Staking gaat maandag door, maar rechter verplicht vakbonden om hulp bij gevaarlijke pechsituaties te garanderen.

De aangekondigde staking bij de ANWB gaat maandag gewoon door, maar de vakbonden FNV en CNV mogen niet alle medewerkers van de Wegenwacht het werk laten neerleggen. De kortgedingrechter in Utrecht heeft bepaald dat er voldoende personeel beschikbaar moet blijven om automobilisten te helpen die op gevaarlijke locaties met pech stranden. De ANWB had geëist dat minstens 70 procent van de Wegenwacht zou blijven werken, maar de rechter vindt een bezetting van 12,5 procent voldoende om de meest urgente noodsituaties op te vangen.

De uitspraak betekent dat de vakbonden hun geplande werkonderbreking kunnen voortzetten, zolang zij ervoor zorgen dat de veiligheid van automobilisten niet in gevaar komt. Vooral pechgevallen op risicovolle locaties, zoals tunnels, moeten tijdens de staking kunnen worden afgehandeld. De rechter heeft daarmee een grens gesteld aan de acties, zonder het stakingsrecht van de medewerkers volledig te beperken.

noodzakelijke hulp

De ANWB stapte naar de rechter omdat de organisatie vreesde dat automobilisten tijdens de staking zonder noodzakelijke hulp zouden komen te zitten. Volgens de hulpverleningsorganisatie is een minimale bezetting noodzakelijk om mensen die onderweg in een gevaarlijke of kwetsbare situatie belanden, zo snel mogelijk te kunnen helpen. De ANWB wilde daarom dat minstens 70 procent van de Wegenwacht beschikbaar zou blijven. Dat verzoek is grotendeels afgewezen. Volgens de rechter volstaat een aanzienlijk kleinere bezetting van 12,5 procent om de meest dringende meldingen te behandelen.

Dat betekent dat een groot deel van het personeel alsnog aan de staking kan deelnemen. Tegelijkertijd moeten de vakbonden garanderen dat er voldoende capaciteit overblijft voor situaties waarin de veiligheid van weggebruikers direct in het geding is. De ANWB benadrukt dat het kort geding niet bedoeld was om de staking te verbieden. De organisatie zegt het recht van haar medewerkers om actie te voeren te respecteren, maar wijst tegelijkertijd op haar verantwoordelijkheid tegenover leden die onderweg afhankelijk zijn van pechhulp

De gevolgen van de staking voor de reguliere dienstverlening zijn nog niet volledig duidelijk. De ANWB onderzoekt momenteel welke impact de werkonderbreking zal hebben en hoe de beschikbare medewerkers zo goed mogelijk kunnen worden ingezet. Daarbij krijgen urgente pechmeldingen voorrang. Automobilisten die op een gevaarlijke plek stranden, kunnen daardoor nog steeds rekenen op hulp. Voor andere pechgevallen kan de dienstverlening tijdens de actiedag beperkter zijn. De organisatie zegt zich de komende dagen maximaal te zullen inspannen om leden te helpen en de overlast zoveel mogelijk te beperken. Wie maandag met pech langs de weg komt te staan en contact opneemt met de ANWB, zal zo goed mogelijk worden geïnformeerd over de beschikbare hulp en eventuele wachttijden.

Hoe lang automobilisten precies moeten wachten, is nog niet bekend. De ANWB brengt de gevolgen van de staking voor de hulpverlening verder in kaart.

Bij vakbond FNV wordt de uitspraak van de rechter niet beschouwd als een tegenvaller. Volgens de bond kan de aangekondigde werkonderbreking doorgaan zoals bedoeld, mits de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen worden getroffen. „Dit is een werkbare uitspraak waarmee we de staking maandag goed kunnen organiseren”, reageert FNV-bestuurder Paul Lathouwers.

De vakbonden hebben inmiddels laten weten dat zij zich aan de uitspraak zullen houden. Dat betekent dat een beperkte groep medewerkers beschikbaar blijft voor noodsituaties en dat automobilisten de hulpverlening telefonisch kunnen blijven bereiken. „Er blijft capaciteit beschikbaar om voertuigen op gevaarlijke locaties zo nodig veilig te stellen en de telefoon wordt nog opgenomen. Ook blijven reguliere hulpdiensten beschikbaar voor acute noodsituaties”, aldus FNV.

onvoldoende resultaat

De werkonderbreking van maandag volgt op eerdere acties van FNV en CNV bij de ANWB. Daarbij probeerden de vakbonden de druk op de organisatie op te voeren zonder dat leden daar veel hinder van zouden ondervinden. Die aanpak heeft volgens de bonden echter nog niet het gewenste resultaat opgeleverd. Daarom is besloten de acties uit te breiden naar een daadwerkelijke werkonderbreking, waarbij ook een manifestatie in Den Haag is aangekondigd.

Voor ANWB-leden blijft het voorlopig afwachten hoeveel hinder zij daadwerkelijk zullen ondervinden. Duidelijk is wel dat urgente situaties prioriteit krijgen, terwijl de reguliere pechhulp door de werkonderbreking onder druk kan komen te staan. De staking van maandag gaat daarmee door, maar met een belangrijke beperking: het recht om het werk neer te leggen mag er niet toe leiden dat automobilisten in acute gevaarlijke situaties verstoken blijven van noodzakelijke hulp.