Sigaretten toerisme en tabaksjacht over de grens bloeit op na prijsstijgingen.
De recente accijnsverhogingen op tabaksproducten in Nederland drijven rokers tot inventieve maatregelen om de kosten van hun rookgewoonte te drukken. Een pakje sigaretten kost in Nederland tegenwoordig rond de 11,10 euro, een aanzienlijke stijging ten opzichte van de vorige prijs van ongeveer 9 euro. Deze prijsstijging heeft busreizen naar buurlanden, zoals Luxemburg, Duitsland en België, om daar goedkoper tabak in te slaan, populairder gemaakt dan ooit tevoren.
Niet alleen zijn de prijzen voor een pakje sigaretten gestegen, maar ook voor shag, waar rokers nu 24,62 euro voor betalen in plaats van de eerdere 17 euro. Deze prijsstijgingen zijn het gevolg van nieuwe accijnsverhogingen die op 1 april zijn ingegaan. Deze maatregel is onderdeel van een breder gezondheidsbeleid om het roken in Nederland te ontmoedigen. Gezondheidsorganisaties zoals de Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en het Longfonds hebben positief gereageerd op de prijsverhogingen, aangezien hogere prijzen rokers kunnen ontmoedigen om te roken of hen kunnen aanzetten tot stoppen.
Deze accijnsverhogingen hebben echter een onbedoeld neveneffect: een aanzienlijk deel van de Nederlandse rokers wijkt uit naar buurlanden om daar tabaksproducten tegen lagere prijzen in te slaan. Volgens de fabrikanten kopen Nederlandse rokers vaak tientallen tot honderden pakjes tegelijk in het buitenland. Al een kwart van de sigaretten die in Nederland gerookt worden, is afkomstig uit het buitenland, en verwacht wordt dat dit percentage zal stijgen.
Nederlandse rokers ondernemen busreizen naar buurlanden als reactie op de hoge kosten van tabaksproducten in Nederland, voortkomend uit recente belastingverhogingen.
De regels voor het meenemen van tabak en sigaretten naar Nederland vanuit een EU-land staan toe dat per persoon van 17 jaar of ouder 800 sigaretten, 200 sigaren, 1 kilo tabak en 400 cigarillo’s belastingvrij ingevoerd mogen worden. Deze hoeveelheid is bedoeld voor eigen gebruik en niet voor doorverkoop. Desondanks voorspelt de branchevereniging een toename in de illegale handel na de volgende prijsstijging.
Om deze trend van “accijnstoerisme” tegen te gaan, stelt de Vereniging van Sigaretten- en Kerftabakfabrikanten (VSK) voor dat de overheid de accijnstarieven beter afstemt met die van andere landen en de effecten van eerdere verhogingen evalueert. Ondertussen bieden bedrijven busreizen aan voor rokers om hun tabak in bijvoorbeeld Luxemburg goedkoper in te slaan, met prijzen vanaf 39 euro voor een retour.
Naast het reizen naar het buitenland zoeken sommige rokers hun heil in de ondergrondse handel, waar tabaksproducten soms voor de helft van de prijs onder de toonbank of via sociale media zoals Snapchat en Telegram worden verkocht. Dit wijst op een breder maatschappelijk probleem waarbij hoge prijzen en belastingen onbedoelde gevolgen hebben en nieuwe vormen van handel en consumptie stimuleren.
