Partij JA21 zet vol in op Lelylijn en geen krimp voor Schiphol.
Het verkiezingsprogramma van JA21 voor 2025 laat er geen misverstand over bestaan: mobiliteit moet in dienst staan van de vrijheid van de burger en van de economische kracht van Nederland. In de visie van de partij is bereikbaarheid niet slechts een praktische kwestie van asfalt, spoor of luchtvaart, maar vooral een principieel thema. “De eigen auto is een uiting van de individuele vrijheid van de Nederlander om zelf te bepalen wanneer en waarheen hij wil reizen,” zo stelt het programma duidelijk.
Die uitspraak onderstreept de centrale lijn in de plannen. JA21 wil dat de auto betaalbaar en toegankelijk blijft en verzet zich fel tegen maatregelen die het gebruik ervan zouden ontmoedigen. Dat betekent concreet: geen kilometerheffing, geen spitsheffing en ook geen verbod op brandstofauto’s, zelfs niet na 2035 zoals in Brussel is afgesproken. Sterker nog, de partij wil de accijnzen op brandstof verlagen om automobilisten tegemoet te komen. Het uitgangspunt is dat de automobilist niet langer de “melkkoe van de overheid” mag zijn.
alternatieve routes
Tegelijkertijd erkent de partij de hardnekkige fileproblemen. Meer asfalt is volgens JA21 niet altijd de oplossing. Er moet wel onderzoek komen naar “positieve prikkels” die automobilisten ertoe kunnen bewegen op andere momenten of via alternatieve routes te reizen. Daarbij benadrukt de partij nogmaals dat elke vorm van rekeningrijden of spitsheffing uitgesloten is.
Naast de auto krijgt ook het openbaar vervoer een centrale plek in het verkiezingsprogramma. JA21 wil een forse investering van 0,04% van het BBP om verschraling van het bestaande aanbod tegen te gaan. De partij noemt daarbij expliciet grote projecten zoals de Lelylijn en de Nedersaksenlijn. Deze spoorverbindingen moeten volgens JA21 tegelijkertijd worden aangelegd, ondanks dat budgetten de afgelopen jaren naar andere projecten zijn doorgesluisd. Om dat te realiseren moet worden gekeken naar een mix van financieringsbronnen: bijdragen van rijk, provincies en gemeenten, Europese fondsen en zelfs private investeringen.
renovatie
Verder benadrukt de partij de omvangrijke vervangings- en renovatieopgave van bruggen, viaducten, sluizen en tunnels die de komende twintig jaar hun levensduur bereiken. Hiervoor is volgens JA21 jaarlijks een structurele investering van 0,5% van het BBP noodzakelijk.
Samengevat kiest JA21 bij mobiliteit en bereikbaarheid voor een koers die de vrijheid van de burger en de kracht van de economie centraal stelt. De auto blijft heilig, het openbaar vervoer moet versterkt worden zonder nieuwe lasten voor de reiziger, de transportsector krijgt lucht door realistisch beleid zonder dwang tot elektrificatie, en de luchtvaart mag groeien mits innovatie zorgt voor schonere en stillere oplossingen.
Voor de transport- en logistieke sector kiest JA21 voor een realistische koers. De partij stelt dat fossiele brandstoffen de komende jaren “dominant” zullen blijven en dat elektrische vrachtwagens of bestelwagens nog geen haalbaar alternatief zijn. Netcongestie, hoge kosten en een gebrek aan laadfaciliteiten maken een grootschalige elektrificatie volgens JA21 onmogelijk. Daarom is de partij tegen “dwingende elektrificatie” en tegen een lappendeken van milieuzones en zero-emissiegebieden in binnensteden, die volgens hen leiden tot een “onwerkbare situatie voor ondernemers”.
geen krimp
Ook in de luchtvaart zet JA21 in op groei en innovatie in plaats van krimp. Schiphol en de regionale luchthavens, waaronder Lelystad Airport en Groningen Eelde, moeten versterkt worden. Commerciële vluchten vanaf Lelystad moeten mogelijk worden gemaakt. Beperkende maatregelen zoals de vliegbelasting wil JA21 afschaffen. De oplossing voor geluidsoverlast en milieu-impact zoekt de partij vooral in technologische verbeteringen zoals stillere vliegtuigen, efficiënter luchtruimgebruik en schonere brandstoffen. “Krimp van Schiphol en de andere luchthavens past daar niet bij,” stelt het programma onomwonden.
Opvallend is dat JA21 de luchtvaart ook expliciet koppelt aan geopolitiek en economie. Het behoud van Nederland als internationaal luchtvaartknooppunt is volgens hen essentieel. Daarvoor moet het luchtruim worden heringericht met kortere en directere vliegroutes en een flexibel gebruik voor civiele en militaire vluchten.
and then