De Nederlandse Spoorwegen (NS) heeft in 2024 voor het vijfde achtereenvolgende jaar verlies geleden.
Hoewel de treinen vorig jaar over het algemeen op tijd reden, bleef het aantal reizigers onvoldoende om de spoorvervoerder uit de rode cijfers te halen. De nasleep van de coronacrisis, waarbij veel mensen definitief overstapten op thuiswerken, blijft een belangrijke factor in de tegenvallende reizigersaantallen.
Toch is er hoop aan de horizon. De NS verwacht dat het aantal treinreizigers in 2030 weer op het niveau van 2019 zal zijn. Dit optimisme is gebaseerd op bevolkingsgroei en het stimuleren van reizen buiten de spits. Door nieuwe kortingsacties en flexibele abonnementsvormen hoopt het bedrijf reizigers te verleiden de trein vaker te nemen.
hoge kosten
Naast de tegenvallende reizigersaantallen heeft de NS te maken met torenhoge kosten om het spoor te mogen gebruiken. In 2024 betaalde de spoorvervoerder 533 miljoen euro aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en aan ProRail. Dit bedrag lag 15 procent hoger dan in 2023 en vormt een zware last op de begroting van het bedrijf.
Hoewel de NS nog geen concrete uitspraken doet over toekomstige prijsverhogingen, is de trend van de afgelopen jaren duidelijk. Tussen 2021 en 2023 steeg de prijs van een treinkaartje met 8,9 procent. In 2024 werd een geplande prijsstijging nog uitgesteld door compensatie van de overheid, maar in 2025 ontkwamen reizigers er niet aan: de treinkaartjes werden 6,18 procent duurder.
Om het tij te keren, zet de NS in op kortingsacties voor reizen buiten de spits. Door voordeligere tarieven aan te bieden voor daluren hoopt het bedrijf niet alleen het aantal reizigers te verhogen, maar ook de spreiding van de passagiers beter te reguleren. De spitsuren blijven immers de grootste uitdaging voor de capaciteit op het spoor.
Toch blijft het de vraag of deze strategie voldoende is om de NS financieel weer gezond te maken. De kosten voor onderhoud en uitbreiding van het spoornetwerk stijgen, terwijl de inkomsten nog altijd niet op het oude niveau zitten. Voor de reiziger betekent dit mogelijk verdere prijsverhogingen in de toekomst, ondanks de inspanningen om treinreizen aantrekkelijker te maken.
De komende jaren zullen cruciaal zijn voor de NS. Het bedrijf moet een balans zien te vinden tussen betaalbaarheid voor de reiziger en de financiële gezondheid van de organisatie. Of de kortingsacties en verwachte reizigersgroei voldoende zijn om de verliezen te keren, zal pas in de komende jaren duidelijk worden.
and then