Cuba beleeft een ongekende energiecrisis die het dagelijks leven volledig op zijn kop zet.
Het eiland kampt met de zwaarste brandstoftekorten van de afgelopen jaren, waardoor benzine en diesel vrijwel onbereikbaar zijn geworden voor een groot deel van de bevolking. Wat ooit vanzelfsprekend leek, een ritje in een klassieke Amerikaanse oldtimer of een overvolle stadsbus op diesel, is inmiddels een zeldzaamheid. Elektrisch vervoer heeft zich noodgedwongen ontpopt tot de ruggengraat van de Cubaanse mobiliteit.
Cuba wordt opnieuw hard geraakt door internationale spanningen en economische druk. Door de nieuwste Amerikaanse oliesancties en het in beslag nemen van Venezolaanse tankers vol olie is de brandstofvoorziening op het eiland ingestort. Wat al een kwetsbaar systeem was, is nu volledig ontwricht. De gevolgen zijn in het dagelijks leven van miljoenen Cubanen voelbaar. Dagenlange stroomonderbrekingen, stilvallend vervoer en een nijpend tekort aan kerosine zetten het land verder onder druk.
De sancties hebben de aanvoer van olie uit Venezuela abrupt verstoord. Tankers die bestemd waren voor Cuba werden in beslag genomen, waardoor de toch al beperkte toevoer van brandstoffen vrijwel tot stilstand kwam. Zonder voldoende olie kan het eiland zijn elektriciteitscentrales niet draaiende houden. Dat heeft directe gevolgen voor huishoudens, ziekenhuizen, bedrijven en openbaar vervoer. Waar voorheen al werd gewaarschuwd voor tekorten, is nu sprake van een acute crisis.
sancties
De oorzaak van de crisis ligt buiten de landsgrenzen. Nadat de Verenigde Staten de olie-export uit Venezuela hebben stopgezet en bovendien sancties tegen andere potentiële leveranciers in het vooruitzicht hebben gesteld, is de aanvoer van brandstof naar Cuba drastisch teruggelopen. Tankstations kampen met lege pompen en lange wachtrijen. Voor veel Cubanen is het simpelweg niet meer mogelijk om hun voertuig te gebruiken zoals voorheen. De schaarste is voelbaar in elke provincie en raakt zowel particulieren als bedrijven.
Het straatbeeld verandert daardoor in rap tempo. De iconische oldtimers, die decennialang symbool stonden voor het eiland en toeristen massaal trokken, maken steeds vaker plaats voor compacte driewielers en fietsen met een stille motor. Waar vroeger het geronk van motoren de straten vulde, klinkt nu het zachte gezoem van batterijen die het werk overnemen. Elektrische mobiliteit is niet langer een milieubewuste keuze, maar een pure noodzaak.
elektrische fietstaxi
In de buitenwijk Alamar is de omslag bijzonder zichtbaar. Door de staat gerunde elektrische fietstaxi’s vormen daar het enige reguliere vervoersmiddel voor bewoners. Chauffeurs maken dagelijks tientallen ritten om mensen naar hun werk, school of familie te brengen. Zonder deze elektrische voertuigen zou de wijk praktisch geïsoleerd raken. Diesel en benzine zijn er nauwelijks beschikbaar, waardoor alternatieven onmisbaar zijn geworden. Voor veel inwoners betekent dit dat zij hun dagelijkse routines volledig hebben moeten aanpassen aan de beschikbaarheid van elektrisch vervoer.
De druk op Cuba neemt verder toe nu verschillende luchtvaartmaatschappijen hun vluchten naar het eiland schrappen. Wat begon als een brandstofcrisis met uitvallende stroom en stilstaand vervoer, krijgt nu ook gevolgen in de lucht. Internationale verbindingen worden afgebouwd en reizigers blijven massaal weg. Onder andere Britse autoriteiten waarschuwen passagiers om niet-noodzakelijke reizen naar Cuba te mijden, een signaal dat zwaar weegt in de toerismesector.
🎧 Pitane Blue Nieuwsradio
Particulier vervoer is voor de meeste Cubanen onbetaalbaar geworden. De prijzen voor schaarse brandstof zijn hoog, terwijl inkomens laag blijven. Onder strikte rantsoeneringsomstandigheden wordt brandstof in beperkte hoeveelheden verdeeld, met prioriteit voor essentiële sectoren. Elektrisch vervoer biedt in die context een betaalbaarder en betrouwbaarder alternatief. Opladen kan op vaste punten en vereist geen kostbare import van fossiele brandstoffen. Daarmee wordt voorkomen dat hele gemeenschappen stilvallen.
Het openbaar vervoer in Cuba bestaat voor een groot deel weer uit paard en wagen, van eenvoudige karren tot traditionele koetsen.
De Cubaanse autoriteiten hebben inmiddels een uitgebreid brandstofbesparingsplan aangekondigd. De focus ligt op het operationeel houden van ziekenhuizen, voedseltransport en andere vitale diensten. Overheidsinstanties sturen actief aan op het gebruik van elektrische voertuigen om de druk op de schaarse brandstofvoorraden te verminderen. In de praktijk betekent dit dat burgers weinig keuze hebben. Wie mobiel wil blijven, moet overstappen op elektriciteit.
pure noodzaak
De situatie onderstreept het schrille contrast tussen internationale politieke besluiten en het dagelijkse leven op het eiland. Sancties die bedoeld waren om de druk op Havana te vergroten, hebben onbedoeld geleid tot een versnelde overgang naar elektrisch vervoer. Waar elders in de wereld de energietransitie vaak wordt gepresenteerd als een geleidelijk proces, wordt die in Cuba afgedwongen door pure noodzaak. Elektrische bussen en driewielers zijn niet alleen een technologische innovatie, maar een reddingslijn voor miljoenen mensen.
Toch brengt deze omschakeling ook uitdagingen met zich mee. De infrastructuur voor opladen moet worden uitgebreid en onderhouden, terwijl de economische middelen beperkt zijn. Batterijen en onderdelen zijn niet altijd eenvoudig verkrijgbaar. Desondanks groeit het aantal elektrische voertuigen zichtbaar. Het is een stille revolutie op wielen, ingegeven door schaarste maar gedreven door veerkracht.
