Camera’s en radars moeten helpen bij controle op gevaarlijk bumperkleven, onderzoek Vias toont aan dat veel bestuurders veel te weinig afstand houden op snelwegen.
Bumperkleven blijft een hardnekkig veiligheidsprobleem op de snelwegen. Bijna drie op de tien automobilisten rijden gevaarlijk dicht achter hun voorganger, terwijl meer dan de helft van de personenwagens minder dan twee seconden afstand houdt. Dat blijkt uit een grootschalige studie van verkeersinstituut Vias, waarbij het rijgedrag van bijna vier miljoen personenauto’s en ongeveer 400.000 vrachtwagens en bussen werd onderzocht.
De cijfers laten zien dat veel automobilisten de aanbevolen veiligheidsmarge niet respecteren. Van de onderzochte personenwagens rijdt 58 procent op minder dan twee seconden van het voertuig ervoor. Op rijstroken waar doorgaans sneller verkeer rijdt, loopt dat aandeel verder op. Op de tweede rijstrook gaat het om 64 procent en op de derde rijstrook zelfs om 65 procent.
minder dan één seconde
Vooral het aantal bestuurders dat extreem weinig ruimte laat, baart zorgen. Uit de analyse blijkt dat 27 procent van de personenwagens minder dan één seconde afstand houdt. Daarmee valt ruim een kwart van de automobilisten volgens de gehanteerde maatstaf onder ernstig bumperkleven. Op de middelste en linker rijstroken ligt dat aandeel nog hoger en rijdt ongeveer één op de drie bestuurders op minder dan een seconde van zijn voorganger.
Het gedrag blijkt bovendien niet op ieder moment even vaak voor te komen. Bumperkleven wordt volgens de studie vaker vastgesteld tijdens weekdagen en bij lichtere verkeersomstandigheden. Juist wanneer er meer ruimte lijkt te zijn, blijken bestuurders dus niet automatisch een grotere veiligheidsmarge te nemen.
De Belgische verkeersregels schrijven momenteel voor dat automobilisten voldoende afstand moeten bewaren. Artikel 10.1 van het verkeersreglement bepaalt dat een bestuurder rekening moet houden met zijn snelheid en een voldoende veiligheidsafstand tot zijn voorganger moet aanhouden. Wat onder ‘voldoende’ moet worden verstaan, is echter niet exact vastgelegd.
niet exact
‘Voldoende’ is niet exact gepreciseerd, maar je mag er met gezond verstand van uitgaan dat het overeenkomt met de afstand die een voertuig op 2 seconden kan afleggen, duidt Vias. De regel is duidelijker voor de bestuurders van vrachtwagens: ze moeten buiten de bebouwde kom minstens een afstand van 50 meter houden ten opzichte van elkaar. Bestuurders hebben moeite om de afstand tot hun voorligger correct in te schatten. Toch is het niet naleven van de twee-seconden-regel een belangrijke oorzaak van ongelukken. Het expliciteren van de regel in de nieuwe wegcode moet de zaken duidelijker maken en uiteindelijk de handhaving makkelijker maken. Daarom wordt er volgend jaar een proefproject uitgevoerd.
Volgens Vias kan daarbij worden uitgegaan van de afstand die een voertuig in twee seconden aflegt. Die twee seconden moeten een bestuurder voldoende ruimte geven om te reageren wanneer het verkeer voor hem plotseling vertraagt of stopt. Veel automobilisten blijken echter moeite te hebben om de juiste afstand tot hun voorganger in te schatten.
nieuwe wegcode
De nieuwe wegcode moet daar verandering in brengen. Daarin wordt de twee-secondenregel expliciet opgenomen. Vanaf de herfst van 2025 moet op snelwegen een minimale afstand van twee seconden worden aangehouden. Daarmee verdwijnt een deel van de onduidelijkheid die bestaat rond het huidige begrip ‘voldoende veiligheidsafstand’. De duidelijkere norm moet uiteindelijk ook controles eenvoudiger maken.
Voor vrachtwagens en bussen bestaat al een concretere afstandsregel. Buiten de bebouwde kom moeten vrachtwagenchauffeurs minstens vijftig meter afstand van elkaar houden. Die regel wordt volgens de onderzoeksresultaten aanzienlijk beter nageleefd. Ongeveer 70 procent van de vrachtwagen- en buschauffeurs houdt zich eraan. Tijdens het weekend stijgt dat percentage zelfs tot 80 procent.
De gevolgen van onvoldoende afstand kunnen groot zijn. Vias-woordvoerder Stef Willems wijst erop dat ongeveer een derde van de ongevallen op snelwegen bestaat uit kop-staartaanrijdingen. Onvoldoende afstand speelt daarbij vaak een rol. Volgens een schatting van Vias zijn jaarlijks bijna duizend ongevallen op snelwegen te wijten aan een te kleine veiligheidsafstand.
controles
Voor de techniek zijn volgens de informatie van Vias geen speciale markeringslijnen op het wegdek nodig. Camera’s kunnen namelijk het tijdsinterval tussen twee voertuigen meten. Op basis daarvan kan worden vastgesteld hoeveel tijd er zit tussen het passeren van twee achter elkaar rijdende voertuigen. In Duitsland worden dergelijke controles op snelwegen al toegepast.
Met de komst van de nieuwe wegcode en het aangekondigde proefproject moet de aanpak van bumperkleven uiteindelijk duidelijker worden. De cijfers uit het onderzoek maken ondertussen duidelijk hoe omvangrijk het probleem is: een meerderheid van de automobilisten blijft onder de marge van twee seconden en ruim een kwart rijdt zelfs op minder dan één seconde van zijn voorganger.
