Minister Tieman van Infrastructuur en Waterstaat zet een belangrijke stap richting sneller nachtelijk vervoer over water.
Het voornemen om de maximale vaarsnelheid van watertaxi’s in de nacht te verhogen naar 40 kilometer per uur, moet een einde maken aan een al langer slepende discussie over bereikbaarheid, veiligheid en rendabiliteit op de Waddenzee. Onderzoeksinstituut MARIN kreeg van het ministerie de opdracht om te onderzoeken onder welke voorwaarden deze snelheidsverhoging verantwoord kan plaatsvinden en heeft inmiddels zijn conclusies gepresenteerd.
De huidige situatie zorgt al geruime tijd voor onvrede bij watertaxiondernemers en reizigers. De maximale vaarsnelheid van 20 kilometer per uur maakt nachtelijke overtochten lang en kostbaar. Ondernemers hebben herhaaldelijk aangegeven dat het onder deze omstandigheden nauwelijks rendabel is om ’s nachts te varen tussen vasteland en eiland. Tegelijkertijd leeft bij overheden en natuurorganisaties de zorg dat sneller varen ten koste kan gaan van veiligheid en het kwetsbare ecosysteem van de Waddenzee. Juist die spanningen vormden de aanleiding voor het onderzoek van MARIN.
onder voorwaarden
Minister Tieman toont zich tevreden over de uitkomsten. “Ik ben blij met de uitkomsten van dit MARIN-onderzoek. Het laat zien dat sneller varen, onder voorwaarden, veilig is. Contact met de sector leert ook dat zij een positieve grondhouding hebben ten opzichte van dit advies. Het is nu aan ons om deze voorwaarden verder uit te werken en om zo te komen tot een goed pakket aan maatregelen. En niet te vergeten, we moeten oog houden voor de natuur. Die mag niet extra worden belast. Dit blijft een punt van aandacht waar we goed naar moeten kijken.” Met deze woorden onderstreept de minister dat het voornemen verder reikt dan alleen snelheid en economische belangen.
MARIN stelt dat een verhoging van de maximale vaarsnelheid naar 40 kilometer per uur verantwoord is, mits aan strikte voorwaarden wordt voldaan. Een belangrijk onderdeel daarvan is certificering. Het onderzoeksinstituut adviseert om technische eisen voor watertaxi’s formeel vast te leggen, zodat duidelijk is welke schepen geschikt zijn voor sneller nachtelijk varen. Het ministerie onderzoekt momenteel hoe deze eisen kunnen worden opgenomen in de bestaande regelgeving. Daarnaast adviseert MARIN om tussen zonsondergang en zonsopkomst altijd te varen met een schipper en een tweede bemanningslid aan boord. Dit extra paar ogen en handen moet bijdragen aan de veiligheid tijdens nachtelijke overtochten. Het ministerie heeft aangegeven dit advies over te nemen.
Ook op het gebied van opleiding ziet MARIN ruimte voor verbetering. Bestaande opleidingen voor schippers zouden moeten worden uitgebreid met een specifieke module gericht op snelvaren op de Waddenzee. De betrokken watertaxiondernemers onderschrijven deze aanbeveling en zien extra scholing als een logisch onderdeel van de professionalisering van de sector. Het ministerie onderzoekt hoe een dergelijke toegespitste vaarbevoegdheid juridisch en praktisch kan worden vormgegeven.
natuurgebied
De natuur blijft echter een gevoelig punt in het dossier. Uit onderzoek uit 2016 blijkt dat nachtelijk snelvaren op de Waddenzee significante negatieve effecten kan hebben op het ecosysteem. Sneller varen kan leiden tot verstoring van fauna en extra belasting van het beschermde natuurgebied. Omdat er opnieuw significante negatieve effecten worden verwacht, moet een ecologische beoordeling worden opgesteld. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat laat deze beoordeling uitvoeren voor het nachtelijk snelvaren op de gehele Waddenzee. Mocht daaruit blijken dat de natuur te veel nadeel ondervindt, dan zal worden onderzocht of mitigerende maatregelen uitkomst kunnen bieden, zodat watertaxi’s toch sneller kunnen varen zonder onaanvaardbare schade aan het milieu.
regelgeving
Het streven is om uiterlijk in het najaar duidelijkheid te hebben over de vraag of de snelheidsverhoging tijdelijk kan worden gedoogd, vooruitlopend op een definitieve aanpassing van de regelgeving. Tot die tijd blijft de huidige maximumsnelheid van kracht, met één belangrijke uitzondering. In levensbedreigende situaties geldt nu al dat sneller gevaren mag worden dan toegestaan. Daarmee staat veiligheid van mensenlevens ook nu al boven formele snelheidsregels.
