Deelscooteraanbieders overtreden in 25 gemeenten regels en afspraken.
Te veel deelscooters in steden leiden tot frustratie en actie. Scootervrij, een actiegroep die zich inzet tegen de wildgroei aan deelscooters, heeft recentelijk aangetoond dat verschillende aanbieders van deze vervoersmiddelen de vastgestelde limieten overschrijden. Uit hun analyse blijkt dat in 25 Nederlandse gemeenten meer dan 1.100 deelscooters onrechtmatig geplaatst zijn.
Den Haag blijkt het zwaarst getroffen met een overschot van 179 scooters. Amsterdam en Almere volgen met respectievelijk 159 en 151 scooters boven de toegestane aantallen. Volgens Scootervrij is deelscooteraanbieder Check het minst betrouwbaar; zij hebben 643 scooters te veel geplaatst.
Het probleem van overlast door deelscooters is niet nieuw. Gemeenten stellen limieten in voor het aantal scooters om deze overlast tegen te gaan. “Veel inwoners ergeren zich groen aan de scooters. De aanbieders, echter, negeren vaak deze limieten in hun streven naar maximale winst,” stelt Collin Molenaar van Scootervrij. Hij benadrukt dat ondanks de ergernissen, aanbieders van deelscooters vaak regels aan hun laars lappen.
De strijd van Scootervrij is niet onopgemerkt gebleven bij de gemeenten. Verschillende steden, waaronder Capelle aan den IJssel, Eindhoven, Leeuwarden en Zwolle, hebben aangegeven maatregelen te zullen treffen tegen de overtredingen. Deze gemeenten sommeren de aanbieders om de extra scooters te verwijderen en zich aan de vastgestelde regels te houden.
Volgens Scootervrij is deelscooteraanbieder Check het minst betrouwbaar; zij hebben 643 scooters te veel geplaatst.
De monitoring van de deelscooters werd uitgevoerd via het CROW Dashboard Deelmobiliteit. Dit systeem toont alle geparkeerde deelscooters die niet in gebruik zijn. Scootervrij heeft van 29 maart tot en met 26 april 2024 het aantal deelscooters in verschillende gemeenten geanalyseerd, waarbij een duidelijk patroon van overtredingen naar voren kwam.
De analyse toont aan dat het aantal deelscooters vaak fluctueert doordat deze gebruikt worden om tussen verschillende gemeenten te reizen. Hierdoor kan het aantal scooters op een bepaald moment hoger of lager zijn, afhankelijk van de verhuurstatus van de scooters.
Scootervrij blijft in gesprek met de gemeenten over de handhaving van de regels en het controleren van de deelscooteraanbieders. De actiegroep hoopt met hun inspanningen een einde te maken aan de overlast die veel burgers ervaren en de steden leefbaarder te maken voor iedereen.
In de steden Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht is vier procent van de scooters niet WA-verzekerd en daarmee in strijd met de wet.
Het aantal scooters dat onverzekerd rondrijdt in de vier grootste steden van Nederland, Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht, is verontrustend hoog, met een gemiddelde van vier procent. Dit blijkt uit recent onderzoek door de actiegroep Scootervrij, die zich inzet voor veiligere steden zonder overlast van scooters. De bevindingen wijzen op significante verschillen tussen de steden, waarbij Amsterdam met zes procent het hoogste percentage onverzekerde scooters kent. Deze cijfers zijn niet alleen zorgwekkend vanwege de strijdigheid met de Nederlandse wetgeving die WA-verzekering voor alle motorvoertuigen verplicht stelt, maar ook omdat scooters betrokken zijn bij een onevenredig hoog aantal verkeersongelukken.
Een WA-verzekering dekt materiële en letselschade veroorzaakt door de bestuurder, en het ontbreken ervan kan ernstige financiële gevolgen hebben voor slachtoffers van ongevallen. Ondanks het feit dat scooters slechts 0,7 procent van alle kilometers afleggen die met motorvoertuigen in Nederland worden gereden, zijn ze betrokken bij ongeveer één op de acht verkeersongelukken. Dit onderstreept het belang van een verplichte WA-verzekering.
De actiegroep Scootervrij heeft een brandbrief gestuurd naar demissionair minister Harbers van Infrastructuur en Waterstaat, waarin zij pleiten voor strengere maatregelen tegen overtreders. De huidige situatie, waarin het voor veel scooterbezitters goedkoper is om een boete voor het ontbreken van een verzekering te betalen dan de verzekeringspremie zelf, wordt als onhoudbaar beschouwd. Dit probleem speelt met name onder jonge scooterbezitters in grote steden.
Sinds 1 januari 2023 is het verplicht om een goedgekeurde helm te dragen op een snorfiets.
De wettelijke verplichting voor het afsluiten van een WA-verzekering wordt door scootereigenaren stelselmatig overtreden. In Nederland rijden tienduizenden onverzekerde scooters.
Verder blijkt uit het onderzoek van Scootervrij dat snorfietsen (maximaal 25 km/u) vaker onverzekerd zijn dan bromfietsen (maximaal 45 km/u), met Amsterdam als uitschieter waar negen procent van de snorfietsen onverzekerd is. Collin Molenaar van Scootervrij benadrukt de ernst van de situatie door te wijzen op de “gigantische aantallen” onverzekerde snorfietsen die alleen al in Amsterdam rondrijden, meer dan tweeduizend.
De onderzoeksmethode omvatte het controleren van meer dan 1400 scooters in de vier grootste steden via de RDW-kentekencheck, die aantoont of een voertuig verzekerd is. Naast onverzekerde scooters stuitte Scootervrij ook op scooters zonder kenteken, scooters met valse kentekens en gestolen scooters. Deze bevindingen benadrukken de noodzaak van strengere handhaving en hogere boetes om het aantal onverzekerde scooters terug te dringen.
De oproep voor strengere maatregelen en verbeterde handhaving is duidelijk. Zonder adequate actie blijft de veiligheid van alle verkeersdeelnemers, met name voetgangers en fietsers, in het geding. De discussie over hoe de balans te vinden tussen mobiliteitsvrijheid en verkeersveiligheid blijft relevant, terwijl steden worstelen met de uitdagingen van onverzekerde scooters op hun wegen.
Van de RCC mag het scooterbedrijf de termen ‘duurzaam’, ‘schoon’ en ‘groen’ niet meer gebruiken.
De opkomst van deelscooters heeft de mobiliteitsmarkt zeker beïnvloed en beloofde een duurzaam en toegankelijk alternatief te zijn voor traditioneel vervoer in steden. Felyx, een aanbieder van deelscooters, claimt al geruime tijd dat zijn groene scooters een duurzaam en CO2-besparend alternatief bieden. Echter, de Reclame Code Commissie (RCC) heeft Felyx al herhaaldelijk op de vingers getikt voor misleidende claims. Het wordt hoog tijd dat we de rooskleurige sluier wegtrekken en de harde realiteit van deelscooters onder de loep nemen.
Een van de voornaamste misleidende beweringen van Felyx is dat hun scooters duurzaam zijn en CO2 besparen. Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid van het ministerie van infrastructuur en waterstaat heeft echter vastgesteld dat de CO2-uitstoot van een elektrische deelscooter twee keer zo hoog is als die van een e-scooter in privébezit. Deze bevindingen onthullen de harde waarheid achter de groene façade die Felyx probeert op te houden.
Bovendien wordt de duurzaamheid van deelscooters nog meer in twijfel getrokken door het feit dat ze vaak sneller kapot gaan en het productieproces om onderdelen te vervangen behoorlijk vervuilend is. Met een levensduur van slechts 3,7 jaar zijn deelscooters verre van een milieuvriendelijke keuze in vergelijking met een benzinevariant die wel tot 10 jaar meegaat. Dit roept serieuze vragen op over de werkelijke impact van deelscooters op het milieu.
Slogans als “Felyx is een innovatieve scale-up met ambitieuze plannen voor duurzaam en gedeeld stadsvervoer” zijn in strijd met de werkelijkheid.
Niet alleen de Reclame Code Commissie (RCC) heeft Felyx op de korrel genomen voor misleidende claims, maar ook de actiegroep Scootervrij heeft zich hierover beklaagd. Felyx lijkt al geruime tijd zijn klanten te misleiden en deze praktijken moeten dringend aangepakt worden. Het is tijd dat het bedrijf verantwoordelijkheid neemt voor zijn misleidende marketing en consumenten de juiste informatie geeft over de daadwerkelijke impact van hun diensten op het milieu.
“Felyx misleidt zijn klanten waarschijnlijk al zo lang als het bedrijf bestaat. Wanneer stopt Felyx met greenwashen? Misschien wel nooit, want het bedrijf draait er goed op. Wij blijven het in ieder geval nauwlettend in de gaten houden.”
Collin Molenaar – Scootervrij
Scootervrij wil het verkeer veiliger en gezonder maken, door bewustzijn te creëren over de nadelen van scooters, door het gebruik van scooters te ontmoedigen en door scooterproblemen op de politieke agenda te zetten. Een van de grootste teleurstellingen is dat deelscooters niet voldoen aan hun oorspronkelijke doelstelling om het aantal auto’s op de weg te verminderen. In plaats daarvan lijken ze vooral te worden gebruikt ter vervanging van het openbaar vervoer en de fiets. Hierdoor neemt het aantal scooters op de weg toe, wat zorgt voor overlast in de openbare ruimte. Vooral het onverantwoordelijk parkeren van deelscooters creëert problemen voor voetgangers, zoals ouderen en mensen met een beperking, die al genoeg uitdagingen hebben om zich in de stad te verplaatsen.
Natuurlijk hebben deelscooters hun voordelen, zoals gemakkelijk vervoer voor middellange afstanden en snellere reistijden in vergelijking met fietsen. Maar deze voordelen mogen niet verdoezelen dat de negatieve aspecten van deelscooters steeds duidelijker worden. Het wordt tijd dat we een realistische kijk krijgen op de daadwerkelijke impact van deelscooters op het milieu en de stedelijke leefomgeving.
Voor bedrijven als Felyx, die afhankelijk zijn van kapitaalintensieve financiering, kan deze uitspraak van de RCC ernstige gevolgen hebben. Het bedrijf moet zijn verantwoordelijkheid nemen en zich richten op echte duurzaamheid in plaats van misleidende marketingpraktijken.
Al met al is het duidelijk dat de groene waas van deelscooters vervaagt, en we moeten deze trend van misleidende claims aanpakken om een echt duurzame mobiliteitsoplossing voor onze steden te vinden. Felyx en andere aanbieders van deelscooters moeten hun verantwoordelijkheid nemen en transparant zijn over de werkelijke impact van hun diensten op het milieu en de samenleving. Alleen dan kunnen we oprecht werken aan een duurzame toekomst voor mobiliteit in onze steden.
KiM
In het straatbeeld zien we steeds vaker lichte elektrische voertuigen, zoals elektrische snor- en bromfietsen (e-scooters), elektrische vrachtfietsen en elektrische steps (e-steps). Ondanks dat deze voertuigen vaak een duurzaam imago hebben, dragen ze niet altijd bij aan minder CO2-uitstoot. Vooral deelvoertuigen hebben een hoge CO2-uitstoot door de korte levensduur en de emissies die samenhangen met het ophalen van voertuigen met lege accu’s en het herplaatsen van voertuigen met opgeladen accu’s. Hierdoor zijn de CO2-emissies van een deel-e-step of deel-e-scooter meer dan 2 keer zo hoog als van hetzelfde elektrische vervoermiddel in privébezit. Dit blijkt uit het onderzoek ‘Op weg met LEV: de rol van lichte elektrische voertuigen in het mobiliteitssysteem‘ van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM).
