Tag archieven: overweg

Binnenland, Kinderen, Prorail

Aantal incidenten verdubbeld: bijna ongelukken stapelen zich op rond overwegen

Het aantal jongeren dat betrokken raakt bij gevaarlijke situaties rond spoorwegovergangen is de afgelopen jaren flink toegenomen.

Dat blijkt uit recente cijfers van spoorbeheerder ProRail. Waar in 2021 nog 17 procent van de incidenten jongeren betrof, is dat aandeel in 2025 opgelopen tot 33 procent. In diezelfde periode kwamen twaalf jongeren tussen de 10 en 29 jaar om het leven bij ongelukken op overwegen.

De stijging baart zorgen, zeker omdat het vaak gaat om situaties die eenvoudig te voorkomen zijn. Jongeren steken bijvoorbeeld nog snel het spoor over terwijl de slagbomen al naar beneden gaan, of negeren het rode waarschuwingslicht nadat er net een trein is gepasseerd. Dergelijk risicogedrag komt jaarlijks honderden keren voor. Volgens ProRail spelen ongeduld, haast en afleiding door smartphones daarbij een belangrijke rol.

nieuwe campagne

Om die reden start de spoorbeheerder een nieuwe campagne die zich specifiek richt op jongeren tussen de 15 en 21 jaar. In de campagne worden confronterende beelden gebruikt van berichten die worden getypt terwijl een trein nadert. De bedoeling is om jongeren bewust te maken van de gevaren van afleiding op en rond het spoor. Woordvoerder Martijn de Graaf verwoordt het scherp bij de openbare omroep: “Een trein swipe je niet zomaar weg.” Hij voegt daaraan toe: “Je kunt beter een minuutje te laat komen dan nooit aankomen.”

Niet alleen slachtoffers en hun nabestaanden worden geraakt door incidenten op het spoor. Ook machinisten dragen de impact van dit soort momenten met zich mee. Edwin van de Vegte, al 25 jaar werkzaam als machinist, herinnert zich een recent voorval nog levendig. “Laatst zag ik bij Staphorst een joggende dame. Zonder te kijken stak ze doodleuk over. Ik passeerde met 120 kilometer per uur.” De schrik zit er bij hem nog goed in. “Als ik een halve seconde eerder was geweest, had ik haar geraakt. Dan voel je weer precies waar je hart zit, hoor. Bij Steenwijk trilde ik niet meer, maar zulke situaties gaan je niet in de koude kleren zitten.”

Foto: © Pitane Blue – overweg

Ook zijn collega Amber Huigen maakte onlangs een gevaarlijk moment mee. “Een fatbiker reed vlak voor me het spoor over. Gelukkig reed ik maar 40 kilometer per uur en kon de persoon passeren. Maar het hoort natuurlijk niet en je hart zit op zo’n moment in je keel.” Het zijn voorbeelden die duidelijk maken hoe klein de marge soms is tussen een bijna-ongeluk en een tragedie.

aanpassingen

Naast gedragsverandering zet ProRail ook in op aanpassingen aan de infrastructuur. Vooral onbewaakte spoorwegovergangen, waar geen slagbomen of waarschuwingslichten aanwezig zijn, blijken risicovol. Op deze plekken gebeuren relatief veel ongelukken. Daarom worden deze overgangen stap voor stap aangepakt. Zo worden er onder meer slagbomen, bellen en lichtsignalen geplaatst om weggebruikers beter te waarschuwen.

Daarnaast zijn sinds 2024 op tientallen risicovolle overgangen flitscamera’s geïnstalleerd. Deze camera’s registreren overtredingen van automobilisten en andere weggebruikers met een kenteken. Uit eerdere evaluaties van ProRail blijkt dat deze maatregel effect heeft. Op sommige locaties is het aantal overtredingen met maar liefst 60 procent afgenomen.

menselijke factor

Toch blijft de menselijke factor volgens de spoorbeheerder doorslaggevend. Zolang mensen risico’s blijven nemen, blijft het gevaar bestaan. Met de nieuwe campagne hoopt ProRail vooral jongeren te bereiken en hen bewust te maken van de gevolgen van hun gedrag. De boodschap is helder: een moment van onoplettendheid kan levensveranderende gevolgen hebben.

Binnenland, Prorail

Sluiting van overwegen: NABO aanpak richting eindstreep ondanks jaren strijd

Laatste negen nabo’s wachten op uitvoering, Prorail ziet effect van jarenlange onderhandelingen.

De afgelopen jaren schoof het spoorbeheer stap voor stap een groot en omstreden dossier richting afronding: de aanpak van 180 Niet Actief Beveiligde Overwegen, beter bekend als NABO’s. Het programma dat in 2018 in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat van start ging, is uitgegroeid tot een meerjarig traject vol technische, juridische en soms zelfs ecologische hindernissen. Toch komt de eindstreep in zicht, nu ProRail meldt dat vrijwel alle onbeveiligde overwegen op het reizigersnet zijn aangepakt en slechts negen locaties nog wachten op uitvoering. Het doel blijft onveranderd: het spoor veiliger maken en de risico’s van onbeveiligde kruisingen definitief terugdringen voor 2027.

weerbarstig

Het besluit om tientallen overwegen te sluiten of te beveiligen lijkt op papier eenvoudig, maar de praktijk bleek weerbarstig. Een overweg is zelden een locatie waarvan ProRail simpelweg de sleutel kan omdraaien. Iedere afsluiting raakt eigenaren, agrariërs, gemeenten, buurtbewoners en wegbeheerders. Daardoor werd de oorspronkelijke deadline van 2023 vier jaar opgeschoven. Volgens betrokkenen kwam dat niet alleen door de ingewikkelde eigendomsverhoudingen, maar ook doordat de kosten gedeeld moeten worden tussen spoorbeheerder en wegbeheerder. Pas wanneer beide partijen overeenstemming bereiken, kan een plan tot uitvoering komen.

Een locatie waar dat proces duidelijk zichtbaar werd, ligt in Ruurlo. Daar werd in juli een onbeveiligde overweg definitief opgeheven na een traject van vier jaar, waarin zes verschillende ontwerpen voorbij kwamen. De woning die jarenlang direct aan de overweg lag, kreeg een nieuwe ontsluitingsweg zodat de leefbaarheid behouden bleef. Het voorbeeld illustreert hoe elke NABO een oplossing op maat vraagt. Sommige worden gesaneerd zonder verdere aanpassingen, andere krijgen een nieuwe toegangsweg, een brug, een onderdoorgang of worden alsnog beveiligd.

Foto: © Pitane Blue – overweg

Uit de laatste cijfers blijkt dat van de 171 tot nu toe aangepakte NABO’s inmiddels 133 zijn opgeheven en 33 beveiligd. Van de opgeheven locaties kregen 57 een alternatieve ontsluiting, 17 een onderdoorgang en 2 een spoortrap. Nog eens 57 zijn volledig verdwenen zonder aanvullende infrastructuur. De effecten blijven niet alleen zichtbaar in de statistieken, maar ook in de landelijke veiligheidsontwikkelingen. De laatste jaren vielen er volgens betrokkenen geen dodelijke slachtoffers meer op dergelijke onbeveiligde overwegen, terwijl dat eerder jaarlijks twee tot drie keer voorkwam.

betrouwbaarder

Staatssecretaris Thierry Aartsen prees de gezamenlijke inspanningen van alle betrokken partijen. Hij zei: “Het is een mooie mijlpaal dat we binnen het NABO-programma bijna alle onbeveiligde overwegen op het gemengde net hebben aangepakt. Dat draagt direct bij aan de veiligheid van weg- en spoorgebruikers. Deze voortgang laat zien dat samenwerking tussen ProRail, gemeenten en omwonenden loont. Samen zorgen we ervoor dat het spoor steeds veiliger en betrouwbaarder wordt.”

Ook ecologie bleek een verrassende factor die het tempo soms drukte. Tijdens onderzoeken en vergunningsprocedures kwamen beschermde soorten voorbij die op verschillende plekken moesten worden ontzien, variërend van hazelworm tot kamsalamander. Programmamanager Matthijs Bessems beschreef dat proces openhartig: “Toen we in 2018 begonnen, dachten we eerlijk gezegd dat het sluiten van 180 onbeveiligde overwegen vooral een kwestie van goed plannen zou zijn. Maar al snel bleek dat het door veel factoren om intensieve trajecten ging: van eigendomsverhoudingen en vergunningen tot ecologie en draagvlak bij omwonenden. We opereren steeds op het snijvlak van spoorwegveiligheid en individuele belangen. Door die factoren snel te herkennen en samen met onze partners op te lossen, kwamen we echt op stoom. We leerden van elkaar, keken steeds verder vooruit en gingen slimmer samenwerken. Daardoor kunnen we nu in hoog tempo NABO na NABO saneren of beveiligen.”

laatste negen

Terwijl de laatste negen overwegen de komende jaren verdwijnen of worden beveiligd, blijft een deel van de Nederlandse NABO’s bestaan. In totaal zijn er nog 67 die niet openbaar toegankelijk zijn, veelal agrarische overwegen. Deze vallen buiten het oorspronkelijke programma. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft ProRail inmiddels gevraagd te onderzoeken hoe dertig van deze locaties in de toekomst toch kunnen worden aangepakt.

De combinatie van veiligheid, leefbaarheid en langdurige samenwerking markeert de kracht én de complexiteit van de operatie. Met de naderende afronding van de publieke overwegen lijkt een van de grootste spoorveiligheidsprojecten van het laatste decennium zijn voltooiing te naderen.

België, Buitenland, spoor

Bel altijd 1711: levens redden bij gevaar aan Belgische spooroverwegen

Spoorwegbeheerder Infrabel roept op om het gratis noodnummer 1711 te bellen bij gevaarlijke situaties aan spooroverwegen.

Het nummer, dat sinds enkele maanden beschikbaar is, moet helpen om snel het treinverkeer stil te leggen en ongevallen te voorkomen. Toch blijkt dat het nog te weinig bekend is en regelmatig verkeerd wordt gebruikt. De oproep is symbolisch gelanceerd op 17 november, een datum die verwijst naar het noodnummer zelf.

Het noodnummer 1711 staat duidelijk vermeld op stickers die zijn aangebracht op de verkeerslichten bij spoorovergangen. Het doel is om burgers snel in staat te stellen melding te maken van noodsituaties, zoals een voertuig dat vastzit op de sporen, obstakels op de overweg of spoorlopers. “Met één telefoontje kunnen we levens redden,” zegt Thomas Baeken, woordvoerder van Infrabel, tegen de collega’s van VRT NWS.

misbruik en onbekendheid

Sinds de lancering in februari ontvangt Infrabel ongeveer 150 oproepen per maand, maar dat aantal blijft volgens Baeken te laag. Bovendien worden meldingen vaak verkeerd doorgegeven of blijkt het nummer onterecht gebeld te zijn. “Het is belangrijk dat mensen weten waarvoor 1711 bedoeld is. Elke seconde telt bij een noodgeval, en wij kunnen alleen effectief ingrijpen als de juiste informatie wordt doorgegeven,” legt Baeken uit.

Om het treinverkeer snel stil te leggen, is het van groot belang dat bellers aangeven op welke overweg zij zich bevinden. Deze informatie staat duidelijk vermeld op de verlichtingspalen bij de spoorovergangen.

aanhoudende incidenten

Ongevallen op overwegen blijven een groot probleem. In 2023 vonden 31 incidenten plaats op spooroverwegen, en er werden 632 meldingen gemaakt van spoorlopen. Deze overtredingen veroorzaken niet alleen gevaarlijke situaties, maar leiden ook tot aanzienlijke vertragingen. In totaal zorgden dergelijke incidenten vorig jaar voor meer dan 12 uur vertraging per dag op het Belgische spoorwegennet.

Foto: Pitane Blue – spoorwegovergang Koksijde

Infrabel hoopt dat de promotie van het noodnummer 1711 en een grotere bewustwording rond veiligheid aan overwegen het aantal incidenten drastisch zal verminderen. De spoorbeheerder roept iedereen op om verantwoordelijkheid te nemen en in noodsituaties direct te bellen.

Volgens Infrabel is het negeren van rode waarschuwingslichten de belangrijkste oorzaak van deze incidenten. “Bestuurders slalommen rond slagbomen of overschatten de tijd die ze hebben om een aankomende trein te ontwijken,” zegt Baeken. “Het is simpel: rood betekent stoppen. Mensen onderschatten vaak de snelheid van een trein, en dat kan dodelijke gevolgen hebben.”

voertuigpech

Een ander veelvoorkomend probleem is dat voertuigen vast komen te zitten op de sporen, vaak door inschattingsfouten of stuurproblemen. In dergelijke situaties proberen bestuurders vaak hun voertuig zelf los te krijgen, wat waardevolle tijd kost. “Als een voertuig vastzit op een overweg, moet de bestuurder onmiddellijk uitstappen en zich achter de slagbomen in veiligheid brengen. Daarna moet 1711 worden gebeld. Dit geeft ons de kans om het treinverkeer snel stil te leggen en erger te voorkomen,” benadrukt Baeken.

Overtreders bij spooroverwegen riskeren zware sancties. De boetes variëren van 320 tot 4.000 euro, en afhankelijk van de ernst van de overtreding kan ook het rijbewijs worden ingetrokken. Een rijverbod van 8 dagen tot 5 jaar behoort eveneens tot de mogelijke straffen. Bovendien moeten overtreders de kosten dragen voor eventuele schade en vertragingen die zij veroorzaken.

Buitenland, NMBS, NS, OV, Prorail, spoor

Hoge boetes: overheid trekt streep bij de slagbomen

Een reactie plaatsen

De rechter kan dan een geldboete opleggen van 160 tot 2.000 euro en het rijbewijs acht dagen tot vijf jaar intrekken.

Het negeren van gesloten spoorwegovergangen blijft een ernstig probleem in Nederland en België, ondanks vele sensibiliseringscampagnes en de duidelijke gevaren die eraan verbonden zijn. Recent zijn verschillende incidenten gemeld waarbij mensen de gesloten slagbomen negeerden, met soms ernstige gevolgen.

De frequentie van dergelijke overtredingen is alarmerend. Dit toont aan dat, ondanks de inspanningen van spoorwegbeheerders zoals Infrabel om het publiek bewust te maken van de risico’s, veel mensen nog steeds de regels negeren . Incidenten waarbij fietsers en voetgangers gesloten overwegen oversteken, worden ook vaak op sociale media gedeeld, wat de noodzaak benadrukt voor voortdurende voorlichting en strengere handhaving.

De gevolgen van het negeren van gesloten spoorwegovergangen kunnen zowel persoonlijk als wettelijk ernstig zijn. Naast het risico op letsel of dood, zijn er ook aanzienlijke wettelijke gevolgen voor dergelijke overtredingen. Recent zijn de boetes voor het oversteken van een belemmerde spoorweg verhoogd. Overtredingen die voorheen werden bestraft met een onmiddellijke inning van 58 euro, worden nu beboet met 116 euro. Als de boete niet wordt betaald, kan deze oplopen tot 160 euro, en bij verdere niet-betaling kan men worden gedagvaard. De rechter kan vervolgens een boete opleggen van 160 tot 2.000 euro en het rijbewijs intrekken voor een periode van acht dagen tot vijf jaar.

Foto: © Pitane Blue – Spoorovergang Rhenen

Interessant is de bevoegdheid van ProRail’s BOA’s om boetes uit te delen, een macht die sommige burgers wellicht betwisten maar die essentieel is in de handhaving van veiligheid bij spoorwegovergangen.

Ook in Nederland is het negeren van rode waarschuwingslampen bij spoorwegovergangen een aanhoudend probleem dat niet alleen gevaarlijke situaties oplevert voor de weggebruikers zelf, maar ook voor treinmachinisten en het treinverkeer. In een gezamenlijke inspanning om dit roekeloze gedrag aan te pakken, hebben ProRail en het Openbaar Ministerie de handen ineengeslagen en op diverse locaties camera’s geïnstalleerd bij spoorwegovergangen. Deze camera’s zijn niet zomaar een middel ter observatie, maar een cruciaal onderdeel van een geavanceerd systeem gericht op het handhaven van de verkeersveiligheid.

De camera’s dienen een dubbel doel: enerzijds registreren zij automobilisten, motorrijders, fietsers en bromfietsers die de oversteek wagen terwijl de rode lichten knipperen, en anderzijds vormen zij een afschrikmiddel tegen dergelijk gevaarlijk gedrag. De boetes voor overtredingen zijn niet mals: €230 voor automobilisten en motorrijders, €90 voor fietsers, en €160 voor bromfietsers, waarmee de ernst van de overtreding wordt onderstreept.

Deze maatregel komt voort uit de noodzaak om de veiligheid op en rond spoorwegovergangen te vergroten. Treinen, die vaak met snelheden tot 140 kilometer per uur reizen, hebben een lange remweg en kunnen niet plotseling stoppen. Een onverwachte noodstop kan niet alleen schrikreacties bij machinisten veroorzaken maar ook leiden tot significante vertragingen in het treinverkeer. Het geavanceerde camerasysteem analyseert en slaat beelden van mogelijke overtredingen op, die vervolgens door buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) van ProRail worden beoordeeld. Wanneer een kenteken herkenbaar is, wordt een boete naar de bestuurder verzonden. Echter, het identificeren van voetgangers en fietsers die de regels overtreden, blijkt uitdagender en vereist ook toezicht ter plaatse.

Interessant is de bevoegdheid van ProRail’s BOA’s om boetes uit te delen, een macht die sommige burgers wellicht betwisten maar die essentieel is in de handhaving van veiligheid bij spoorwegovergangen. In de eerste vier maanden van dit jaar resulteerde deze aanpak al in 299 processen-verbaal voor het negeren van rood licht bij spoorwegovergangen. Deze statistieken benadrukken de noodzaak van dergelijke maatregelen en de continue inzet van ProRail en het Openbaar Ministerie om de veiligheid van het Nederlandse spoorwegnet te waarborgen.

Binnenland, NS, Prorail, Sociaal

Carnavalsvreugde eindigt in spoordrama en gewonde machinist

Een reactie plaatsen

Aanrijding op overweg tussen trein en carnavalswagen.

Een ongeval verstoorde zondagavond laat de feestvreugde in Berghem, waar een botsing tussen een trein en een carnavalswagen het treinverkeer tussen Oss en Wijchen volledig lamlegde. De sprinter, die op dat moment honderd passagiers vervoerde, botste op een beveiligde overweg tegen de feestelijk uitgedoste wagen, met aanzienlijke materiële en menselijke schade tot gevolg.

De impact van het ongeval was direct merkbaar. Een machinist raakte gewond en werd onmiddellijk naar het ziekenhuis overgebracht, een gebeurtenis die door de lokale politie werd bevestigd. ProRail, verantwoordelijk voor het onderhoud van het Nederlandse spoorwegnet, heeft zijn medeleven uitgesproken en de machinist een spoedig herstel toegewenst. De passagiers, hoewel ongedeerd, werden geconfronteerd met een abrupt einde van hun reis; zij werden door incidentenbestrijders van ProRail uit de trein geëvacueerd en veilig begeleid.

De nasleep van het ongeval laat zien hoe complex de situatie is. De overweginstallatie, essentieel voor de veilige doorgang van zowel weg- als spoorverkeer, liep zware schade op. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en de Onderzoeksraad Voor Veiligheid (OVV) hebben direct een onderzoek ingesteld om de toedracht en verantwoordelijkheid te achterhalen. Totdat dit onderzoek afgerond is, kunnen de brokstukken van de carnavalswagen en de beschadigde Sprinter niet worden geborgen, wat herstelwerkzaamheden vertraagt.

De gevolgen voor het treinverkeer zijn aanzienlijk. De NS heeft in de reisplanner een voorlopige prognose voor herstel gezet op maandagmiddag 12 uur, een indicatie van de verwachte duur van de verstoring. Echter, de exacte tijdspanne voor de herstelwerkzaamheden blijft ongewis totdat de spooraannemer een gedetailleerd overzicht heeft van de schade.

Werkzaamheden

Deze week zullen treinreizigers tussen Roermond en Weert zich moeten voorbereiden op een alternatieve route. ProRail, de beheerder van het Nederlandse spoorwegnet, heeft aangekondigd dat er van donderdag 15 februari tot en met zondag 18 februari geen treinen zullen rijden op dit traject. Deze onderbreking is noodzakelijk vanwege uitgebreide werkzaamheden aan het spoor, inclusief de vernieuwing van een deel van het spoor zelf, de vervanging van dwarsliggers, en onderhoud aan het schouwpad. Een aanzienlijk deel van deze werkzaamheden betreft het vervangen van negen overwegen op verschillende locaties tussen Weert en Roermond.

Foto: Prorail