Verouderde bruggen en tunnels zorgen voor groeiende chaos op de Nederlandse wegen.
Nederland stevent af op een periode van ingrijpende verkeershinder, nu gemeenten en provincies waarschuwen voor langdurige afsluitingen van wegen als er niet snel extra geld beschikbaar komt. Bruggen, tunnels, kades en sluizen verkeren op veel plekken in verouderde staat en vragen om ingrijpende renovatie of volledige vervanging. Zonder financiële impuls dreigt het verkeer op cruciale verbindingen ernstig vast te lopen, zo stellen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO).
recent onderzoek
De waarschuwing is gebaseerd op een recent onderzoek van Arcadis en Berenschot, uitgevoerd in samenwerking met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Daaruit blijkt dat een groot deel van de Nederlandse infrastructuur, vaak gebouwd in de periode na de Tweede Wereldoorlog, zijn levensduur heeft bereikt. De kosten voor herstel en renovatie lopen ondertussen snel op. Tot en met 2030 zijn deze al met 30 procent gestegen. Gemeenten en provincies besteden momenteel jaarlijks ruim 4 miljard euro aan onderhoud en beheer, maar dat bedrag is bij lange na niet voldoende om de noodzakelijke vernieuwing te bekostigen.
Volgens gedeputeerde Harry van der Maas uit Zeeland, tevens voorzitter van de IPO-commissie Bereikbaarheid en Infrastructuur, zijn de gevolgen niet te onderschatten. „Zonder extra geld dreigen meer en langdurige afsluitingen van wegen”, waarschuwt hij. Daarmee komt niet alleen de doorstroming van het verkeer in gevaar, maar ook de bereikbaarheid van essentiële voorzieningen.
Wethouder Jan van Burgsteden uit Meierijstad, die namens de VNG betrokken is bij mobiliteitsvraagstukken, onderstreept de ernst van de situatie. „Wegen moeten veilig blijven en scholen, ziekenhuizen en winkels moeten bereikbaar blijven. Werknemers moeten zonder grote vertragingen op hun werk kunnen komen.” Hij wijst erop dat gemeenten nu al worstelen met achterstallig onderhoud. „Gemeenten vrezen grote overlast voor inwoners en ondernemers door langdurige of zelfs definitieve afsluitingen van wegen, bruggen en tunnels.”
🎧 Pitane Blue Nieuwsradio
De financiële opgave is enorm. Naar schatting is tot het einde van deze eeuw ruim 2,1 miljard euro extra nodig, bovenop de huidige uitgaven, om de infrastructuur op peil te houden. Daarbij zijn prijsstijgingen nog niet eens meegerekend. In totaal wordt het bedrag voor renovatie en vervanging geraamd op 66,5 miljard euro.
Nieuw in het onderzoek is de inventarisatie van kademuren, waarvan er bijna 40.000 in kaart zijn gebracht. Een aanzienlijk deel daarvan verkeert in slechte staat. Alleen al het herstel van deze kades kost naar verwachting 16 miljard euro. Vooral provincies als Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht worden hierdoor zwaar getroffen. Voorbeelden zijn onder meer de zeekade in Maassluis en diverse havens op Goeree-Overflakkee.
Zonder snelle actie dreigt Nederland vast te lopen op zijn eigen verouderde infrastructuur, met alle gevolgen van dien voor economie, bereikbaarheid en veiligheid.
Op verschillende plekken in het land zijn de gevolgen nu al merkbaar. Zo gelden er beperkingen op de Papendrechtsebrug, waar vrachtwagens niet meer mogen inhalen en voertuigen boven de 50 ton worden geweerd. Grotere projecten hangen als een donkere wolk boven de infrastructuur. De Haringvlietbrug, een essentiële verbinding tussen Zuid-Holland, Noord-Brabant en Zeeland, moet vanaf 2030 volledig worden aangepakt. De kosten lopen op tot minstens een miljard euro en de brug zal minimaal een half jaar dicht moeten.
Zeelandbrug
Ook de Zeelandbrug staat voor een ingrijpende toekomst. De brug uit 1965 moet tussen 2035 en 2040 volledig worden vervangen door een nieuwe verbinding, mogelijk een brug, tunnel of dam. De uiteindelijke kosten kunnen oplopen tot miljarden euro’s. In Overijssel is de Zwartewaterbrug bij Hasselt aan het einde van zijn levensduur. Eerdere ramingen van 110 miljoen euro zijn inmiddels gestegen naar 180 miljoen euro, terwijl oplappen geen optie meer is.
In Limburg is de situatie bij de brug over het Julianakanaal bij Roosteren nijpend. Vanwege de slechte staat geldt daar al een rijverbod voor zwaar verkeer, dat streng wordt gehandhaafd. Ook op gemeentelijk niveau stapelen de problemen zich op. Op Goeree-Overflakkee zijn veertien havens en sluizen verouderd, wat al heeft geleid tot afsluitingen. In Maassluis is de zeekade slechts tijdelijk gestabiliseerd, terwijl volledige vervanging onvermijdelijk is.
De Visserbrug in Groningen werd na een defect volledig verwijderd en kan pas in 2027 worden vervangen. Tot die tijd moeten fietsers en voetgangers gebruikmaken van een tijdelijke voorziening. In De Meern werd de Loobrug in 2025 per direct gesloten na funderingsschade, met een verwachte vervanging die pas over enkele jaren gereed zal zijn.
Volgens Van der Maas groeit het gemeentefonds en provinciefonds niet voldoende mee met de stijgende kosten. „We staan voor een enorme opgave om Nederland bereikbaar te houden. Dat vraagt ook om voldoende geld.” Hoewel provincies alternatieve financieringsmogelijkheden onderzoeken, benadrukt hij dat dit onvoldoende zal zijn om de problemen structureel op te lossen.
and then