Als de huidige trend doorzet, passeert het aandeel automaat de komende jaren de 50 procent.
De Nederlandse automobilist neemt steeds vaker afscheid van de vertrouwde handbak. Nieuwe cijfers over het wagenpark laten zien dat de automaat bezig is aan een indrukwekkende opmars, die het straatbeeld blijvend verandert. Waar handgeschakeld rijden jarenlang de norm was, lijkt dat tijdperk nu langzaam maar zeker tot het verleden te gaan behoren.
Uit recente gegevens van RDC blijkt dat in mei 2026 al ruim 42 procent van alle personenauto’s met een bekende transmissie is uitgerust met een automatische versnellingsbak. Dat aandeel is in minder dan tien jaar tijd verdubbeld. Ter vergelijking: in 2017 lag dit percentage nog op slechts 21 procent. De verschuiving is daarmee niet alleen duidelijk zichtbaar, maar ook structureel van aard.
handgeschakeld
De daling van het aantal handgeschakelde auto’s is minstens zo opvallend. In 2017 reed nog 75,5 procent van de Nederlandse automobilisten met een handbak. Inmiddels is dat aandeel teruggelopen tot 54 procent. Hoewel handgeschakeld rijden nog altijd de meerderheid vormt, is de trend duidelijk en lijkt deze niet meer te keren. Jaarlijks verdwijnen er honderdduizenden handgeschakelde voertuigen uit het wagenpark, zonder dat daar nieuwe exemplaren voor in de plaats komen.
De belangrijkste motor achter deze ontwikkeling is de sterke groei van elektrische en hybride auto’s. Deze voertuigen worden standaard geleverd met een automatische transmissie, waardoor de keuze voor een automaat vaak geen keuze meer is, maar een gegeven. Tegelijkertijd spelen ook comfort en efficiëntie een steeds grotere rol bij de aanschaf van een auto.
Mirjam van der Esch, commercieel manager bij RDC, ziet de ontwikkeling als onvermijdelijk. “De opmars van automaat is onvermijdelijk: hybride en elektrische auto’s worden uitsluitend met automaat geleverd, terwijl comfort en brandstofefficiëntie steeds zwaarder wegen. Fabrikanten ontwikkelen nauwelijks nog handgeschakelde modellen, waardoor de handbak langzaam uit het straatbeeld verdwijnt,” zegt zij.
De trend is vooral zichtbaar bij nieuwe auto’s. Van alle voertuigen die in 2026 op kenteken zijn gezet, is nog maar 8,6 procent handgeschakeld. Dat betekent dat de automaat in de showroom al ruimschoots de norm is geworden. Tegelijkertijd zijn de verkoopaantallen van nieuwe benzineauto’s in de afgelopen vijf jaar met ruim 65 procent gedaald, wat de verschuiving richting geëlektrificeerd rijden verder onderstreept.
tweedehandsmarkt
Onder jongeren tussen de 18 en 25 jaar groeit de populariteit van de automaat eveneens, al ligt het aandeel daar nog relatief lager. De verklaring daarvoor is praktisch van aard. Jongeren zijn vaker aangewezen op de tweedehandsmarkt, waar nog veel oudere handgeschakelde auto’s rondrijden. Toch is ook hier een duidelijke verandering zichtbaar. Wie vandaag de dag een nieuwe auto koopt, kiest vrijwel altijd voor een automaat. De generatie die nu zijn rijbewijs haalt, maakt vaak alleen nog kennis met handgeschakeld rijden tijdens de rijlessen.
Opvallend is dat juist onder 65-plussers de grootste groei in absolute aantallen plaatsvindt. Tussen 2017 en 2025 kwamen er in deze groep meer dan 313.000 automaten bij. Gebruiksgemak en comfort spelen hierbij een belangrijke rol. De vergrijzing van de bevolking zorgt er daarmee indirect voor dat het aandeel automaten sneller toeneemt.
Ook in de zakelijke markt is de automaat inmiddels dominant. Driekwart van alle zakelijke auto’s beschikt over een automatische transmissie, aanzienlijk meer dan het gemiddelde in het totale wagenpark. Zakelijke rijders stappen doorgaans eerder over op nieuwe technologieën en trekken daarmee het algemene beeld verder omhoog.
niceproduct
De verwachting is dat deze ontwikkeling zich de komende jaren voortzet. Als de huidige trend aanhoudt, zal het aandeel automaten binnen afzienbare tijd de grens van 50 procent passeren. De handgeschakelde auto zal niet volledig verdwijnen, maar verandert langzaam in een nicheproduct. Vooral bij nieuwe modellen en jonge bestuurders is die toekomst feitelijk al realiteit geworden.
De cijfers zijn gebaseerd op het geregistreerde Nederlandse personenwagenpark over de periode van december 2017 tot en met mei 2026 en geven een duidelijk beeld van een sector in transitie. De automaat is bezig aan een stille, maar onstuitbare opmars die het rijgedrag van Nederland definitief verandert.
