Nederland schitterde door afwezigheid tijdens de bijeenkomst van de European Radio Taxi Association (ERTA) op 17 en 18 september in Parijs, waar 29 taxispecialisten uit elf Europese landen samenkwamen.

De opmars van autonome taxi’s in Europa zorgt voor steeds meer discussie binnen de traditionele taxibranche. Vertegenwoordigers van taxibedrijven en taxi-organisaties uit verschillende Europese landen vinden dat robotaxi’s niet buiten de bestaande lokale regels mogen vallen. Autonome voertuigen die als taxi worden ingezet, moeten volgens hen als taxi worden behandeld en onder toezicht staan van de bevoegde lokale autoriteiten.

Dat standpunt kwam nadrukkelijk naar voren tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de European Radio Taxi Association (ERTA). De bijeenkomst stond dit jaar nadrukkelijk in het teken van technologische veranderingen die het taxivervoer ingrijpend kunnen veranderen.

internationale samenwerking

De naam European Radio Taxi Association klinkt door de verwijzing naar de radiotaxi misschien enigszins gedateerd, maar volgens PV Magazine breidt de organisatie haar internationale aanwezigheid juist verder uit. Nieuwe technologie maakt internationale samenwerking bovendien steeds belangrijker. Taxivervoer wordt doorgaans lokaal georganiseerd en gereguleerd, terwijl ontwikkelingen rond autonome voertuigen zich juist over landsgrenzen heen voltrekken.

Robotaxi’s stonden daarom hoog op de agenda tijdens de vernieuwde conferentie, waarbij deelnemers in actieve discussiegroepen met elkaar in gesprek gingen. De belangrijkste boodschap vanuit de sector was dat autonome taxi’s onder de normale taxiregels moeten vallen en door de bevoegde lokale toezichthouder moeten worden gereguleerd.

nationale overheden

Tegelijkertijd bestaat er binnen de branche kritiek op de rol die nationale overheden bij de ontwikkeling van robotaxi’s spelen. Volgens het verslag van PV Magazine bestaat het risico dat landelijke overheden vooral oog hebben voor economische en technologische belangen, terwijl lokale autoriteiten verantwoordelijk zijn voor het dagelijkse toezicht op het taxivervoer.

Als voorbeeld wordt de situatie in het Verenigd Koninkrijk aangehaald. Daar bestaat spanning tussen het Britse ministerie van Vervoer en Transport for London over de benadering van autonome taxi’s. De tegenstelling tussen nationale en lokale belangen is volgens de deelnemers aan de conferentie bovendien niet uitsluitend een Brits verschijnsel.

lokale toezichthouders

Overheden kunnen veel belang hebben bij de ontwikkeling van autonome voertuigen wanneer bedrijven uit het eigen land daarbij een belangrijke rol spelen. In het Verenigd Koninkrijk wordt bijvoorbeeld Wayve genoemd. Investeringen en ontwikkelingen rond robotaxi’s kunnen bijdragen aan onderzoek, innovatie en de economische positie van een land. Vanuit de taxibranche klinkt echter de waarschuwing dat dergelijke belangen niet ten koste mogen gaan van het publieke belang en de positie van lokale toezichthouders.

Tegelijkertijd kijkt de bestaande taxisector niet uitsluitend kritisch naar autonome voertuigen. Tijdens de conferentie werd ook gesproken over de vraag hoe traditionele taxibedrijven onderdeel kunnen worden van de nieuwe markt. Daarbij wordt gedacht aan aanzienlijk meer dan eenvoudige ondersteunende werkzaamheden, zoals het wassen van voertuigen en het schoonmaken van interieurs.

De bijeenkomst maakt vooral duidelijk dat de Europese taxisector zich voorbereidt op een periode waarin autonome voertuigen steeds zichtbaarder worden. De branche wil daarbij niet uitsluitend toekijken hoe technologiebedrijven en nationale overheden de nieuwe markt vormgeven. De inzet vanuit ERTA is dat robotaxi’s onderdeel worden van het bestaande lokale vervoerslandschap, met lokale toezichthouders die ook bij autonome voertuigen verantwoordelijk blijven voor de regulering.

Volgens het verslag gebeurt dat soort ondersteunend werk momenteel onder meer rond autonome Waymo-voertuigen in New York City en andere delen van de Verenigde Staten. Europese taxibedrijven zouden volgens de discussie tijdens de conferentie naar een veel belangrijkere positie binnen de toekomstige markt moeten kijken. Zineb Essahli, Chief Strategy and Transformation Officer bij het Parijse Taxis G7, gaf tijdens de bijeenkomst een overzicht van de ontwikkelingen. Daarbij richtte zij zich specifiek op de SAE-automatiseringsniveaus 4 en 5, die relevant zijn voor robotaxi’s.

Verenigde Staten en China

De Verenigde Staten en China lopen volgens de tijdens de bijeenkomst gepresenteerde informatie wereldwijd voorop bij de daadwerkelijke inzet van autonome voertuigen, zowel met als zonder veiligheidschauffeurs. Europa begint echter snel terrein te winnen. Ook in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Spanje en Kroatië zijn nieuwe initiatieven gestart. Buiten Europa wordt Dubai genoemd als locatie waar eveneens ontwikkelingen plaatsvinden. Essahli omschreef de versnelling als volgt: „Europa schakelt in 2026 een versnelling hoger en de proeven met robotaxi’s worden opgevoerd, nu de eerste commerciële pilots van start zijn gegaan.”

De internationale aanbieders hanteren daarbij verschillende strategieën. Volgens de presentatie rijden Waymo-voertuigen inmiddels in twaalf Amerikaanse steden, terwijl Tesla in zes steden actief is en Zoox in twee steden opereert. Die laatste onderneming werkt met een voertuig zonder traditioneel stuur of pedalen. In China zijn autonome taxidiensten volgens de gepresenteerde gegevens in tien steden actief, met onder meer Apollo, Pony.ai en WeRide.

onder welke voorwaarden

Vergunningverlening vormt daarbij een belangrijk vraagstuk. Licenties worden in sommige gevallen aan fabrikanten verstrekt, terwijl de vergunningen voor de daadwerkelijke exploitatie veelal bij lokale toezichthouders liggen. Precies daar raakt de technologische ontwikkeling aan het belangrijkste punt dat tijdens de ERTA-conferentie naar voren kwam: wie bepaalt uiteindelijk onder welke voorwaarden een autonome taxi passagiers mag vervoeren?

Voor bestaande taxibedrijven ontstaan ondertussen nieuwe commerciële mogelijkheden. De waardeketen rond robotaxi’s bestaat volgens Essahli uit technologieleveranciers, voertuigfabrikanten, boekingsplatforms en lokale wagenparkbeheerders. Vooral bij die laatste twee onderdelen ziet de sector mogelijkheden om een belangrijke rol te blijven spelen. Traditionele taxibedrijven zouden daardoor niet noodzakelijk buitenspel komen te staan wanneer zelfrijdende voertuigen een groter deel van de markt veroveren.

De bijeenkomst in Parijs werd georganiseerd door Taxis G7, het grootste taxibedrijf van de Franse hoofdstad. Het bedrijf telt volgens PV Magazine 10.000 aangesloten chauffeurs in Parijs en de rest van Frankrijk. De conferentie stond onder leiding van G7-directeur Armand Joseph-Oudin en ERTA-voorzitter Hedy Borreman. Borreman was tot voor kort directeur van de Amsterdamse TCA en blijft haar functie bij ERTA voorlopig vervullen.

De internationale belangstelling was breed. Naast twee vertegenwoordigers uit Parijs en een vertegenwoordiging uit Amsterdam waren deelnemers afkomstig uit onder meer Londen, Glasgow, Edinburgh, Antwerpen, Hamburg, Berlijn, Barcelona, Wenen, Sofia, Malta, Kopenhagen en IJsland. Ook de IT-leveranciers eCab en iCabbi waren aanwezig. Nederland had volgens PV Magazine geen eigen vertegenwoordiging op de conferentie.