De Nederlandse Spoorwegen zetten een opvallende stap om reizen toegankelijker te maken voor mensen met een kleine portemonnee.
In samenwerking met gemeenten en andere overheden werkt NS aan de ontwikkeling van een speciale treinpas voor inwoners met een laag inkomen. De eerste proef vindt plaats in Amersfoort, waar een selecte groep inwoners tijdelijk gratis gebruik kan maken van de trein.
De proef draait om de zogenoemde Vooruitpas Amersfoort, een initiatief dat gericht is op het vergroten van de mobiliteit en maatschappelijke participatie. Inwoners met een laag inkomen krijgen hiermee de kans om gedurende een halfjaar kosteloos met de trein te reizen. Daarmee wil NS niet alleen praktische ondersteuning bieden, maar ook onderzoeken wat de impact is van vrij reizen op het dagelijks leven van deelnemers.
essentieel
Binnen het plan staat één gedachte centraal: mobiliteit is essentieel om mee te kunnen doen in de samenleving. Daan Schut, lid van de Raad van Bestuur van NS, benadrukt het belang hiervan en zegt: “Reizen is vrijheid. Als je te weinig geld hebt om met de trein te reizen, word je daarin beperkt. Je moet steeds afwegen: ga ik wel of niet op pad, en wat moet ik daarvoor laten? Om die reden willen veel gemeenten en provincies goedkoper ov aanbieden. Als NS willen we dat de trein beschikbaar is voor iedereen. Daarom willen we nu samen met die overheden onderzoeken of we voor mensen met een laag inkomen een speciale pas kunnen samenstellen.”
🎧 Pitane Blue Nieuwsradio
De gemeente Amersfoort speelt een sleutelrol in deze eerste fase. Gezinnen die in aanmerking komen voor de regeling worden actief benaderd door de gemeente. In totaal zijn er duizend passen beschikbaar. Mocht de belangstelling groter zijn dan het aanbod, dan wordt er geloot onder de aanmeldingen. Daarmee wil de gemeente het proces eerlijk laten verlopen en zoveel mogelijk inzicht krijgen in de behoefte onder inwoners.
afgebakend
De proefperiode is duidelijk afgebakend. De Vooruitpas gaat van start op 1 juli en loopt automatisch af op 31 december 2026. In die zes maanden worden de reisbewegingen, behoeften en ervaringen van deelnemers nauwkeurig gevolgd. De verzamelde gegevens moeten inzicht geven in hoe vaak en waarvoor de trein wordt gebruikt, en of gratis reizen daadwerkelijk bijdraagt aan meer deelname aan werk, onderwijs en sociale activiteiten.
De resultaten van het experiment worden begin volgend jaar verwacht. NS wil deze inzichten gebruiken om te bepalen of een landelijke of bredere regeling haalbaar is. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar samenwerking met andere overheden, zowel op lokaal als regionaal en nationaal niveau. Het uiteindelijke doel is om een structurele oplossing te ontwikkelen die reizen voor mensen met een laag inkomen betaalbaarder maakt.
aanvullende maatregelen
Naast deze proef is NS ook in gesprek met het Rijk en andere vervoerders over aanvullende maatregelen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar betaalbaarheid, maar ook naar duurzaamheid en energieverbruik binnen het openbaar vervoer. De proef in Amersfoort kan daarmee dienen als een belangrijke eerste stap in een bredere herziening van hoe het openbaar vervoer toegankelijk wordt gehouden voor kwetsbare groepen.
De komende maanden moeten uitwijzen of de Vooruitpas daadwerkelijk het verschil maakt. Voor de deelnemers betekent het in ieder geval een unieke kans om zonder financiële drempels gebruik te maken van het spoor. Voor NS en de betrokken overheden vormt het een belangrijke test om te bepalen hoe mobiliteit eerlijker verdeeld kan worden in Nederland.
and then