtervang wil de gemeente voorkomen dat kinderen zonder vervoer komen te zitten wanneer een geplande rit uitvalt. Het inschakelen van een tweede vervoerder moet ervoor zorgen dat er een alternatief beschikbaar is wanneer de reguliere dienstverlening tekortschiet.

gemeente Kampen

Hoe deze regeling precies wordt opgenomen in de aanbestedingsvoorwaarden, is nog niet bekendgemaakt.De problemen met het leerlingenvervoer beperken zich niet tot Dronten. Ook de naburige gemeente Kampen kampt met moeilijkheden bij het vervoer van scholieren. Kampen overweegt juridische stappen vanwege de problemen. Dronten kiest voorlopig voor een andere koers en sluit zich niet aan bij een mogelijke juridische procedure.

Het verschil tussen beide gemeenten is daarmee duidelijk. Waar Kampen juridische maatregelen nog nadrukkelijk overweegt, richt Dronten zich voorlopig op de verbeteringen bij de huidige vervoerder en op de voorbereiding van een nieuw contract. Voor de leerlingen en hun ouders blijft vooral van belang dat de dagelijkse ritten naar school en terug naar huis betrouwbaar worden uitgevoerd. De gemeente Dronten wil met strengere contractvoorwaarden en een mogelijke reservevervoerder voorkomen dat de problemen van het begin van dit schooljaar zich na augustus 2027 opnieuw voordoen.

Meer asfalt en toch files: mobiliteitsexpert legt hardnekkige denkfout bloot

Volgens mobiliteitsexpert Arie Bleijenberg maken beleidsmakers een fundamentele denkfout over verkeersgroei. De Nederlandse mobiliteitsdeskundige zet vraagtekens bij miljardeninvesteringen in extra wegcapaciteit.

Waarom blijven overheden miljarden investeren in nieuwe wegen, terwijl files na verloop van tijd vaak gewoon terugkeren? En waarom leggen mensen tegenwoordig veel grotere afstanden af dan zestig jaar geleden, zonder dat ze dagelijks veel langer onderweg zijn? Volgens de Nederlandse mobiliteitsdeskundige Arie Bleijenberg ligt het antwoord bij een factor die in het verkeersbeleid onvoldoende aandacht krijgt: snelheid. Zijn analyse zet vraagtekens bij de manier waarop overheden verkeersgroei voorspellen, infrastructuur aanleggen en bereikbaarheid proberen te verbeteren.

Bleijenberg, medeoprichter en voorzitter van de Europese milieu- en vervoersorganisatie Transport & Environment (T&E), stelt in zijn op 29 oktober 2026 gepubliceerde essay Misconceptions about mobility growth dat de gebruikelijke verklaringen voor toenemende mobiliteit tekortschieten. Economische groei, stijgende inkomens, lagere autokosten en veranderende reisgewoonten worden volgens hem vaak aangewezen als belangrijke oorzaken van verkeersgroei. Maar de doorslaggevende factor is volgens de mobiliteitsdeskundige de snelheid waarmee mensen zich kunnen verplaatsen.

sneller reizen

Zijn centrale redenering is eenvoudig: zodra mensen sneller kunnen reizen, gaan ze doorgaans niet minder tijd aan vervoer besteden. Ze kiezen ervoor grotere afstanden af te leggen. Nederlandse cijfers illustreren volgens Bleijenberg hoe sterk het reisgedrag de afgelopen decennia is veranderd. Sinds 1960 nam de gemiddelde dagelijkse reisafstand per persoon toe van ongeveer 10 naar 30 kilometer. Die verdrievoudiging schrijft hij volledig toe aan de opkomst van de auto, die voor veel verplaatsingen van deur tot deur sneller is dan de fiets of het openbaar vervoer.

Tegelijkertijd blijft de gemiddelde tijd die mensen dagelijks aan reizen besteden opvallend stabiel. Volgens Bleijenberg gaat het om ongeveer 1,1 uur per persoon per dag. Dat betekent dat hogere snelheden niet automatisch leiden tot meer vrije tijd. Mensen gaan verder van hun werk wonen, bezoeken winkels op grotere afstand of accepteren langere reizen naar scholen, ziekenhuizen en vrienden.

Als voorbeeld verwijst Bleijenberg naar de hogesnelheidsverbinding tussen Parijs en Lyon, die in 1981 werd geopend. Dankzij deze spoorverbinding werd dagelijks pendelen tussen beide steden mogelijk, iets wat daarvoor praktisch onhaalbaar was. De komst van sneller vervoer veranderde daarmee niet alleen de reistijd, maar ook de afstanden die mensen bereid waren af te leggen.

De eerste belangrijke conclusie van Bleijenberg raakt rechtstreeks aan het beleid rond wegenaanleg en filebestrijding. Wanneer een drukke weg wordt verbreed of nieuwe rijstroken worden aangelegd, verbetert de doorstroming aanvankelijk. Automobilisten kunnen sneller rijden en verliezen minder tijd. Volgens de mobiliteitsdeskundige is dat voordeel echter vaak tijdelijk.

De grotere wegcapaciteit maakt autorijden aantrekkelijker, waardoor extra verkeersbewegingen ontstaan. Na enkele jaren kan de oorspronkelijke congestie daardoor terugkeren. Bleijenberg verwijst daarbij naar wetenschappelijk onderzoek, waaronder de studie The Fundamental Law of Road Congestion, die het verband tussen extra wegcapaciteit en toenemend verkeer onderzoekt.

meer asfalt geen oplossing

De conclusie die hij daaraan verbindt, is dat meer asfalt geen structurele oplossing biedt voor files in gebieden waar de wegen al zwaar worden belast. Daarmee stelt hij een vertrouwd uitgangspunt van het infrastructuurbeleid ter discussie. Nieuwe wegen worden vaak gerechtvaardigd met verwachte reistijdwinst, maar volgens zijn analyse kan die winst op langere termijn verdwijnen doordat automobilisten hun reisgedrag aanpassen

Een tweede opvallende conclusie betreft de toekomst van het autoverkeer.Bleijenberg stelt dat de groei van het autogebruik uiteindelijk tot stilstand komt wanneer de gemiddelde snelheid van auto’s niet langer toeneemt. Volgens hem is dat proces al zichtbaar in welvarende landen met een uitgebreid en grotendeels voltooid snelwegennet.

Nederland vormt daarvan een belangrijk voorbeeld. Sinds de eeuwwisseling is de gemiddelde autosnelheid volgens Bleijenberg nauwelijks meer gestegen. Tussen 2005 en 2019 daalde de per persoon afgelegde afstand met de auto zelfs met 3 procent. Dat laatste jaar is bewust gekozen, omdat 2019 het laatste volledige jaar vóór de coronamaatregelen was. Daardoor wordt voorkomen dat de uitzonderlijke reisbeperkingen tijdens de pandemie het beeld vertekenen. Ook België, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Zweden en Luxemburg vertoonden volgens de auteur gedurende dezelfde periode een daling van het autogebruik per persoon.

Foto: © Pitane Blue – hogesnelheidstrein Eurostar

Als voorbeeld verwijst Bleijenberg naar de hogesnelheidsverbinding tussen Parijs en Lyon, die in 1981 werd geopend. Dankzij deze spoorverbinding werd dagelijks pendelen tussen beide steden mogelijk, iets wat daarvoor praktisch onhaalbaar was.

Volgens Bleijenberg heeft dit belangrijke gevolgen voor verkeersprognoses. Wanneer beleidsmakers onvoldoende rekening houden met de ontwikkeling van de gemiddelde snelheid, kunnen hun voorspellingen van toekomstige verkeersgroei structureel te hoog uitvallen. Dat kan vervolgens gevolgen hebben voor de omvang van geplande infrastructuurprojecten en de investeringen die daarvoor noodzakelijk worden geacht.

ander mobiliteitsbeleid

De derde conclusie van Bleijenberg heeft betrekking op de inrichting van steden. Volgens hem rijden auto’s in grote steden gemiddeld minder dan half zo snel als het landelijke gemiddelde. Tegelijkertijd leggen inwoners van metropolen ongeveer de helft minder kilometers met de auto af dan mensen buiten deze gebieden. Dat hangt volgens de auteur samen met kortere afstanden tussen bestemmingen en een groter aandeel van het openbaar vervoer.

Wanneer woningen, werkplekken, winkels, scholen en recreatievoorzieningen dicht bij elkaar liggen, hoeven mensen minder ver te reizen om hun dagelijkse activiteiten te bereiken. Een compacte stad kan daardoor volgens Bleijenberg een betere bereikbaarheid bieden dan een ruim opgezet gebied waar inwoners voor vrijwel iedere voorziening afhankelijk zijn van lange autoritten. Hij beschouwt verstedelijking dan ook als de goedkoopste manier om de bereikbaarheid te verbeteren en tegelijkertijd het autogebruik terug te dringen.

Daarbij verschuift de aandacht van het aantal kilometers dat mensen kunnen afleggen naar het aantal bestemmingen dat zij binnen een aanvaardbare reistijd kunnen bereiken.

taxi en vervoersbedrijven

De analyse heeft eveneens betekenis voor de taxi- en vervoerssector, waar reistijden, verkeersdrukte en de afstand tussen klanten en bestemmingen rechtstreeks van invloed zijn op de dienstverlening. Wanneer belangrijke voorzieningen dichter bij elkaar liggen, kunnen ritafstanden korter worden. Dat kan gevolgen hebben voor vervoerskosten, voertuiggebruik en de betrouwbaarheid van reistijden.

Voor vervoerders betekent dit dat efficiëntie niet uitsluitend afhankelijk hoeft te zijn van snellere voertuigen, betere verkeersdoorstroming of het combineren van ritten. Ook de ruimtelijke inrichting van steden en woongebieden speelt een rol bij de hoeveelheid vervoer die uiteindelijk nodig is. Die gedachte sluit aan bij Bleijenbergs bredere pleidooi om bereikbaarheid niet automatisch gelijk te stellen aan hogere snelheden of een grotere vervoerscapaciteit.

gevestigde belangen

Bleijenberg gaat in zijn essay nog een stap verder. Hij stelt dat het vasthouden aan traditionele verklaringen voor verkeersgroei gunstig uitpakt voor gevestigde belangen binnen de auto- en wegenindustrie. Volgens hem leidt het onderschatten van snelheid als bepalende factor tot verkeerde verwachtingen over toekomstige verkeersstromen en belemmert dat een effectief beleid voor betaalbare en duurzame bereikbaarheid.

Die conclusie moet wel worden gelezen vanuit de achtergrond van de auteur. Transport & Environment is een Europese organisatie die actief pleit voor duurzamer vervoer. Bleijenberg heeft meer dan dertig jaar ervaring met duurzame mobiliteit en vervulde eerder leidinggevende functies bij TNO, CE Delft en het Nederlandse ministerie van Verkeer en Waterstaat. Daarnaast schreef hij het boek New Mobility – Beyond the Car Era.

Zijn publicatie is een opiniërende analyse waarin hij onderzoeksresultaten gebruikt om bestaande uitgangspunten van het mobiliteitsbeleid ter discussie te stellen. De stelling dat snelheid de belangrijkste oorzaak van mobiliteitsgroei is, blijft daarbij zijn eigen interpretatie van die onderzoeksgegevens.

bereikbaarheid belangrijker

Voor Nederland en België raakt het essay aan verschillende discussies die doorgaans afzonderlijk worden gevoerd: woningbouw, ruimtelijke ordening, openbaar vervoer, snelwegen en filebestrijding. Bleijenberg brengt die onderwerpen juist met elkaar in verband. Volgens zijn analyse bepaalt de inrichting van de leefomgeving mede hoeveel mensen moeten reizen en welke vervoermiddelen daarvoor aantrekkelijk zijn.

Daarmee ontstaat een fundamenteel andere benadering van mobiliteit. Niet uitsluitend de vraag hoe automobilisten sneller op hun bestemming kunnen komen, staat centraal, maar vooral hoe woningen, banen en voorzieningen beter bereikbaar kunnen worden gemaakt. De belangrijkste boodschap van zijn essay is dan ook dat meer mobiliteit niet noodzakelijk hetzelfde is als betere bereikbaarheid.

Waar het traditionele verkeersbeleid vaak inzet op snelheid en extra capaciteit, pleit Bleijenberg voor een benadering waarin kortere afstanden en een efficiëntere ruimtelijke inrichting een grotere rol krijgen. Zijn analyse stelt daarmee een vraag die rechtstreeks raakt aan toekomstige investeringen in infrastructuur: moeten overheden blijven proberen mensen sneller over steeds grotere afstanden te vervoeren, of is het verstandiger ervoor te zorgen dat hun bestemmingen dichter bij elkaar liggen?

Bron: Arie Bleijenberg, Misconceptions about mobility growth, Transport & Environment, 29 oktober 2026.

Verzekeraar kan schade verhalen: ondanks defecten toch de weg op

[{“id”:”59672fc8″,”elType”:”section”,”settings”:[],”elements”:[{“id”:”5e1ebaf3″,”elType”:”column”,”settings”:{“_column_size”:100},”elements”:[{“id”:”ea49e67″,”elType”:”widget”,”settings”:{“wp”:{“title”:””,”message”:”87″}},”elements”:[],”widgetType”:”wp-widget-xyz_insert_code_widget”},{“id”:”c7ba932″,”elType”:”widget”,”settings”:{“blockquote_content”:”Een alarmerend aantal autou2019s op de Nederlandse wegen blijkt rond te rijden met een openstaande terugroepactie.”,”author_name”:””,”tweet_button”:””,”tweet_button_label”:”Tweet”},”elements”:[],”widgetType”:”blockquote”},{“id”:”51ce54e9″,”elType”:”widget”,”settings”:{“editor”:”

Volgens een analyse van AutoWeek, gebaseerd op gegevens uit het RDW-terugroepregister, gaat het om ruim een miljoen voertuigen met een defect dat als gemiddeld of zelfs ernstig is bestempeld. Daarmee wordt pijnlijk duidelijk dat veel automobilisten geen gehoor geven aan oproepen van fabrikanten om hun auto te laten controleren of repareren, met alle mogelijke risicou2019s van dien.

De cijfers laten zien dat met name BMW-rijders achterlopen bij het opvolgen van terugroepacties. Het Duitse automerk voert de lijst aan met maar liefst 143.386 openstaande gevallen. Opvallend is dat er nog recent, in februari en maart, een terugroepactie werd uitgevoerd door BMW vanwege brandgevaar. Daarbij werden duizenden autou2019s teruggeroepen omdat er een reu00ebel risico bestond op brand in het voertuig. Ondanks deze urgente waarschuwingen blijkt een aanzienlijk deel van de eigenaren nog altijd geen actie te hebben ondernomen.

landelijk register

De Rijksdienst voor het Wegverkeer houdt alle terugroepacties nauwkeurig bij in een landelijk register. Daaruit blijkt dat het probleem breed speelt en zich niet beperkt tot u00e9u00e9n merk of model. Onder de modellen met de meeste openstaande terugroepacties staat de BMW 3-serie bovenaan met 54.500 voertuigen. Ook de Opel Astra scoort hoog met 47.725 gevallen, gevolgd door de BMW 1-serie met 30.269. Andere modellen die veelvuldig voorkomen in de lijst zijn onder meer de Ford Kuga met 28.957 openstaande acties en de Opel Meriva met 21.781.

Verder in de ranglijst staan de Peugeot 107 met 20.535 en de Opel Mokka met 20.451 openstaande terugroepacties. Kleinere stadsautou2019s zoals de Citrou00ebn C1 komen eveneens naar voren met 12.971 gevallen, terwijl de Volkswagen Polo met 9.850 en de Peugeot 308 met 8.732 de top tien compleet maken. De peildatum van deze cijfers is 10 maart 2026, wat betekent dat het om zeer recente gegevens gaat.

“},”elements”:[],”widgetType”:”text-editor”},{“id”:”6b02d3e”,”elType”:”widget”,”settings”:{“wp”:{“title”:””,”message”:”99″}},”elements”:[],”widgetType”:”wp-widget-xyz_insert_code_widget”},{“id”:”de8a39d”,”elType”:”widget”,”settings”:{“editor”:”

Dat zoveel automobilisten geen gehoor geven aan een terugroepactie is niet alleen zorgwekkend vanuit technisch oogpunt, maar kan ook juridische en financiu00eble gevolgen hebben. Wie doorrijdt met een bekend defect, neemt bewust een risico. Bij een verkeersongeluk kan dat verstrekkende consequenties hebben. Automobilisten die een oproep negeren, kunnen namelijk aansprakelijk worden gesteld als het defect een rol speelt bij het ontstaan van het ongeval.

“},”elements”:[],”widgetType”:”text-editor”},{“id”:”c89561c”,”elType”:”widget”,”settings”:{“wp”:{“title”:””,”message”:”23″}},”elements”:[],”widgetType”:”wp-widget-xyz_insert_code_widget”},{“id”:”381acf5″,”elType”:”widget”,”settings”:{“image”:{“url”:”https://pitane.blue/wp-content/uploads/2021/10/pitane_banden-wissel.jpg”,”id”:77158,”size”:””,”alt”:””,”source”:”library”}},”elements”:[],”widgetType”:”image”},{“id”:”4e1bfe4″,”elType”:”widget”,”settings”:{“blockquote_content”:”Met meer dan een miljoen voertuigen op de weg die een potentieel risico vormen, is de situatie allesbehalve vrijblijvend. De cijfers maken duidelijk dat alertheid geboden is en dat het opvolgen van een terugroepactie niet alleen in het belang is van de bestuurder zelf, maar ook van andere weggebruikers.”,”author_name”:””,”tweet_button”:””,”tweet_button_label”:”Tweet”,”__globals__”:{“border_color”:”globals/colors?id=primary”}},”elements”:[],”widgetType”:”blockquote”},{“id”:”be96327″,”elType”:”widget”,”settings”:{“editor”:”

Verzekeraars kijken in zulke gevallen kritisch naar de situatie. Wanneer blijkt dat een bestuurder op de hoogte was van een terugroepactie maar geen actie heeft ondernomen, kan de verzekeraar proberen om zowel materiu00eble schade als letselschade op de bestuurder persoonlijk te verhalen. Daarmee kan een ogenschijnlijk kleine nalatigheid uitgroeien tot een financiu00eble strop.

grote gevolgen

De omvang van het probleem onderstreept het belang van het controleren van openstaande terugroepacties. Veel automobilisten zijn zich er mogelijk niet eens van bewust dat hun voertuig onder een terugroepactie valt. Toch worden eigenaren doorgaans actief benaderd door fabrikanten of dealers. Het negeren van deze oproepen kan grote gevolgen hebben, zeker wanneer het gaat om defecten die de veiligheid direct beu00efnvloeden.

“},”elements”:[],”widgetType”:”text-editor”},{“id”:”b637560″,”elType”:”widget”,”settings”:{“wp”:{“title”:””,”message”:”86″}},”elements”:[],”widgetType”:”wp-widget-xyz_insert_code_widget”},{“id”:”4707a75″,”elType”:”widget”,”settings”:{“wp”:{“title”:””,”message”:”29″}},”elements”:[],”widgetType”:”wp-widget-xyz_insert_code_widget”},{“id”:”5c4a1bd”,”elType”:”widget”,”settings”:{“wp”:{“title”:””,”message”:”98″}},”elements”:[],”widgetType”:”wp-widget-xyz_insert_code_widget”},{“id”:”0783687″,”elType”:”widget”,”settings”:{“wp”:{“title”:””,”message”:”2″}},”elements”:[],”widgetType”:”wp-widget-xyz_insert_code_widget”}],”isInner”:false}],”isInner”:false}]