De mobiliteit van vrouwen is niet alleen een probleem voor vrouwen. Het heeft verstrekkende implicaties voor onze politieke systemen, economische groei en het welzijn van toekomstige generaties.

Het dagelijks pendelen is voor ons een vrij normaal begrip, maar voor vrouwen in Afrikaanse steden vertegenwoordigt het stedelijk vervoer een complex labyrint van risico’s en uitdagingen. Dat blijkt eens te meer uit een waardevol stuk van Esthelyne Dusabe en Tu-Tho Thai in TheCityFix, een online bron voor het laatste nieuws en analyses over stedelijke duurzaamheid en ontwikkeling. Wij vatten hun artikel kort samen en stellen vast dat voor vrouwen in Afrikaanse steden het gebruik van openbaar vervoer vaak een dagelijkse confrontatie is met onveiligheid en ontoegankelijkheid. 

Vanaf het moment dat zij een minibus, tuktuk of bus betreden, worden ze geconfronteerd met een reeks bijkomende problemen. Het kiezen van de veiligste route naar de bushalte of het meenemen van een kind zijn slechts enkele van de vele overwegingen die vrouwen maken voordat zij op reis gaan. Deze bezorgdheid wordt verder versterkt zodra zij te maken krijgen met overvolle bussen en treinen, waarbij de persoonlijke ruimte vaak wordt geschonden door ongewenste intimiteiten of erger.

Ondanks inspanningen van initiatieven zoals de jaarlijkse “Women Mobilize Women” conferentie van TUMI, blijven de specifieke veiligheids- en toegangsbehoeften van vrouwen en meisjes onvervuld, wat hun economische empowerment belemmert. Recent onderzoek in steden als Kampala, Uganda, en Nairobi, Kenia, onthult alarmerende statistieken waarbij meer dan 80% van de ondervraagde vrouwen seksuele intimidatie ervoer tijdens het gebruik van openbaar vervoer.

De impact van onveilig openbaar vervoer strekt zich uit tot vermindering van vrouwen hun toegang tot onderwijs, werkgelegenheid en andere kansen, met schattingen dat beperkte toegang tot veilig en betrouwbaar vervoer de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt met 16,5% vermindert.

Steden over de hele wereld hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt in het veiliger maken van straten en openbaar vervoer voor vrouwen.

Diverse uitdagingen, zoals ontoereikende gegevensverzameling, beperkte politieke wil en ontoereikende infrastructuur, hinderen de ontwikkeling van effectieve oplossingen. Innovaties in steden wereldwijd tonen echter aan dat verandering mogelijk is. Projecten in Maltepe, Istanbul en Zapopan, Mexico, hebben de veiligheid en toegankelijkheid voor vrouwen aanzienlijk verbeterd door de infrastructuur te verbeteren en technologische hulpmiddelen in te zetten, zoals de Nina-app in Fortaleza, Brazilië, die passagiers in staat stelt incidenten van seksuele intimidatie te melden.

voorbeelden

Deze internationale voorbeelden bieden waardevolle lessen voor Afrikaanse steden. Door gendergevoelige planning en beleid kunnen steden meer inclusieve en veiligere openbare vervoerssystemen creëren. Een systematische aanpak die diversiteit in teams benadrukt, politieke steun zoekt, en gendergedifferentieerde gegevens verzamelt, is essentieel voor het ontwikkelen van schaalbare mobiliteitsoplossingen die vrouwen empoweren en inclusieve steden creëren.

Het is duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is om de veiligheid en toegankelijkheid voor vrouwen in het openbaar vervoer te waarborgen. Een participatieve benadering die prioriteit geeft aan de veiligheids- en toegangsbehoeften van vrouwen binnen openbaar vervoerssystemen en openbare ruimtes is cruciaal. Het consequent integreren van gendergerichte behoeften in de planning van vervoersinfrastructuur, lokale beleidsvorming en stedelijke praktijken is essentieel voor het creëren van een meer inclusieve en gelijkwaardige samenleving voor iedereen.

auteurs

Esthelyne Dusabe, is specialist in stedelijke mobiliteitsprojecten voor WRI Afrika en Tu-Tho Thai is projectmanager en expert in bijdrage voor informatietechnologie voor openbaar vervoer (ITxPT). TheCityFix is een online bron voor het laatste nieuws en analyses over stedelijke duurzaamheid en ontwikkeling. Gelanceerd in 2007, verbindt de site een wereldwijd netwerk van schrijvers, stedenbouwkundigen, ontwerpers, ingenieurs en burgers die werken aan het verbeteren van steden als plekken om te leven.