Het onderhoud dat afgelopen week niet kon plaatsvinden, moet nu worden ingehaald.
Nu de dooi voorzichtig inzet, werken NS en ProRail onder hoge druk samen om het spoorverkeer weer zo snel mogelijk terug te brengen naar de reguliere dienstregeling. Dat herstel verloopt echter minder eenvoudig dan veel reizigers hopen. De gevolgen van een week lang winters weer zijn diep doorgedrongen in het spoorbedrijf en laten zich niet in één keer herstellen. Achter de schermen wordt dag en nacht gewerkt om de schade in te halen, maar tijd blijkt een onvermijdelijke factor.
Om volgens de normale dienstregeling te kunnen rijden, is een minimumaantal inzetbare treinstellen nodig. Dat aantal wordt momenteel bij lange na niet gehaald. De oorzaak ligt in een samenloop van omstandigheden die ontstond tijdens de periode van sneeuw en aanhoudende vorst. Om de winterdienstregeling überhaupt te kunnen uitvoeren en grootschalige storingen te voorkomen, zijn veel wissels op het spoor vastgezet. Deze maatregel was noodzakelijk om treinen veilig te laten rijden, maar had grote gevolgen voor het onderhoudsproces.
onderhoudsbeurten
Doordat wissels die toegang geven tot onderhoudslocaties niet meer de juiste kant op konden, werd het vrijwel onmogelijk om treinen naar de werkplaatsen te rijden voor geplande onderhoudsbeurten. Daar kwam bij dat andere wissels alsnog in storing raakten of volledig ondergesneeuwd raakten. Het gevolg was dat treinen letterlijk vast kwamen te staan op plekken waar ze niet verder konden. Gedurende de afgelopen week was het daardoor nauwelijks mogelijk om regulier onderhoud uit te voeren.
Het achterstallige onderhoud heeft zich inmiddels opgestapeld tot een ongekende omvang. Waar normaal gesproken ongeveer 400 treinstellen per week onderhoud of herstel nodig hebben, is dat aantal opgelopen tot circa 700 treinen die nu op een beurt wachten. Deze piek wordt niet alleen veroorzaakt door uitgesteld onderhoud, maar ook door extra defecten die zijn ontstaan door het winterse weer. Kou, sneeuw en ijs maken treinen kwetsbaarder en zorgen ervoor dat onderdelen sneller slijten of uitvallen. Het winterweer heeft daarmee duidelijke sporen achtergelaten in het materieelpark.
Onder normale omstandigheden krijgt een trein ongeveer eens per drie maanden een onderhoudsbeurt. Deze beurten zijn strak ingepland en nauw verweven met de reguliere dienstregeling. Wanneer zo’n geplande onderhoudsbeurt niet kan doorgaan, levert het opnieuw inplannen grote problemen op. Het schema is zo vol dat het vinden van een nieuw tijdslot een flinke puzzel wordt. Het laat zich vergelijken met het verzetten van een Apk-keuring bij een drukke garage, waarbij een gemiste afspraak vaak betekent dat je pas veel later weer terechtkunt.
De sneeuw verdwijnt dankzij de dooi wel langzaam, de kans op storingen aan wissels en bovenleiding is daarmee nog niet gelijk verleden tijd.
Het inhalen van dit achterstallige onderhoud vraagt om een enorme inspanning. Monteurs van NS werken daarom dag en nacht keihard om zoveel mogelijk treinen weer veilig en betrouwbaar inzetbaar te maken. In de werkplaatsen wordt in hoog tempo gesleuteld, gecontroleerd en hersteld, terwijl planners proberen het onderhoudsschema opnieuw te ordenen zonder de dienstregeling verder te ontwrichten. Elke trein die terugkeert op het spoor, helpt om stap voor stap richting normaal te bewegen.
geduld
Tegelijkertijd is duidelijk dat het herstel niet van vandaag op morgen voltooid zal zijn. Zolang niet voldoende treinstellen beschikbaar zijn, blijft het rijden van de volledige reguliere dienstregeling onmogelijk. NS en ProRail zetten alles op alles om de impact voor reizigers zo beperkt mogelijk te houden, maar waarschuwen dat geduld noodzakelijk is. De combinatie van vastgezette wissels, gemiste onderhoudsbeurten en extra winterse schade maakt deze situatie uitzonderlijk.
Het spoorbedrijf laat daarmee zien hoe kwetsbaar de balans is tussen dienstregeling, onderhoud en weersomstandigheden. Terwijl de dooi inzet en de sneeuw langzaam verdwijnt, wordt achter de schermen hard gewerkt aan herstel. Pas wanneer het achterstallige onderhoud is weggewerkt en voldoende treinen weer inzetbaar zijn, kan het spoorverkeer echt terugkeren naar de normale gang van zaken.
