Verkoop van privésteps stijgt lokaal eveneens nadat huursteps uit straatbeeld verdwijnen, Parijse cijfers laten zien waar gebruikers na een verbod op deelsteps terecht kunnen komen.
Brussel neemt vanaf volgend jaar afscheid van de elektrische deelstep. De ongeveer 8.000 deelsteps die momenteel door de hoofdstad rijden, moeten uit het straatbeeld verdwijnen. De grote vraag is wat de gebruikers daarna gaan doen. De Brusselse regering verwacht dat een deel van hen overstapt op de deelfiets. De ervaringen in Parijs lijken die verwachting deels te ondersteunen, al blijkt daar tegelijkertijd dat ook verkopers van privésteps profiteren van het verdwijnen van de huurstep.
De Brusselse regering besloot in juni om deelsteps te verbieden. Aanleiding daarvoor waren onder meer de aanhoudende klachten over roekeloos rijgedrag en de zogenoemde ‘strooisteps’: voertuigen die na gebruik op allerlei plaatsen worden achtergelaten en daarbij geregeld voor hinder zorgen.
Parijs, Madrid en Praag
Brussel staat met die beslissing niet alleen. Ook onder meer Parijs, Madrid en Praag kozen ervoor om deelsteps uit hun straten te weren. De Franse hoofdstad vormt daarbij een interessante vergelijking, omdat daar sinds september 2023 geen deelsteps meer beschikbaar zijn. Voor het verbod reden er ongeveer 15.000 rond.
De Brusselse regering hoopt dat de deelfiets een belangrijk alternatief wordt. Vanaf 2027 wordt het aantal aanbieders van dergelijke fietsen niet langer beperkt, al mag iedere afzonderlijke operator maximaal 2.500 fietsen aanbieden. Daarnaast werd in maart de concessie van de gele Villo-fietsen, die door JCDecaux worden uitgebaat, verlengd tot 2028.
Niet iedereen gelooft echter dat voormalige stepgebruikers massaal op de fiets zullen springen. Guillaume Burland van stepaanbieder Bolt waarschuwde eerder juist voor een verschuiving naar privésteps. „Het wegnemen van onze diensten zal gebruikers richting privésteps duwen: ongereguleerd, niet traceerbaar en véél gevaarlijker”, verklaarde hij tegenover BRUZZ.
commerciële deelfietsen
De ontwikkeling in Parijs laat een gemengd beeld zien. Een jaar nadat de deelsteps daar verdwenen, bleken vooral commerciële deelfietsen aanzienlijk populairder te zijn geworden. Volgens tellingen van de stad Parijs nam het gebruik daarvan in 2024 met 57 procent toe ten opzichte van een jaar eerder. Ook Vélib, het Parijse systeem dat vergelijkbaar is met de Brusselse Villo-fietsen, profiteerde. Het gebruik daarvan steeg met 10 procent. Bus, metro en tram werden gemiddeld ongeveer 4 procent vaker gebruikt.
Het totale gebruik van steps nam ondertussen af. Tellingen op twaalf verkeerspunten lieten in juni 2024 een daling van het aantal steppassages met 24 procent zien. Tijdens een nieuwe telling in oktober bedroeg de afname zelfs 37 procent. Ook het autogebruik liep licht terug.
Toch betekende het verdwijnen van de deelsteps niet dat de privéstep uit beeld verdween. De Franse verkoper Weebot meldde een maand na het Parijse verbod zelfs een verkoopstijging van 50 procent. Commercieel directeur Adrien Lemonnier zegt tegen BRUZZ dat de grotere belangstelling onder Parijzenaars sindsdien zichtbaar is gebleven.
„Wij zien een stabiele stijging in onze verkoopscijfers van zo’n 15 à 20 procent”, aldus Lemonnier. Volgens hem verkoopt Weebot jaarlijks ongeveer 20.000 producten, waaronder elektrische steps en elektrische fietsen. Parijs vertegenwoordigt ongeveer 40 procent van die verkopen.
verkoopcijfers
Landelijke verkoopcijfers vertellen echter een ander verhaal. Jean Ambert, directeur van het Parijse onderzoeksbureau Smart Mobility Lab, wijst erop dat de Franse verkoop van elektrische steps in 2021 haar hoogtepunt bereikte en vervolgens ieder jaar terugliep. Ook tussen 2023 en 2024, dus na de invoering van het Parijse verbod op deelsteps, daalde de landelijke verkoop. De afname bedroeg 9 procent.
„Onze interpretatie is dat het einde van de Parijse deelsteps op nationaal niveau geen zichtbare heropleving van de verkoop heeft veroorzaakt”, zegt Ambert tegen BRUZZ. Tegelijk plaatst hij daar een belangrijke kanttekening bij. „Parijs vertegenwoordigt slechts 3 procent van de Fransen: een lokale toename van de verkoop zou dus moeilijk zichtbaar zijn in de nationale cijfers.”
Een massale overstap van huursteps naar privésteps lijkt bovendien niet vanzelfsprekend vanwege het grote prijsverschil. Een rit met een deelstep kostte slechts enkele euro’s, terwijl voor een eigen elektrische step al snel honderden euro’s moet worden betaald.
De Parijse cijfers geven Brussel daarmee geen eenduidig antwoord op de vraag wat er na het verbod zal gebeuren. Deelfietsen profiteerden in de Franse hoofdstad sterk en ook het openbaar vervoer kreeg meer gebruikers. Tegelijkertijd zagen gespecialiseerde verkopers van privésteps hun verkopen in Parijs stijgen. Of Brussel vanaf volgend jaar hetzelfde patroon zal volgen, zal pas duidelijk worden wanneer duizenden huidige gebruikers van deelsteps op zoek moeten naar een alternatief.
William’s Babin, verkoper bij Mobilityurban, wees tegenover Le Parisien bovendien op het verschil tussen beide groepen gebruikers. „Het is niet hetzelfde publiek”, verklaarde hij. „Mijn klanten zijn eerder dertigers, voormalige automobilisten of motorrijders, die voor al hun dagelijkse verplaatsingen op een step willen overstappen. De gebruikers van huurdiensten zijn veel jonger en gebruiken steps slechts af en toe. Ons best verkochte model kost bijna 900 euro: daar willen zij niet in investeren.”
beetje een flamand
Juist dat verschil tussen gebruikersgroepen kan in Brussel belangrijk worden. Mobiliteitsexpert Dirk Lauwers van de Universiteit Antwerpen wees tegenover BRUZZ eerder op de verschillende profielen van fietsers en stepgebruikers in de hoofdstad. „Een fietser is nog altijd een beetje een flamand, een beter gesteld persoon”, verklaarde Lauwers. „Stepgebruikers zijn jonger, mannelijker en meer allochtoon. Die zul je niet zo snel de fiets zien gebruiken. Al moet ik zeggen dat er in Parijs wel een switch is geweest.”
Daar komt nieuwe regelgeving voor elektrische steps bij. Sinds 1 september geldt een helmplicht voor elektrische steps die sneller kunnen rijden dan 20 kilometer per uur. In Parijs werd eveneens een helmplicht ingevoerd, daar sinds augustus. Of die verplichting eveneens invloed krijgt op de populariteit van de privéstep, moet nog blijken.
