Op 1 en 2 juli is het mogelijk om tussen 08.00 en 18.00 uur over de gehele Afsluitdijk te fietsen of te wandelen.
Op zaterdag 1 juli en zondag 2 juli 2023 opent Rijkswaterstaat het fietspad op de Afsluitdijk voor fietsers en wandelaars. De tijdelijke openstelling is één van de maatregelen om fietsen en wandelen over de Afsluitdijk mogelijk te maken nu de werkzaamheden op de Afsluitdijk langer duren dan aanvankelijk werd gedacht.
Het fietspad is gesloten sinds 1 april 2019 vanwege de vernieuwing van de Afsluitdijk. Op 1 en 2 juli is het mogelijk om tussen 08.00 en 18.00 uur over de gehele Afsluitdijk te fietsen of te wandelen. Voor het eerst kunnen fietsers en wandelaars dat weekend gebruik maken van het nieuwe fietspad langs de Waddenzeezijde. Dit fietspad is gerealiseerd op initiatief van de regio.
Het openstellen van het fietspad tijdens de werkzaamheden is een complexe operatie. Ter hoogte van de spuicomplexen in Den Oever en Kornwerderzand werken we namelijk nog volop. Na de openstelling op 1 en 2 juli gaat het fietspad weer dicht vanwege de werkzaamheden aan de Afsluitdijk. De A7 over de Afsluitdijk blijft op 1 en 2 juli beschikbaar voor het wegverkeer.
Voor het eerst kunnen fietsers en wandelaars 1 en 2 juli gebruik maken van het nieuwe fietspad langs de Waddenzeezijde.
Samenwerking belangenorganisaties
Het openstellen van het fietspad is één van de maatregelen om fietsen en wandelen over de Afsluitdijk mogelijk te maken. Bij de verkenning naar maatregelen hebben we samengewerkt met belangenorganisatie voor fietsen en wandelen. Zij zijn blij met deze openstelling, maar hadden liever gezien dat de Afsluitdijk vaker opengaat voor fietsers en wandelaars.
Definitief programma openingsweekend Afsluitdijk
De komende tijd werken we met verschillende instanties aan de organisatie van dit openstellingsweekend. Houd de website van de Afsluitdijk in de gaten voor actuele informatie rondom de openstelling van het fietspad, aldus Rijkswaterstaat.
Er moeten meer mogelijkheden komen om fietsen en wandelen mogelijk te maken tijdens de renovatie van de Afsluitdijk.
Er moeten meer mogelijkheden komen om fietsen en wandelen mogelijk te maken tijdens de renovatie van de Afsluitdijk. Zo laten Fietsplatform, Wandelnet, wielersportbond NTFU en Fietsersbond onlangs weten in een brief aan de leden van de vaste Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat van de Tweede Kamer. De organisaties zijn intensief betrokken geweest bij de verkenning van alle mogelijkheden om het fietsen en wandelen uit te breiden, maar zijn teleurgesteld in de uitkomsten van de besluitvorming door minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat). Daarom vragen ze aandacht voor de adviezen die begin dit jaar gedaan zijn aan Rijkswaterstaat.
Teleurstellende uitkomsten
De brief van minister Harbers om uitvoering te geven aan de motie-Bromet voorziet slechts in één openstelling van de Afsluitdijk voor fietsers en wandelaars voor aankomend jaar. De openstelling vindt plaats in het derde kwartaal van 2023. De fietsbus blijft gratis beschikbaar, ook na 2023. Door het ontbreken van fietsbruggen ter hoogte van de spuisluizen (en de lopende nieuwe aanbesteding hiervoor) is nog onbekend hoe lang de inzet van de fietsbus gaat duren, maar in elk geval tot 2025. Vanaf 2024 is het wel mogelijk om tussen de spuisluizen een stuk van 24 kilometer op de Afsluitdijk te fietsen en wandelen. Om de spuisluizen te passeren, worden twee extra bushaltes aan de Waddenzijde gerealiseerd. Het advies voorziet niet in verdere openstellingen van de Afsluitdijk. Fietsplatform, Wandelnet, wielersportbond NTFU en Fietsersbond zijn teleurgesteld over deze uitkomst.
Afsluitdijk zesenhalf jaar dicht voor fietsers en wandelaars
Het voor binnen- en buitenlandse recreatieve en sportieve fietsers en wandelaars iconische fietspad is al afgesloten sinds april 2019. Dat betekent dat het in totaal meer dan zesenhalf jaar dicht zal zijn, met uitzondering van vier openstellingen in de afgelopen jaren en één openstelling in 2023. Volgens Esther van Garderen, directeur Fietsersbond, is dat uitzonderlijk lang. Zo lang is geen enkele weg voor autoverkeer in Nederland ooit gesloten geweest vanwege werkzaamheden. “Bovendien kan de nieuwe aanbesteding rond de spuisluizen volgens de minister tot extra vertraging leiden, waardoor de afsluiting voor fietsers en wandelaars nog langer gaat duren.” Eric Nijland, directeur Fietsplatform vult aan: “Wij juichen het toe dat de fietsbus blijft rijden, maar hebben steeds benadrukt dat dit voor recreatieve en sportieve gebruikers geen volwaardige oplossing is. Naar ons oordeel geeft de minister hiermee onvoldoende uitvoering aan de aangenomen motie Bromet.”
De fietsbus blijft gratis beschikbaar, ook na 2023.
Extra openstellingen, bushaltes en loopbruggen
Volgens van Garderen moeten de uitkomsten opnieuw overwogen worden. “Mensen willen daar kunnen fietsen en lopen. Fietsers en wandelaars worden hier achteloos opzijgeschoven. Het is kennelijk een vanzelfsprekendheid dat auto’s altijd boven fietsers en wandelaars gaan. Dat zou in Nederland toch wel voorbij moeten zijn? Daarom willen we onze adviezen extra onder de aandacht brengen.” Het advies van de gezamenlijke partijen voorziet in vier openstellingen in 2023, en eenmaal in de fase vanaf 2024. Ook moeten er vier extra bushaltes komen om het fietspad tussen de sluizen vanaf 2024 optimaal te kunnen gebruiken in beide richtingen. Twee aan de Waddenzeekant en twee aan de IJsselmeerkant, gecombineerd met twee loopbruggen over de A7. Zo hoeft men niet meerdere delen te bereizen met de fietsbus. “De totale kosten van de renovatie lopen in de miljarden euro’s. De uitgaven van de loopbruggen vallen daarbij in het niet. Gezien de langdurige hinder voor fietsers en wandelaars vinden wij onze oplossing alleszins realistisch”, aldus Nijland.
Bredere fietsbrug spuisluizen
Tenslotte wijzen de partijen op de situatie die ontstaat na afronding van het werk aan de spuisluizen. Eerder is gepleit voor een fietspad breder dan 2 meter op de nieuwe fietsbruggen, gezien de te verwachten aantallen fietsers en wandelaars en het comfort en vooral de veiligheid van het pad. Vanwege constructieve redenen zou dit niet mogelijk zijn. Dit wordt onwaarschijnlijk geacht: de extra belasting door een bredere fietsbrug is heel gering in relatie tot die van de spuisluis en de brug autoweg. De partijen dringen in een brief aan om bij de nieuwe aanbesteding opnieuw te bezien of een breder fietspad mogelijk is, aldus het fietsplatform. Van Garderen: “Over tien of vijfentwintig jaar verbreden kost een veelvoud van deze verbetering nú meenemen.”
De Afsluitdijk moet snel weer open voor fietsers en wandelaars. Fietsersbond, wielersportbond NTFU, Wandelnet en het Fietsplatform roepen de Tweede Kamer op om hiervoor te zorgen. Dat de iconische dijk door een simpele ontwerpfout zes jaar gesloten blijft voor fietsers en wandelaars valt niet uit te leggen.
Afgelopen donderdag heeft minister van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat de Tweede Kamer geïnformeerd, dat de Afsluitdijk nog jarenlang afgesloten blijft voor fietsers wegens een fout in het ontwerp. Op 1 december bespreekt de Tweede Kamer deze brief. Volgens Fietsersbond-directeur Esther van Garderen is het tijd voor de Kamer om de minister te corrigeren. Dit meldt de Fietsersbond op hun website.
“Mensen willen daar kunnen fietsen en lopen. Fietsers en wandelaars worden hier achteloos opzijgeschoven. Het is voor deze minister kennelijk een vanzelfsprekendheid dat auto’s altijd boven fietsers en wandelaars gaan. Dat zou in Nederland toch wel voorbij moeten zijn? Als er niet heel snel een oplossing gevonden wordt, dan kijken we ook naar andere middelen.”
Rechtszaak
Eerder al voerde de Fietsersbond een rechtszaak tegen de afsluiting en het feit dat fietsers en wandelaars alleen met de bus over de Afsluitdijk konden. Deze zaak werd helaas verloren. Toen was de verwachting nog dat de afsluitdijk ‘slechts’ drie jaar afgesloten zou zijn, nu wordt het dus zes jaar. Directeur Ankie van Dijk van Wandelnet vindt dat dit de zaak verandert. “Juist in deze coronapandemie willen mensen zo veel mogelijk wandelen. De Afsluitdijk is een belangrijke, uitdagende etappe in onder andere het Zuiderzeepad.”
Arjan de Vries, directeur van wielersportbond NTFU: “De afsluitdijk is voor wielrenners een belangrijke schakel in het rondje IJsselmeer. Het wordt hoog tijd dat Rijkswaterstaat opdracht krijgt met creatieve oplossingen te komen, die zijn er genoeg. Wij als belangenbehartigers denken graag mee.”
Directeur Eric Nijland van het Fietsplatform vond drie jaar wachten al veel, maar het nieuwe uitstel is onacceptabel. “Er lopen heel veel belangrijke fiets- en wandelroutes over de Afsluitdijk. Nu we steeds meer in eigen land recreëren zijn die onmisbaar. We roepen de Tweede Kamer dan ook op om de minister te vragen snel met voorstellen te komen.”
