Tag archieven: platformbedrijven

Strijd om de straat escaleert: taxi’s slaan hard terug op Uber en Cabify in Alicante

Nieuwe regels moeten rust brengen in slepend conflict en felle kritiek op platformtaxi’s na alarmerende cijfers.

De spanningen in de vervoerssector van Alicante lopen opnieuw hoog op nu de traditionele taxibranche fel uithaalt naar de opmars van platformtaxi’s zoals Uber en Cabify. Volgens Paco Sánchez, voorzitter van Radio Teletaxi Alicante, is er niet alleen sprake van oneerlijke concurrentie, maar ook van een zorgwekkende ontwikkeling op het gebied van verkeersveiligheid. Zijn uitspraken zetten de toon voor een debat dat al jaren sluimert, maar nu opnieuw in alle hevigheid oplaait.

gelijk speelveld

Sánchez spreekt duidelijke taal over de positie van taxichauffeurs tegenover hun collega’s die via platforms opereren. “Dit is geen kwestie van concurrentie,” stelt hij nadrukkelijk. “Concurrentie kan alleen bestaan als de regels voor iedereen gelijk zijn.” Met deze woorden wijst hij op wat hij beschouwt als een fundamenteel scheef speelveld. Taxichauffeurs moeten volgens hem voldoen aan strenge eisen en uitgebreide controles, terwijl chauffeurs van platformtaxi’s volgens de sector met minder beperkingen de weg op gaan.

De taxivoorman beschuldigt deze platformdiensten er bovendien van zich regelmatig te begeven op terreinen waarvoor zij officieel geen vergunning hebben. Binnen de sector wordt dit omschreven als “intrusisme”, waarbij chauffeurs actief zijn in marktsegmenten die buiten hun bevoegdheid vallen. Vooral in stedelijke gebieden zou dit probleem zich volgens hem steeds vaker voordoen.

Een van de meest opvallende en tegelijkertijd zwaarste aantijgingen heeft betrekking op de verkeersveiligheid. Sánchez stelt dat chauffeurs van platformtaxi’s “aantoonbaar een veel hogere ongevallenfrequentie” hebben dan taxichauffeurs. Hij verwijst daarbij naar cijfers uit Madrid, waar in 2024 tussen januari en september 904 ongevallen met voertuigen uit deze categorie werden geregistreerd, tegenover 704 incidenten met taxi’s in dezelfde periode. Deze cijfers worden door de taxisector aangehaald als bewijs dat de verschillen in opleiding en ervaring directe gevolgen hebben op de weg.

voorbereiding

Volgens Sánchez ligt de kern van het probleem bij de voorbereiding van chauffeurs. Taxichauffeurs moeten slagen voor examens en beschikken doorgaans over uitgebreide kennis van de stad. Die lokale kennis wordt door de sector gezien als een cruciale factor voor veiligheid. Chauffeurs kennen de gevaarlijke kruispunten, drukke verkeersaders en risicovolle situaties uit ervaring. “Je weet precies waar je moet opletten,” zegt Sánchez. “Die ervaring maakt een groot verschil op de weg.”

Foto: © Pitane Blue – rokende taxichauffeur naast zijn wagen in Alicante

Voorlopig lijkt een oplossing nog ver weg. Met nieuwe regels in voorbereiding en de spanningen die blijven oplopen, belooft de komende periode cruciaal te worden voor de toekomst van het personenvervoer in Alicante.

Chauffeurs die via platforms werken zouden daarentegen vaker afhankelijk zijn van navigatiesystemen en minder vertrouwd zijn met specifieke wijken. Dit zou volgens de taxisector leiden tot minder voorspelbaar rijgedrag en een grotere kans op fouten in complexe verkeerssituaties.

vergunningstelsels

Naast de discussie over veiligheid benadrukt Sánchez ook de verschillen in toelatingseisen. Taxichauffeurs moeten onder meer aantonen dat zij geen strafblad hebben en geen ernstige verkeers- of geweldsdelicten op hun naam hebben staan. Daarnaast zijn zij gebonden aan lokale regelgeving en vergunningstelsels die strikt worden gecontroleerd. Volgens de taxisector ontbreken dergelijke controles bij platformtaxi’s of worden ze minder streng toegepast, wat volgens hen risico’s met zich meebrengt voor passagiers.

Het conflict tussen beide sectoren kent een lange geschiedenis, maar lijkt de laatste maanden opnieuw te escaleren. Acties van taxichauffeurs, waaronder opvallende protesten waarbij gratis ritten werden aangeboden, tonen aan hoe groot de frustratie is. De kern van de onvrede ligt volgens hen in het verschil in regulering. Taxi’s opereren binnen een beperkt vergunningensysteem, terwijl platformtaxi’s sneller kunnen groeien en inspelen op de vraag van de markt.

nieuwe regelgeving

De discussie krijgt extra gewicht doordat de regionale overheid werkt aan nieuwe regelgeving voor personenvervoer. Deze wetgeving moet duidelijkheid bieden over de rol van platformtaxi’s in stedelijke gebieden en mogelijk strengere eisen invoeren. Tegelijkertijd zijn er ook andere geluiden te horen. Zo pleit het nachtleven juist voor een betere samenwerking tussen taxi’s en platformtaxi’s om het vervoersaanbod te vergroten en de bereikbaarheid te verbeteren.

Wat zich in Alicante afspeelt, staat niet op zichzelf. In heel Europa woedt een vergelijkbare discussie over de impact van digitale platforms op traditionele sectoren. Aan de ene kant staan gevestigde beroepsgroepen die hameren op veiligheid, kwaliteit en regelgeving. Aan de andere kant bevinden zich bedrijven die flexibiliteit, toegankelijkheid en lagere prijzen bieden.

Nieuwe EU-wetgeving doorbreekt schijnzelfstandigheid

Een overwinning voor platformwerkers en een historische doorbraak in de bescherming van de digitale arbeidsmarkt.

Na een periode van onzekerheid en intense onderhandelingen binnen de Europese Unie, waarin het er lange tijd naar uitzag dat nieuwe platformwetgeving zou stranden door tegenstand van onder meer Frankrijk, is er nu toch een doorbraak bereikt. Deze nieuwe wetgeving, die zich richt op de bescherming van platformwerkers, markeert een historisch moment in de regulering van de digitale arbeidsmarkt.

De tegenstand van Frankrijk, onder leiding van president Emmanuel Macron, was een eerder een struikelblok voor het voorstel. Desondanks heeft de Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV), onder leiding van Internationaal Secretaris en lid van het dagelijks bestuur Petra Bolster-Damen, een cruciale rol gespeeld in het omkeren van deze situatie. Door samenwerking met vakbonden uit Estland, Duitsland, Griekenland en zelfs Frankrijk, heeft de FNV regeringen opgeroepen hun steun voor de wetgeving uit te spreken. Dit collectieve optreden heeft uiteindelijk geleid tot voldoende draagvlak binnen de EU om de wetgeving aan te nemen.

“Dit is volkomen logisch. Het platformbedrijf beschikt als enige over de informatie hoe het algoritme werkt waarmee platformwerkers aangestuurd worden. Platformwerkers kunnen daar zelf niet bij. Kom het dan dus maar laten zien waarom je als platformbedrijf niet de werkgever bent. Zo leggen we het verdienmodel van schijnzelfstandigheid aan banden in de platformeconomie.”

Petra Bolster-Damen – internationaal secretaris FNV

De nieuwe regels betreffen onder andere het gebruik van algoritmes voor het maken van belangrijke beslissingen over arbeidsrelaties. Zo wordt het onrechtmatig voor bedrijven zoals Uber om werknemers zomaar van hun platform te verwijderen zonder menselijke tussenkomst. Deze stap wordt gezien als een belangrijke maatregel tegen de verdeel-en-heers strategieën van veel platformbedrijven, die vaak leiden tot schijnzelfstandigheid en onzekere arbeidsomstandigheden voor hun werkers.

Zo wordt het onrechtmatig voor bedrijven zoals Uber om werknemers zomaar van hun platform te verwijderen zonder menselijke tussenkomst.

Een ander belangrijk aspect van de wetgeving is de introductie van een omkering van de bewijslast. Platformbedrijven moeten nu aantonen waarom een platformwerker niet als werknemer beschouwd zou moeten worden, wanneer er sprake is van aansturing door het bedrijf. Dit houdt in dat, wanneer een platformwerker de status van werknemer claimt, het aan het platformbedrijf is om te bewijzen dat er geen sprake is van een gezagsverhouding. Dit principe erkent de ongelijke toegang tot informatie, waarbij het platformbedrijf als enige volledig inzicht heeft in de werking van de gebruikte algoritmes.

Deze wetgeving is een mijlpaal in de bescherming van werknemers in een arbeidsmarkt die steeds meer gedomineerd wordt door digitale platformen. Het biedt platformwerkers betere bescherming tegen schijnzelfstandigheid en de willekeur van algoritmisch management, en zet een standaard voor hoe moderne arbeidsrelaties gereguleerd kunnen worden in het digitale tijdperk.

De spookrijders van Uber en Deliveroo

De Belastingdienst heeft grote moeite met het innen van belasting bij de bezorgers.

Platformbedrijven Uber Eats en Deliveroo verschaffen op grote schaal ongedocumenteerde maaltijdbezorgers werk in Nederland, blijkt uit onderzoek van NRC. Zes jaar geleden bestonden ze nog niet, de mannen met tassen, op een enkele pizzabezorger na. Beide bedrijven mogen we niet verwarren met die andere bezorgers met de oranje tassen. Thuisbezorgd heeft zijn bezorgers in loondienst, keurig met een rooster, een uurloon, en afdracht van werkgeverspremies. Uber en Deliveroo ontlopen die premies volgens het onderzoek door vergaande flexibilisering.

digitaal

Het illegaal werken voor Deliveroo en Uber Eats blijkt kinderlijk eenvoudig te zijn. Ondertussen zijn ze onzichtbaar voor instanties, het zijn spookrijders. De platforms willen hen zo weinig mogelijk zien. Er is voor hen geen kantoor, geen loket, zelden neemt iemand een telefoon op. Hun contact met de bedrijven verloopt volledig digitaal. De Belastingdienst kan niet eens bij Uber of Deliveroo controleren en zo werden de mannen met tassen ook voor de fiscus ongrijpbaar.

De Belastingdienst herkent ook het beeld. „Veel maaltijdbezorgers blijven onzichtbaar omdat ze nooit belasting- of btw-aangifte doen”,

De lockdowns van de afgelopen jaren brachten alles voor platformbedrijven in een stroomversnelling. Tijdens de avondklok mochten de bezorgers met hun ‘essentiële beroep voor de samenleving’ wel naar buiten. De Kamer van Koophandel telde begin 2013 slechts 173 van dit soort (eenmans)zaken in heel Nederland, halverwege 2022 zijn dat er al 3.500. En dat zijn nog alleen de mensen die zich netjes als bezorger hebben geregistreerd. Deliveroo zegt 4.500 actieve accounts te hebben, Uber, dat in veel meer steden bezorgt, wil geen aantal geven.

misbare luxe

De kans is groot dat die markt de komende periode zal veranderen. De energienota is nu al voor velen in de doelgroep onbetaalbaar geworden, rente stijgt, durfkapitaal wordt schaars, de arbeidsmarkt is krap, eten bestellen wordt voor meer mensen misbare luxe. Deliveroo, dat vorig jaar een tegenvallende beursgang beleefde, overweegt dit najaar te vertrekken uit Nederland. 

NRC sprak voor hun artikel ruim zestig maaltijdbezorgers. De onderzoekers kregen inzage in app-gesprekken, Facebookberichten en correspondentie met de platforms. Daarnaast spraken ze met medewerkers op het hoofdkantoor van de platforms, de Arbeidsinspectie, vakbond FNV, immigratiedienst IND en de Belastingdienst.

NRC legde zijn bevindingen voor aan de Arbeidsinspectie. Die herkent het beeld. Volgens een woordvoerder vermoedt de inspectie dat er „redelijk veel illegalen” werken bij met name de „grotere platforms” en dat „regelmatig” accounts van bezorgers worden uitgeleend.

De bedrijven zeggen streng te controleren op de identiteit van hun bezorgers. De Arbeidsinspectie is het daar geenszins mee eens en vindt dat mensen zonder papieren ‘relatief makkelijk’ via een platformbedrijf aan het werk kunnen. De uitwisseling van accounts is te zien in een Facebook-groep voor maaltijdbezorgers. 

Woordvoerders van Deliveroo en Uber laten weten zerotolerancebeleid te voeren als ze ontdekken dat een account wordt gedeeld met iemand zonder de juiste papieren. Deliveroo zegt er geen weet van te hebben dat dit grootschalig gebeurt. Het bedrijf staat wel toe dat bezorgers zich laten vervangen door iemand die in Nederland werkgerechtigd is.

Maaltijdbezorger Deliveroo heeft eerder een boete van 176.000 euro gekregen van de Inspectie SZW. Het bedrijf had in 2018 maaltijden laten bezorgen door 22 buitenlandse werknemers zonder werkvergunning, dat bleek uit onderzoek van de inspectie.