De Nederlandse deelautomarkt krijgt er dit jaar een opvallende technologische ontwikkeling bij.
MyWheels wil in de loop van 2026 minstens vijftig Tesla’s met Full Self-Driving Supervised, kortweg FSD Supervised, in zijn vloot integreren. Daarmee zet de deelauto-aanbieder een volgende stap met geavanceerde rijhulpsystemen. Van volledig zelfstandig rijdende deelauto’s is voorlopig echter nog geen sprake.
De plannen van MyWheels volgen op de typegoedkeuring die de RDW heeft afgegeven voor FSD Supervised van Tesla. Die goedkeuring geldt voorlopig uitsluitend voor Nederland. De RDW benadrukt daarbij nadrukkelijk dat de naam Full Self-Driving niet betekent dat een Tesla met deze software daadwerkelijk een volledig zelfrijdende auto is. De bestuurder blijft te allen tijde verantwoordelijk voor het voertuig en moet voortdurend bij het verkeer betrokken blijven.
Voor MyWheels betekent de ontwikkeling dat het bedrijf Tesla’s met het geavanceerde systeem kan gaan inzetten binnen zijn Nederlandse deelautovloot. Het streven is om gedurende 2026 ten minste vijftig voertuigen van de software te voorzien. Een toekomst waarin een deelauto zonder bestuurder zelfstandig naar een klant rijdt, is daarmee nog niet aangebroken. Daarvoor zijn zowel verdere technische ontwikkelingen als wettelijke goedkeuringen noodzakelijk.
uitgebreid onderzoek
De RDW heeft het systeem niet zonder uitgebreid onderzoek toegelaten. Volgens de instantie is FSD Supervised gedurende meer dan anderhalf jaar uitvoerig onderzocht en getest. Dat gebeurde zowel op de testbaan als op de openbare weg. Veiligheid stond volgens de RDW gedurende dat traject centraal.
„Een voertuig met FSD Supervised is niet zelfrijdend. Het is een rijhulpsysteem en de bestuurder blijft verantwoordelijk en moet altijd controle houden”, stelt de RDW in zijn toelichting.
FSD Supervised kan tijdens het rijden verschillende taken van de bestuurder overnemen. Tegelijkertijd wordt gecontroleerd of degene achter het stuur voldoende aandacht voor het verkeer houdt. Sensoren houden onder meer in de gaten of de bestuurder zijn ogen op de weg gericht houdt en zijn handen beschikbaar heeft om onmiddellijk het stuur te kunnen overnemen.
De handen hoeven tijdens het gebruik van het systeem dus niet voortdurend daadwerkelijk aan het stuur te zitten. De bestuurder moet wel op ieder moment kunnen ingrijpen wanneer dat noodzakelijk blijkt. Wie denkt tijdens het rijden rustig iets anders te kunnen gaan doen, komt volgens de RDW bedrogen uit. „Het is dus niet toegestaan of mogelijk om bijvoorbeeld de krant te lezen achter het stuur”, aldus de instantie.
onvoldoende alert
Wanneer de auto constateert dat de bestuurder onvoldoende alert is, worden verschillende waarschuwingen gegeven. De bestuurder moet vervolgens aantonen dat hij of zij nog steeds aandacht heeft voor het verkeer. Wie herhaaldelijk onvoldoende alert blijft, kan uiteindelijk te maken krijgen met een systeem dat tijdelijk niet meer kan worden ingeschakeld.
Volgens de RDW kan juist die voortdurende controle van de bestuurder bijdragen aan de veiligheid. „Het goed gebruiken van rijhulpsystemen levert een positieve bijdrage aan de verkeersveiligheid omdat de bestuurder wordt ondersteund in zijn rijtaken, het is een aanvulling op de bestuurder.”
Een belangrijk vraagteken bij de plannen van MyWheels is wat er gebeurt wanneer een vorige gebruiker van de deelauto zich herhaaldelijk onvoldoende alert heeft gedragen en FSD Supervised daardoor tijdelijk niet meer kan worden ingeschakeld. Juist bij een deelauto, die op één dag door verschillende mensen kan worden gebruikt, is dat geen onbelangrijk detail.
De instantie stelt bovendien dat Tesla’s systeem verder gaat in het ondersteunen van de bestuurder dan verschillende andere rijhulpsystemen, doordat meerdere rijtaken kunnen worden overgenomen. „Door de continue strikte monitoring van de bestuurder in het voertuig is het systeem veiliger dan andere rijhulpsystemen”, schrijft de RDW.
Europese typegoedkeuring
De goedkeuring betekent niet dat de Amerikaanse uitvoering van Tesla’s FSD Supervised zonder wijzigingen naar Nederland komt. Europa en de Verenigde Staten hanteren verschillende procedures voor de toelating van voertuigen. Binnen de Europese Unie moeten voertuigen vooraf over een Europese typegoedkeuring beschikken. De Verenigde Staten werken met zelfcertificering, waarna de toezichthouder tijdens de gebruiksfase controles kan uitvoeren.
Ook gelden volgens de RDW in Europa andere en strengere eisen op het gebied van veiligheid en milieu. Daar komt bij dat Europese Tesla’s andere softwareversies en functionaliteiten kunnen gebruiken dan Amerikaanse exemplaren. De RDW waarschuwt daarom tegen een directe vergelijking. „Dat betekent dat de FSD Supervised-versie in de VS NIET te vergelijken is met de FSD Supervised versie in de EU.”
Wanneer voldoende lidstaten instemmen, kan de toelating van FSD Supervised uiteindelijk voor de gehele Europese Unie gaan gelden. Tot die tijd is de huidige typegoedkeuring uitsluitend in Nederland van kracht.
Tesla is bovendien niet de eerste autofabrikant die toestemming krijgt voor een vergaand rijhulpsysteem. De RDW wijst erop dat dergelijke technologie al bij verschillende merken wordt toegepast. BMW beschikt bijvoorbeeld over een goedkeuring waarbij bestuurders onder bepaalde omstandigheden op de snelweg hun handen van het stuur mogen halen en een geautomatiseerde rijstrookwisseling mogelijk is. Ford heeft een goedkeuring voor BlueCruise, waarmee eveneens zonder handen aan het stuur op de snelweg kan worden gereden.
Europese Commissie
Tesla voegt zich daar nu bij met FSD Supervised, waarbij de auto verschillende rijtaken uitvoert terwijl de bestuurder toezicht blijft houden. Voorlopig houdt de toelating bij de Nederlandse grens op. De RDW moet nog een procedure doorlopen om het systeem in de gehele Europese Unie toegelaten te krijgen. De Nederlandse instantie moet daarvoor een aanvraag indienen bij de Europese Commissie. Vervolgens stemmen de lidstaten over die aanvraag. Binnen het verantwoordelijke comité is een meerderheid nodig om de goedkeuring uit te breiden.
Voor MyWheels ligt de eerste concrete stap ondertussen dichterbij. Met minimaal vijftig Tesla’s met FSD Supervised in de vloot wil het bedrijf de technologie dit jaar daadwerkelijk onderdeel maken van zijn deelautoaanbod. De bestuurder blijft daarbij gewoon achter het stuur én verantwoordelijk. De veel verdergaande stap waarbij een deelauto zelfstandig en zonder bestuurder naar de klant rijdt, blijft voorlopig toekomstmuziek.
