De betaalbaarheid van het OV staat hoog op de agenda van dit kabinet. Die betaalbaarheid staat onder druk door veranderd reisgedrag en stijgende kosten.
De Nederlandse reiziger kan zich opmaken voor een opvallende zomer op het spoor. Vanaf maandag 15 juni introduceert het kabinet het nieuwe abonnement ‘Nederland Dal Vrij Trein’, waarmee reizigers gedurende de zomermaanden voordelig gebruik kunnen maken van de trein. Het tijdelijke aanbod moet niet alleen de portemonnee ontzien, maar ook een duwtje in de rug geven aan het openbaar vervoer in een periode waarin de auto voor velen steeds duurder wordt.
goedkoper met de trein
Staatssecretaris Annet Bertram van Openbaar Vervoer en Spoor spreekt van een belangrijke stap. “Het is top dat we nu echt van start kunnen. Vanaf 15 juni kan iedereen deze zomer goedkoper met de trein reizen in de daluren. Een prachtige kans om kennis te maken met de trein en dan de auto een keer te laten staan. Zeker in deze tijd van hoge brandstofprijzen. Zo werken we aan betaalbaar openbaar vervoer,” aldus de bewindsvrouw.
De komst van het nieuwe treinabonnement volgt op politieke besluitvorming in Den Haag. Het kabinet werkte de plannen uit na de motie-Klaver c.s., die werd ingediend naar aanleiding van de sterk gestegen energie- en brandstofprijzen. Inmiddels hebben zowel de Tweede als de Eerste Kamer ingestemd met het voorstel, waarna in overleg met de spoorsector de laatste details zijn uitgewerkt. NS neemt samen met andere vervoerders de uitvoering voor zijn rekening.
dag van het OV
Opvallend is de gekozen startdatum. Waar eerder nog werd gesproken over een lancering uiterlijk op 21 juni, is nu besloten om het abonnement al op 15 juni beschikbaar te maken, precies op de Dag van het OV. Volgens betrokkenen bleek dit operationeel haalbaar en levert het reizigers bovendien extra voordeel op, omdat zij langer gebruik kunnen maken van de regeling.
Het concept van ‘Nederland Dal Vrij Trein’ is eenvoudig maar aantrekkelijk. Voor een bedrag van 49 euro per maand kunnen reizigers in de periode van 15 juni tot en met uiterlijk 31 augustus onbeperkt reizen in de tweede klas, mits dit gebeurt in de daluren en in het weekend. Daarmee wordt aangesloten bij het bestaande NS Flex Dal Vrij-abonnement, dat normaal gesproken aanzienlijk duurder is en momenteel 127,95 euro per maand kost. Door gebruik te maken van deze bestaande structuur kon het nieuwe product sneller worden ingevoerd.
Het abonnement is toegankelijk voor een brede groep reizigers. Nieuwe gebruikers kunnen het product aanschaffen via NS-kaartautomaten op stations, waarbij wordt gereisd op saldo met een persoonlijke OV-chipkaart, of via de NS-webshop in de vorm van reizen op rekening. Voor reizigers die al beschikken over een NS Flex Dal Vrij-abonnement geldt tijdelijk een aangepast, lager tarief. Belangrijk detail is dat het abonnement maandelijks opzegbaar is en uiterlijk tot 31 juli kan worden afgesloten.
Voor nu lijkt de boodschap duidelijk: wie deze zomer voordelig en flexibel wil reizen, krijgt met het nieuwe abonnement een unieke kans. Of het ook daadwerkelijk leidt tot een blijvende verschuiving van de auto naar de trein, zal de komende maanden moeten blijken.
Het kabinet trekt in totaal 118 miljoen euro uit om dit initiatief mogelijk te maken. Daarmee onderstreept het de ambitie om het openbaar vervoer toegankelijk en betaalbaar te houden in een tijd waarin de sector onder druk staat. Stijgende kosten en veranderend reisgedrag zorgen al langer voor uitdagingen binnen het OV, waardoor ingrijpen volgens het kabinet noodzakelijk is.
experiment
De exacte impact van het nieuwe abonnement is nog moeilijk te voorspellen. Omdat het om een tijdelijke en unieke maatregel gaat, is niet duidelijk hoeveel mensen daadwerkelijk gebruik zullen maken van het aanbod. Wel wordt het gebruik nauwlettend gevolgd. Er wordt gekeken naar wie het abonnement afsluit, met welk doel zij reizen en of het aanbod daadwerkelijk leidt tot een verandering in reisgedrag, bijvoorbeeld door vaker de trein te nemen in plaats van de auto.
Het experiment met ‘Nederland Dal Vrij Trein’ past in een bredere discussie over de toekomst van het openbaar vervoer in Nederland. Binnenkort wordt een onderzoek van ABDTOPConsult verwacht waarin de financiering van het OV onder de loep wordt genomen. Daarbij zal ook nadrukkelijk aandacht zijn voor de betaalbaarheid voor de reiziger, een thema dat hoog op de politieke agenda staat.
