Tag archieven: VeiligheidNL

Veiligheid prioriteit binnen overheidscampagne fietsers

Fietsers zijn de meest kwetsbare groep verkeersdeelnemers, zo blijkt uit de recente cijfers van het Letsel Informatie Systeem (LIS) van VeiligheidNL.

De overheidscampagne om Nederlanders vaker op de fiets te laten stappen, is een mooie stap richting een fittere samenleving. VeiligheidNL vindt dit een goed initiatief, mits veiligheid de grootste prioriteit krijgt vanuit het kabinet. Fietsers zijn namelijk de meest kwetsbare groep verkeersdeelnemers, zo blijkt uit de recente cijfers van het Letsel Informatie Systeem (LIS) van VeiligheidNL.

Het aantal verkeersongevallen in Nederland blijft stijgen. Met name het aantal fietsongevallen met ernstig letsel is de afgelopen 10 jaar fors gestegen, namelijk met 40 procent in de periode van 2013 tot en met 2022. In 2022 alleen al belandden 88.800 fietsers op de spoedeisende hulp, waarvan 57.000 fietsers ernstig letsel opliepen. Van deze slachtoffers liep ruim een kwart, namelijk ruim 15.600 fietsers, tijdens het ongeval hersenletsel op. De belangrijkste oorzaken van fietsongevallen zijn eigen gedrag (44 procent), ongeacht leeftijd, en de toestand van de weg (32 procent).

Het kabinet trekt geld uit voor onder andere betere fietsvoorzieningen. VeiligheidNL pleit ook voor verbeteringen in de infrastructuur. Om de daling van het aantal fietsslachtoffers te realiseren zet VeiligheidNL verder in op:

  • ontsluiten van SEH- en ambulancedata om beter zicht te krijgen op locaties en oorzaken van ongevallen ten behoeve van verbeteringen in de infrastructuur;
  • ontwikkeling en inzet van effectieve verkeerseducatie: investeringen in gedragsverandering en bewustwording rondom verkeersveilig gedrag;
  • onderzoeken hoe bestaande valpreventie-activiteiten en programma’s doorontwikkeld kunnen worden tot effectieve programma’s voor oudere fietsers;
  • stimuleren van het dragen van een fietshelm bij kwetsbare verkeersdeelnemers om hen te beschermen tegen ernstig hersenletsel. Onderzoek laat zien dat helmgebruik de kans op hersenletsel met één derde verlaagt. De kans op hoofdletsel wordt 62 procent lager.

Aldus Martijntje Bakker, directeur/bestuurder bij VeiligheidNL.

Ongeval na middelengebruik vaakst bij fietser

Het aandeel van fietsers die voorafgaand aan hun ongeval alcohol en/of drugs gebruikt hadden was het grootst.

Onder invloed van drank of drugs in de auto stappen, wordt tegenwoordig gezien als not done. Daarentegen is het heel gewoon om dronken op de scooter te stappen. En dat niet alleen: onder invloed op de fiets stappen wordt ook gezien als heel normaal. Sterker nog, het merendeel van het uitgaanspubliek denkt dat ze het juiste gedrag vertonen door met de fiets naar huis te gaan in plaats van met de auto. Een onderzoek van VeiligheidNL laat zien dat de problematiek van middelengebruik niet alleen gaat om bestuurders van auto’s en motor-, brom- en snorfietsen.

Het aandeel van fietsers die voorafgaand aan hun ongeval alcohol en/of drugs gebruikt hadden was het grootst. Dit betrof driekwart van de gevallen: naar schatting belandden in 2021 zo’n 4.500 fietsers na middelengebruik op een SEH-afdeling. In deze periode is het aantal SEH-bezoeken in verband met ernstig letsel als gevolg van een fietsongeval, waarbij alcohol en/of drugs een rol gespeeld heeft, met 84 procent gestegen, een sterkere toename dan dergelijke SEH-bezoeken voor ongevallen met alle vervoermiddelen.

Tien procent van het geheel van alle verkeersongevallen na middelengebruik besloegen bestuurders van een personenauto, en in nog eens één op de tien gevallen was het slachtoffer een bestuurder van een brommer, snorfiets, scooter of fiets met hulpmotor. Het onderzoek van VeiligheidNL laat zien dat naast acties die worden genomen om middelengebruik op de (deel)scooter tegen te gaan, interventies nodig zijn om fietsongevallen na alcohol- en drugsgebruik terug te dringen.

Ongevallen elektrische fiets vaak enkelvoudig

Het grootste deel van de ongevallen met elektrische fietsers betreft een ongeval zonder botsing met een andere verkeersdeelnemer (enkelvoudig).

Het grootste deel van de ongevallen met elektrische fietsers betreft een ongeval zonder botsing met een andere verkeersdeelnemer (enkelvoudig). Vooral het eigen gedrag is bepalend. Dit blijkt uit onderzoek van VeiligheidNL naar ongevallen met (elektrische) fietsers en snor- en bromfietsers in de periode 2020-2021. De steekproef van slachtoffers van deze ongevallen is representatief voor slachtoffers in heel Nederland.

Ongevallen voorkomen door eigen gedrag

Fietsen draagt bij aan een gezond leven. Mensen moeten dit blijven doen, maar daarbij geen onnodige risico’s nemen. E-bike-ongevallen zijn te voorkomen door goed opletten en goed sturen. Daarnaast is het belangrijk fietsgedrag en -snelheid aan te passen aan de verkeersomgeving en toestand van de weg. Ook het dragen van een fietshelm is aan te bevelen: het vermindert de kans op hersenletsel met een derde.

Vooral enkelvoudige ongevallen met elektrische fiets

Van de fietsslachtoffers die op de SEH-afdeling zijn behandeld, reed 36 procent op een elektrische fiets. Van de ongevallen met de elektrische fiets was 69 procent enkelvoudig (zonder botsing met een andere verkeersdeelnemer), in 24 procent van de gevallen was het ongeval meervoudig. Als een elektrische fietser botste met een andere verkeersdeelnemer, dan was dat vooral met een andere fietser (4 procent) of met een auto (4 procent). Een kwart van alle slachtoffers op een e-bike had hersenletsel.

E-bike-ongevallen zijn te voorkomen door goed opletten en goed sturen. Daarnaast is het belangrijk fietsgedrag en -snelheid aan te passen aan de verkeersomgeving en toestand van de weg.

Oorzaken ongevallen elektrische fietsers

De belangrijkste oorzaak van ongevallen bij elektrische fietsers is het eigen gedrag (43 procent), ongeacht leeftijd. Dan gaat het bijvoorbeeld om niet goed opletten of een stuurfout maken. De toestand van de weg werd door de slachtoffers van een ongeval met elektrische fiets significant vaker als (mede)oorzaak van het ongeval genoemd dan door de slachtoffers op een gewone fiets (34 procent versus 23 procent). Te hard rijden is in mindere mate een oorzaak bij ongevallen (2 procent bij gewone fiets, 3 procent bij elektrische fiets).

Als we kijken naar snelheid tijdens ongevallen op de elektrische fiets zien we dat slachtoffers die jonger zijn dan 55 jaar vaker in een snel tempo (16-25 km/u) en racetempo (>25 km/u) fietsten. 55-plussers op de e-bike of gewone fiets hadden juist vaker een ongeval terwijl zij stil stonden of een normaal tempo (5-15 km/u) of langzaam tempo fietsten (<5 km/u). Eenzijdige ongevallen kwamen vooral door evenwichtsverlies (49 procent). Letsel door op- en afstappen kwam bij 23 procent van de eenzijdige ongevallen voor. Elektrische fietsers hadden niet vaker letsel door het op- of afstappen dan gewone fietsers, aldus Djorike Palma, consultant verkeersveiligheid, VeiligheidNL.

Aantal fietsslachtoffers gestegen afgelopen 10 jaar

Fietsen, veel Nederlanders doen dit dagelijks naar bijvoorbeeld het werk of gewoon om lekker te bewegen. We zien veel elektrische fietsen in het verkeer en daarmee kunnen we makkelijker grote afstanden overbruggen. Door de hoge brandstofprijzen pakken ook steeds meer mensen de fiets in plaats van de auto. Het wordt steeds drukker op de fietspaden en we moeten dus steeds beter opletten. Fietsers met verschillende snelheden crossen door en langs elkaar, dit in combinatie met drukte op het fietspad is vragen om ongelukken. Het aantal verkeersslachtoffers met ernstige verwondingen is van 2012 tot en met 2021 flink gestegen.

Een stijging van 18 procent in tien jaar tijd. Dit blijkt uit een onderzoek van VeiligheidNL, kenniscentrum voor letselpreventie. Binnen de groep fietsers vallen de meeste slachtoffers in de leeftijd van 55 jaar en ouder (44%) en van 12 tot en met 24 jaar (19%). Ook blijkt dat slachtoffers op een elektrische fiets een verhoogd risico lopen op letsel waarvoor een Spoedeisende Hulp behandeling nodig is. Vorig jaar waren er ongeveer 11.000 fietsslachtoffers met hersenletsel waarvan de helft 55 jaar of ouder was. Het is dus heel erg belangrijk om een fietshelm te gebruiken. Een fietshelm vermindert de kans op hersenletsel met drie procent.

“Elektrische fietsen worden steeds normaler in het verkeer, voor jong en oud. Verdiepend onderzoek zal moeten uitwijzen hoeveel groter dat verhoogd risico is en moeten duiden welke oorzaken hier ten grondslag aan liggen.”

Martijntje Bakker, directeur/bestuurder VeiligheidNL.

Ook ons gedrag kan voor minder ongelukken zorgen. Fiets niet tegen het verkeer in. Fiets MONO. Als je als snelle rijder mensen wilt inhalen op het fietspad, laat dan weten dat je eraan komt door even te bellen. Op drukke fietspaden kun je beter achter elkaar rijden dan langs elkaar. Steek je hand uit om je richting aan te geven. Zorg dat je fietsverlichting aan staat als het schemerig of donker is. Ga niet stilstaan op het fietspad maar probeer dat in de berm te doen. Probeer je snelheid aan te passen aan de rest als het druk is op het fietspad. Parkeer je fiets netjes zodat deze niet op de weg of het fietspad ligt mocht deze omvallen. Als we allemaal rekening houden met elkaar zullen er waarschijnlijk heel wat minder ongelukken gebeuren. 

Lees ook: Forens vindt elektrische fiets goed idee