Brussel werkt overgangsregeling uit na ingrijpen van de Raad van State, operatoren kunnen tijdelijke vergunning krijgen terwijl nieuwe procedure wordt voorbereid.
Brusselaars die gebruikmaken van deelfietsen hoeven voorlopig niet te vrezen dat de tweewielers vanaf 1 september plots uit het straatbeeld verdwijnen. De Brusselse regering heeft een overgangsregeling uitgewerkt waarmee de dienstverlening kan worden voortgezet. Het voorstel moet nog langs de ministerraad, maar moet vooral voorkomen dat gebruikers de gevolgen dragen van de problemen met de eerdere vergunningsprocedure.
De toekomst van de deelfietsen kwam eind juli plots op losse schroeven te staan. De Raad van State verklaarde toen de vergunning voor deelfietsen en deelsteps nietig. Aanleiding waren onregelmatigheden die waren vastgesteld bij de aanbestedingsprocedure. De uitspraak zorgde meteen voor onzekerheid, omdat Brussel daardoor vanaf 1 september zonder deelfietsen dreigde te vallen.
overgangsperiode
Na meerdere overlegrondes met de betrokken operatoren heeft de Brusselse regering nu een oplossing uitgewerkt. Het kabinet van Brussels minister van Mobiliteit Elke Van den Brandt (Groen) laat weten dat er een voorstel klaarligt voor een tijdelijke overgangsperiode. Daarmee moeten de elektrische deelfietsen ook na 1 september beschikbaar kunnen blijven.
Centraal in het plan staat een systeem met tijdelijke licenties. Niet alleen bedrijven die momenteel al actief zijn, kunnen daarvoor in aanmerking komen. Ook nieuwe operatoren krijgen de mogelijkheid om zich aan te bieden. Dat kan tot het einde van 2027.
Wel worden er voorwaarden verbonden aan de tijdelijke toelating. Per operator mogen maximaal 2.500 fietsen worden ingezet. Met die beperking wil de regering voorkomen dat de zogenoemde dropzones, waar deelvoertuigen kunnen worden achtergelaten, verzadigd raken. Opvallend is dat er tegelijkertijd geen maximum wordt opgelegd aan het aantal bedrijven dat een tijdelijke licentie kan krijgen.
De overgangsregeling zelf moet tot mei 2028 van kracht blijven. Tegen die tijd wil Brussel een volledig nieuwe aanbestedingsprocedure hebben afgerond. Daarbij zullen uiteindelijk twee vergunningen worden toegekend, waarbij iedere vergunning goed is voor maximaal 4.800 fietsen. De nieuwe procedure moet rekening houden met de kritiek die de Raad van State op de eerdere aanbesteding formuleerde.
Van den Brandt reageert tevreden op de gevonden oplossing en benadrukt het belang van de deelfietsen voor de dagelijkse verplaatsingen van Brusselaars. “Veel mensen rekenen op deelfietsen om thuis te geraken of om naar het werk te gaan. Het is een duurzame en veilige manier om je te verplaatsen, en die kunnen we nu blijven aanbieden”, aldus de minister.
voorlopig afgewend
Helemaal definitief is de regeling nog niet. Het voorstel wordt volgende week besproken door de ministerraad. De verwachting is dat het daar zal worden aangenomen. Daarmee lijkt een scenario waarbij de deelfietsen vanaf september volledig verdwijnen voorlopig afgewend.
Voor de deelsteps ziet de toekomst er heel anders uit. Bedrijven die dergelijke voertuigen aanbieden, vallen in principe eveneens onder de tijdelijke regeling en kunnen dus een tijdelijke licentie aanvragen. Dat verandert echter niets aan het eerdere besluit van de Brusselse regering om vanaf 1 januari 2027 geen deelsteps meer toe te laten.
Mochten nieuwe aanbieders zich voor het einde van dit jaar melden, dan zullen hun steps daarom geleidelijk worden uitgefaseerd. Volgens het kabinet moet die aanpak voorkomen dat er vlak voor het definitieve verbod nog een sterke toename van het aantal voertuigen komt. “Zo kan worden voorkomen dat het aantal voertuigen op straat toeneemt en vermijden we een mogelijke chaos.”
Brussel houdt daarmee vast aan de argumenten die eerder werden aangevoerd voor het verdwijnen van de deelsteps. Het kabinet van Van den Brandt wijst daarbij zowel op verkeersveiligheid als op problemen in de openbare ruimte en het gebruik van de voertuigen bij criminaliteit. “Het aantal ongevallen stijgt en de letsels zijn vaak zwaar, slordig geparkeerde steps hinderen voetgangers en mensen met een beperking, en deelsteps worden ook steeds vaker gebruikt bij schietpartijen.”
einde van de deelsteps
Minister-president Boris Dilliès (MR) benadrukt eveneens dat de tijdelijke oplossing geen uitstel betekent van het aangekondigde einde van de deelsteps. “We houden ons woord”, zegt hij. “Volgend jaar is het gedaan met de deelsteps en brengen we orde en veiligheid terug naar de openbare ruimte. Dankzij de overgangsfase geven we bedrijven en gebruikers echter tijd om zich aan te passen.”
Daarmee kiest Brussel voor twee verschillende richtingen binnen dezelfde overgangsregeling. Deelfietsen krijgen de mogelijkheid om ook de komende jaren onderdeel van het mobiliteitsaanbod te blijven, terwijl voor deelsteps het einde al vastligt. Voor fietsgebruikers is vooral de datum van 1 september belangrijk: als de ministerraad het voorstel zoals verwacht goedkeurt, kunnen zij ook daarna gebruik blijven maken van de elektrische deelfietsen.
