Voorstellen om de belasting te bevriezen of te vervangen door een vast bedrag zijn verworpen. Gemeenteraad geeft groen licht voor hogere belasting ondanks felle kritiek van ondernemers en oppositie.

De toeristenbelasting in Amsterdam gaat vanaf januari 2027 omhoog naar 16 procent. De gemeenteraad heeft donderdag 12 november ingestemd met de begroting voor volgend jaar, waardoor de belastingverhoging definitief is geworden. Pogingen van oppositiepartijen om de stijging tegen te houden, hebben geen meerderheid gekregen. Ondertussen ligt er bij de coalitie al een plan om het tarief de komende jaren verder op te schroeven naar 20 procent. De toeristische sector vreest negatieve gevolgen voor de Amsterdamse economie.

groen licht

De beslissing viel donderdag aan het einde van de middag tijdens de behandeling van de gemeentelijke begroting. De coalitiepartijen PRO en D66, die samen over een meerderheid in de gemeenteraad beschikken, stemden voor het financiële plan. Daarmee kreeg ook de voorgestelde verhoging van de toeristenbelasting groen licht. Verschillende oppositiepartijen probeerden de maatregel nog tegen te houden of aan te passen. Hun voorstellen kregen echter onvoldoende steun. Daarmee staat vast dat bezoekers die in Amsterdam overnachten vanaf januari rekening moeten houden met een hoger belastingpercentage.

Toeristische sector vreest economische gevolgen

De plannen zorgen al langer voor onrust binnen de Amsterdamse toerismebranche. Ondernemers waarschuwden eerder in een brandbrief aan de gemeente voor de mogelijke gevolgen van een verdere belastingverhoging. Volgens berichtgeving van AT5 vreest de sector dat de maatregel nadelig kan uitpakken voor de Amsterdamse economie. De zorgen van ondernemers kregen tijdens het begrotingsdebat steun van verschillende oppositiepartijen, die vraagtekens zetten bij de gevolgen van de hogere belasting.

Vooral de vraag welke bezoekers door de maatregel worden afgeschrikt, speelde een belangrijke rol in de discussie. Tegenstanders betwijfelen of een hoger belastingtarief daadwerkelijk leidt tot het soort toerisme dat de gemeente voor ogen heeft.

VVD-raadslid Myron von Gerhardt uitte tijdens het debat stevige kritiek op de plannen. Volgens hem bestaat het risico dat de gemeente met de belastingverhoging juist bezoekers afschrikt die relatief weinig overlast veroorzaken. “Hierdoor krijgen we juist meer ‘hangtoeristen’, waar bewoners last van hebben en die herrie maken”, verklaarde Von Gerhardt volgens AT5.

Het raadslid plaatste bovendien vraagtekens bij de achterliggende bedoeling van de maatregel. Hij vroeg zich af of de stijgende toeristenbelasting “een sturingsinstrument voor minder bezoeker is of een middel om meer geld op te halen.” Met die opmerkingen stelde de VVD de effectiviteit van de verhoging ter discussie. 

De partij vindt dat de gemeente beter moet kijken naar de gevolgen voor verschillende groepen bezoekers. Samen met het CDA en JA21 diende de VVD daarom een motie in om te voorkomen dat de toeristenbelasting de komende jaren verder wordt verhoogd. Dat voorstel kreeg echter niet voldoende steun van de gemeenteraad.

De bezwaren van ondernemers en oppositiepartijen hebben de plannen uiteindelijk niet kunnen tegenhouden. Vanaf januari 2027 geldt het verhoogde tarief van 16 procent. Of Amsterdam de toeristenbelasting daarna daadwerkelijk verder verhoogt naar 20 procent, zal afhangen van toekomstige besluitvorming.

Ook JA21 probeerde tijdens de begrotingsbehandeling een alternatief voor het voorgestelde percentage op tafel te leggen. Raadslid Stef Keij stelde voor om de toeristenbelasting te veranderen in een vast bedrag van 14,50 euro per persoon per nacht. Daarmee zou het huidige systeem van een percentage worden vervangen door een bedrag dat niet afhankelijk is van de overnachtingsprijs.

Volgens JA21 zou deze aanpak vooral gunstiger uitpakken voor zakelijke bezoekers. De partij beschouwt deze groep als belangrijk voor de stad en vindt dat juist deze toeristen niet onevenredig zwaar door de belastingmaatregel getroffen moeten worden.

Keij omschreef de zakelijke bezoeker volgens AT5 als “de meest draagkrachtige en minst overlastgevende toerist”. Het voorstel van JA21 kon de gemeenteraad evenmin overtuigen. Ook deze wijziging werd verworpen, waardoor het percentage van 16 procent overeind bleef.

20 procent

Hoewel de verhoging naar 16 procent nu definitief is, hoeft dat volgens de plannen van de coalitie niet het eindpunt te zijn. PRO en D66 willen de toeristenbelasting de komende jaren verder laten stijgen naar 20 procent. De verhoging die in januari 2027 ingaat, vormt daarmee de eerste stap van een mogelijk omvangrijkere belastingverhoging.

Een verdere stijging naar 20 procent is echter nog niet definitief vastgesteld. Voorlopig heeft de gemeenteraad ingestemd met het tarief van 16 procent. De oppositie heeft geprobeerd verdere verhogingen bij voorbaat tegen te houden, maar kreeg daarvoor geen meerderheid. Daardoor blijft de mogelijkheid bestaan dat Amsterdam de belasting voor overnachtende bezoekers de komende jaren opnieuw verhoogt.

toeristen terugdringen

Het Amsterdamse stadsbestuur verdedigt de belastingverhoging als een manier om het groeiende aantal bezoekers aan de stad te beperken. Volgens het college kan een hogere toeristenbelasting bijdragen aan het terugdringen van toeristische drukte. Wethouder Melanie van der Horst verwees tijdens het debat naar onderzoek waaruit volgens haar blijkt dat belastingheffing invloed heeft op het aantal toeristen.

Daarnaast vindt de wethouder dat bezoekers financieel moeten bijdragen aan gemeentelijke voorzieningen waarvan zij tijdens hun verblijf gebruikmaken. Van der Horst noemde het volgens AT5 “eerlijk dat een toerist een bijdrage levert in bijvoorbeeld het ophalen van afval.” Daarmee benadrukte de wethouder dat de belasting volgens het gemeentebestuur niet uitsluitend bedoeld is om bezoekersaantallen te beïnvloeden, maar ook om toeristen te laten meebetalen aan kosten die de stad maakt.

De gemeenteraad heeft met de goedkeuring van de begroting een besluit genomen dat gevolgen heeft voor de toeristische sector en bezoekers die in Amsterdam overnachten. Waar de coalitie de hogere belasting ziet als een middel om toeristische drukte te beperken en bezoekers meer te laten bijdragen aan gemeentelijke uitgaven, waarschuwen tegenstanders voor ongewenste economische gevolgen.