Rover juicht politieke steun toe, maar eist ook een einde aan miljoenenrekening voor treinreizigers.
Treinreizigers die vanuit Amsterdam naar Londen willen, kunnen mogelijk binnenkort sneller door de grenscontrole. Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer wil digitale controlepoortjes bij de Eurostar-terminal op Amsterdam Centraal. Daarmee moet een einde komen aan de lange wachtrijen die sinds het voorjaar voor grote problemen zorgen. Momenteel vertrekt maar liefst twee op de drie Eurostar-treinen met vertraging uit Amsterdam. Reizigersvereniging Rover spreekt van een belangrijke doorbraak, maar waarschuwt dat er nog meer moet gebeuren.
De problemen bij de Eurostar-terminal op Amsterdam Centraal houden reizigers al maanden bezig. Sinds afgelopen voorjaar verplichte biometrische grenscontroles werden ingevoerd, is het voor passagiers richting Londen steeds lastiger geworden om zonder lange wachttijden aan boord te komen. De controles nemen zoveel tijd in beslag dat regelmatig niet alle reizigers voor vertrek kunnen worden gecontroleerd.
ruime meerderheid
De gevolgen zijn aanzienlijk. Volgens reizigersvereniging Rover vertrekt inmiddels twee derde van alle Eurostar-treinen vanuit Amsterdam met vertraging. Bovendien kan Eurostar door de beperkte capaciteit bij de grenscontrole niet alle beschikbare zitplaatsen verkopen. Daardoor blijven stoelen onverkocht, terwijl de treinverbinding tussen Nederland en de Britse hoofdstad juist een alternatief voor het vliegtuig moet bieden.
Daar lijkt nu verandering in te komen. Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer heeft zich uitgesproken voor de komst van zogenoemde e-gates. Deze digitale controlepoortjes moeten ervoor zorgen dat reizigers aanzienlijk sneller door de verplichte grenscontrole kunnen.
De politieke doorbraak volgt op een intensieve lobbycampagne van Rover. De reizigersvereniging heeft de afgelopen maanden herhaaldelijk aandacht gevraagd voor de problemen bij de Eurostar-terminal en aangedrongen op maatregelen om de controles sneller te laten verlopen.
Tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat diende de ChristenUnie een motie in om de komst van e-gates mogelijk te maken. Het voorstel kreeg brede steun van VVD, D66, Progressief Nederland, CDA en JA21. Met die steun is volgens Rover een belangrijke stap gezet richting een structurele oplossing. De digitale poortjes moeten niet alleen de wachttijden verkorten, maar ook zorgen dat de bestaande terminalcapaciteit beter wordt benut.
goed nieuws
Rover-directeur Daan Zieren reageert verheugd op het besluit van de Tweede Kamer. “Dit is goed nieuws voor iedereen die met de trein naar Londen wil”, stelt Zieren tegenover Rover. Volgens de directeur is het hoog tijd dat de problemen worden aangepakt. De lange wachtrijen en vertragingen zijn volgens de reizigersvereniging inmiddels niet langer houdbaar.
“We hebben de afgelopen maanden herhaaldelijk aandacht gevraagd voor de onhoudbare situatie bij de grenscontrole. Dat een ruime meerderheid van de Tweede Kamer nu kiest voor e-gates, is een belangrijke stap vooruit. Nu moet het kabinet snel aan de slag, zodat reizigers niet nog maandenlang onnodig in de rij hoeven te staan”, aldus Zieren.
De problemen raken niet alleen reizigers die lang moeten wachten voordat zij hun trein kunnen bereiken. Ook de exploitatie van de internationale treinverbinding ondervindt gevolgen van de beperkte controlecapaciteit. Eurostar kan momenteel niet alle stoelen in de treinen vanuit Amsterdam verkopen. De reden daarvoor is dat de grenscontrole onvoldoende reizigers binnen de beschikbare tijd kan verwerken.
Zelfs wanneer er voldoende plaatsen in de trein beschikbaar zijn, vormt de controlecapaciteit daardoor een beperking voor het aantal passagiers dat daadwerkelijk kan meereizen. Met digitale toegangspoortjes moet dit knelpunt worden aangepakt. Reizigers kunnen dan sneller worden gecontroleerd, waardoor de terminal meer passagiers kan verwerken zonder dat de wachtrijen verder oplopen.
Wanneer passagiers daadwerkelijk sneller door de grenscontrole kunnen, hangt echter af van de vervolgstappen van het kabinet. Tot die tijd blijft de huidige situatie bij de Eurostar-terminal een belangrijk knelpunt voor de internationale treinverbinding.
Toch betekent de steun vanuit de Tweede Kamer niet dat de nieuwe poortjes onmiddellijk worden geplaatst. Rover benadrukt dat het kabinet nu snel stappen moet zetten om de plannen daadwerkelijk uit te voeren. Een concrete datum waarop de e-gates beschikbaar moeten zijn, wordt nog niet genoemd.
Hoewel Rover tevreden is over de politieke steun voor de digitale poortjes, blijft er volgens de vereniging nog een belangrijk probleem bestaan. Dat heeft te maken met de kosten van de grenscontroles. Eurostar krijgt volgens Rover jaarlijks een rekening van maar liefst 6 miljoen euro voor deze controles. De kosten worden uiteindelijk doorberekend aan reizigers via de prijs van hun treinkaartje.
De reizigersvereniging vindt dat moeilijk te rechtvaardigen, omdat luchtvaartmaatschappijen volgens Rover anders worden behandeld. Op Schiphol betaalt de Nederlandse overheid de Koninklijke Marechaussee voor de grenscontroles die worden uitgevoerd voor luchtvaartmaatschappijen zoals KLM en EasyJet. Eurostar moet daarentegen zelf voor de kosten opdraaien.
Volgens Rover zorgt dit voor ongelijke concurrentieverhoudingen tussen internationale treinreizen en vliegreizen. “Met deze e-gates halen we de eerste grote horde weg, maar de strijd voor een eerlijk speelveld is nog niet voorbij”, benadrukt Zieren.
gelijke behandeling
De reizigersvereniging vindt dat het kabinet niet alleen moet investeren in een snellere grenscontrole, maar ook moet kijken naar de manier waarop de kosten tussen verschillende vervoersmiddelen worden verdeeld. Volgens Rover is het moeilijk uit te leggen dat treinreizigers via hun ticket meebetalen aan grenscontroles, terwijl de overheid deze kosten bij luchtvaartmaatschappijen voor haar rekening neemt.
Zieren koppelt de kwestie nadrukkelijk aan de ambities om duurzamer reizen te stimuleren. “Als het kabinet echt werk wil maken van duurzaam reizen, zorgen ze ook voor gelijke behandeling van trein en vliegtuig.” Daarom is Rover niet van plan de lobby na de politieke doorbraak rond de e-gates te beëindigen. De vereniging kondigt aan zich de komende maanden onverminderd te blijven inzetten voor eerlijkere ticketprijzen en gelijke behandeling van internationale treinverbindingen en de luchtvaart.
Voor reizigers die vanuit Amsterdam naar Londen vertrekken, biedt het besluit van de Tweede Kamer ondertussen perspectief. De digitale poortjes kunnen een einde maken aan de lange wachtrijen en de vertragingen die de Eurostar-verbinding al maanden parten spelen.
