Schippers moeten filters voortdurend reinigen en sommige vaartuigen vallen zelfs stil, eendenkroos zorgt voor oververhitte motoren en extra werk bij Gentse bootverhuurders.
Een opvallende groene laag eendenkroos op de Gentse binnenwateren zorgt voor steeds grotere problemen bij motorbootjes. Filters raken verstopt, motoren dreigen oververhit te raken en in sommige gevallen komt er zelfs witte rook vrij. De hinder is inmiddels zo groot dat verschillende boten tijdens een tocht zijn stilgevallen. Vooral voor uitbaters van toeristenboten met een verbrandingsmotor betekent het kroos extra werk.
Bij rederij De Gentenaer is het ondertussen noodzakelijk geworden om de filters voortdurend onder handen te nemen. Kapitein en gids Nick Vanderhaeghen vergelijkt het uitzicht van het water met een dikke groene massa.
„We moeten echt na elk tochtje de filters reinigen”, zegt Vanderhaeghen tegen VRT NWS. „Het doet denken aan groene soep. We moeten het systeem keer op keer spoelen, dat maakt het op drukke dagen erg arbeidsintensief.”
Dat schoonmaken is niet alleen uit voorzorg nodig. Afgelopen weekend zijn al enkele boten stilgevallen. De problemen spelen bovendien niet pas sinds enkele dagen. Volgens Rudy Bertens van de jachthaven aan Portus Ganda sleept de hinder al weken aan. „Dit is al sinds eind juli aan de gang en het is nog nooit zo erg geweest. Dit weekend was er een bezoeker die tot 4 keer zijn ‘wierpot’ moest uitkuisen om hier te raken”, vertelt Bertens aan VRT NWS. Volgens hem had de betrokken schipper geluk dat hij tijdig in de gaten kreeg wat er gebeurde. „De man had het gelukkig opgemerkt.”
koelsysteem
Het probleem ontstaat doordat sommige motoren rivierwater gebruiken voor hun koelsysteem. Het water wordt aangezogen, waardoor ook het eendenkroos in het systeem terecht kan komen. Dat verzamelt zich vervolgens bij de filters in de zogenoemde wierpot. Martin Vervynck van Elektro-Zeeland wijst daarom op het belang van grondig en regelmatig schoonmaken. Wanneer de filters onvoldoende worden gereinigd, kunnen de gevolgen groter zijn dan alleen wat extra onderhoud.
„Het systeem gebruikt rivierwater dat aangezogen wordt. Het eendenkroos loopt erin en blijft hangen bij de filters in de wierpot. Daar kan verstopping optreden, met daarna oververhitting en witte rook. In het slechtste geval valt de boot inderdaad stil. Kleine deeltjes kunnen verder raken en meer schade veroorzaken”, legt Vervynck uit aan VRT NWS.
geen nieuw verschijnsel
Voor Vanderhaeghen is duidelijk dat het kroos dit jaar voor uitzonderlijk veel hinder zorgt. Eendenkroos op de Gentse wateren is volgens hem op zichzelf geen nieuw verschijnsel, maar de hoeveelheid en de groei vallen ditmaal op. „Er is ook elk jaar kroos, maar deze keer is het dikker en vermenigvuldigt het zich ook sneller. Dat is vervelend voor boten met een verbrandingsmotor”, aldus de kapitein en gids.
Niet iedere aanbieder van toeristische rondvaarten heeft in dezelfde mate met het probleem te maken. Andere aanbieders zijn al grotendeels overgestapt op elektrische boten en ondervinden daardoor minder hinder van het kroos. De stad Gent zet eveneens in op dergelijke elektrische vaartuigen, onder meer om de lawaaihinder te verminderen.
Het eendenkroos dat momenteel in Gent ligt, is volgens de aangeleverde informatie vanuit Frankrijk komen afdrijven. Enkele weken geleden waren er hevige regenbuien, waarna eendenkroos begon te groeien. Via de Leie bereikte het vervolgens Gent, waar de groene plantenmassa zich op de binnenwateren heeft verspreid.
aanhoudende droogte
Voor mensen is het kroos in principe niet schadelijk. Wanneer het echter te lang op het water blijft liggen, kan een ander probleem ontstaan. Er bestaat dan een risico op zuurstoftekort in het water, wat gevolgen kan hebben voor vissen. Een voor de hand liggende oplossing zou zijn om de Gentse waterlopen te spoelen en het eendenkroos zo verder te laten afdrijven. De omstandigheden laten dat voorlopig echter niet toe. Door de aanhoudende droogte en de lage waterpeilen is er onvoldoende water beschikbaar om zo’n ingreep uit te voeren.
Geert Weymeis van de Vlaamse Waterweg laat aan VRT NWS weten dat die mogelijkheid al is onderzocht, maar voorlopig niet uitvoerbaar blijkt. „We hebben de voorbije week al bekeken om de waterlopen in de Gentse binnenstad te spoelen om het eendenkroos te laten afdrijven. Dit kan echter nog altijd niet, bij gebrek aan voldoende wateraanvoer. Het ziet er niet naar uit dat dit snel zal veranderen. De droogte houdt aan, we hebben elke druppel neerslag nodig”, zegt Weymeis.
Daarmee lijkt er voorlopig geen snelle oplossing voorhanden. Zolang voldoende wateraanvoer uitblijft en het kroos aanwezig blijft, moeten vooral schippers met een verbrandingsmotor waakzaam blijven. Voor de toeristenboten die rivierwater gebruiken voor hun koeling betekent dat geregeld controleren, schoonmaken en spoelen om te voorkomen dat een vaartocht voortijdig eindigt met een oververhitte motor.