De spooroverwegen in Almelo en Borne staan al geruime tijd nadrukkelijk in de schijnwerpers.
Nieuwe flitscamera’s moeten daar het gevaarlijke gedrag van weggebruikers terugdringen, maar de cijfers laten zien dat dit niet overal het gewenste effect heeft. Volgens regionale nieuwszender RTV Oost zijn in het afgelopen jaar honderden boetes uitgedeeld aan automobilisten, fietsers en andere weggebruikers die rode knipperlichten en dalende spoorbomen negeren. ProRail ziet echter nog geen eenduidige gedragsverandering en spreekt zelfs van een zorgwekkend beeld.
Almelo kreeg vorig jaar als eerste gemeente in de regio Noord-Oost te maken met deze vorm van handhaving. De overweg aan de Rietstraat stond al langer bekend als een plek waar regelmatig risicovol gedrag werd vertoond. ProRail besloot daarom speciale flitscamera’s te plaatsen die voortdurend de situatie rondom de overweg monitoren. Deze camera’s analyseren de beelden automatisch en slaan fragmenten op zodra er sprake lijkt te zijn van een overtreding. Vervolgens beoordeelt een boa de vastgelegde beelden en wordt bij een bevestigde overtreding een boete thuisgestuurd naar de bestuurder.
veel boetes
Handhaving in Almelo ging midden januari 2025 van start en leverde in korte tijd opvallend veel boetes op. Over het hele jaar gezien werden maar liefst 519 bekeuringen uitgeschreven voor het negeren van rode knipperlichten en dalende spoorbomen. De hoogte van de boete kan oplopen tot 300 euro, een bedrag dat bedoeld is om weggebruikers af te schrikken en bewust te maken van het gevaar. Toch blijkt uit de cijfers dat deze aanpak niet automatisch leidt tot veiliger gedrag. Opvallend genoeg was er rond augustus en september zelfs sprake van een toename van het aantal overtredingen. Waarom juist in die periode meer mensen de regels aan hun laars lapten, wordt nog onderzocht door ProRail.
Borne volgde later met de plaatsing van flitscamera’s bij meerdere spoorwegovergangen. Ook daar was het wachten op daadwerkelijke handhaving. Halverwege vorig jaar begon ProRail met bekeuren aan de Deldensestraat. Sinds dat moment zijn op deze locatie 387 boetes uitgedeeld. In tegenstelling tot Almelo ziet de spoorwegbeheerder hier wel een lichte daling in het aantal overtredingen, wat erop zou kunnen wijzen dat de aanwezigheid van de camera’s en de boetes langzaam effect begint te sorteren.
handhavingsnetwerk
Begin november werd ook de overweg aan de Azelosestraat toegevoegd aan het handhavingsnetwerk. In minder dan twee maanden tijd werden daar al 99 boetes uitgeschreven. Deze cijfers onderstrepen volgens ProRail hoe hardnekkig het probleem is en hoe vaak weggebruikers toch nog proberen om snel over te steken terwijl de waarschuwingssignalen al actief zijn.
Aan de Bornerbroeksestraat staat eveneens een flitscamera opgesteld. Of deze camera daadwerkelijk wordt gebruikt voor handhaving en of er op basis van de beelden al boetes zijn uitgedeeld, blijft vooralsnog onduidelijk. Dat zorgt voor vragen bij omwonenden en weggebruikers, zeker nu op andere locaties wel actief wordt opgetreden.
De situatie in Almelo en Borne laat zien dat technologische middelen alleen niet altijd voldoende zijn om gedrag direct te veranderen. ProRail blijft daarom kijken naar aanvullende maatregelen en analyses om het aantal gevaarlijke situaties bij spoorwegovergangen terug te dringen. Het doel blijft helder: voorkomen dat een moment van onoplettendheid of haast eindigt in een ernstig ongeval.
