Pitane Image

Files zijn een fiscale keuze en werkgevers trekken aan de bel.

De Coalitie Anders Reizen heeft haar resultaten en hoofdaanbevelingen officieel overhandigd aan leden van de Tweede Kamer en daarbij een duidelijke boodschap afgegeven: files zijn geen natuurverschijnsel, maar het gevolg van keuzes. Werkgevers staan klaar om het reisgedrag van honderdduizenden werknemers verder te verduurzamen, maar lopen vast op fiscale en juridische drempels die de auto blijven bevoordelen. Met een symbolisch gebaar, een meterslange fietssleutel, riep directeur Gwen Jansen de politiek op om die blokkades weg te nemen en Nederland bereikbaar te houden.

fietssleutel

Tijdens het overdrachtsmoment ontvingen Kamerleden Robert van Asten, Henk Jumelet, Renilde Huizenga en Dion Huidekooper de sleutel uit handen van Jansen. De fietssleutel stond voor de rol die de Kamer kan spelen als doorslaggevende factor in het versnellen van duurzame mobiliteit. Op de achtergrond presenteerde de coalitie cijfers die volgens de aangesloten werkgevers niet langer te negeren zijn. In tien jaar tijd werd binnen zakelijke mobiliteit meer dan 2 megaton directe CO₂-uitstoot gereduceerd. Het gaat om woon-werkverkeer, dienstreizen en internationale reizen. Die besparing staat gelijk aan de jaarlijkse directe uitstoot van ongeveer 570.000 mensen en laat zien dat gericht werkgeversbeleid daadwerkelijk invloed heeft op het dagelijkse reisgedrag van medewerkers.

De coalitie, een breed netwerk van werkgevers, wil die aanpak nu opschalen naar heel werkgevend Nederland. Dat kan volgens de aangesloten organisaties alleen als fiscale en juridische belemmeringen worden weggenomen. Werkgevers willen hun medewerkers stimuleren om vaker te kiezen voor openbaar vervoer, de fiets, deelmobiliteit of een duurzaam mobiliteitsbudget. In de praktijk stuiten zij echter op de grenzen van de huidige Werkkostenregeling. Duurzame mobiliteit valt daarin vaak onder dezelfde beperkte ruimte als secundaire arbeidsvoorwaarden zoals bedrijfsfitness of een kerstpakket, terwijl traditionele regelingen voor leaseauto’s en woon-werkverkeer grotendeels buiten schot blijven.

Lees ook  Sterke aandacht voor ketenmobiliteit: coalitie zet vol in op wonen en bereikbaarheid

frustratie

Gwen Jansen verwoordde die frustratie scherp tijdens de bijeenkomst. Zij zei: “Het is mooi te zien dat de inzet van werkgevers op duurzaam mobiliteitsbeleid ook echt impact heeft op het reisgedrag van medewerkers. En helemaal mooi dat er nog grote kansen zijn om nog meer tempo te maken om Nederland bereikbaar te houden voor iedereen. Maar zolang we autogebruik fiscaal blijven stimuleren, duurzame zakelijke mobiliteit niet fiscaal bevoordeeld wordt, sterker nog, deels wordt weggestopt in de werkkostenregeling (WKR), kiezen we feitelijk voor files.” Volgens Jansen worden werkgevers die het goede willen doen afgeremd door een systeem dat niet meer past bij de maatschappelijke opgave van dit moment.

Zij ging verder met een oproep aan politiek en kabinet om de randvoorwaarden te verbeteren. “Kortom, geef ons de juiste randvoorwaarden, dan leveren wij tempo. Zo kunnen we samen met politiek en overheid niet alleen de bereikbaarheid verbeteren, maar ook ruimte creëren voor woningbouw, het stroomnet ontlasten en zorgen voor een gezondere, veiligere leefomgeving met vitale medewerkers. Zolang onlogische drempels blijven bestaan, remmen we onnodig af. Dat kan en moet anders. In een brief aan de informateur hebben we ook aan het kabinet reeds onze uitgestoken hand aangeboden.”

(Tekst loopt door onder de foto)
Anders Reizen
V.l.n.r. Gwen Jansen, Dion Huidekooper, Henk Jumelet, Renilde Huizenga en Robert van Asten © Sandra Uittenbogaart

De hoofdaanbevelingen van de coalitie zijn gebaseerd op praktijkervaringen van werkgevers met samen ruim 550.000 medewerkers. Op fiscaal vlak pleiten zij ervoor om duurzame mobiliteit aantrekkelijker te maken dan niet-duurzame alternatieven, onder meer door een aparte ruimte binnen de Werkkostenregeling te creëren voor zaken als fietslease en openbaar vervoer.

treinreizen

Tegelijkertijd benadrukken de werkgevers dat investeringen in goed openbaar vervoer, sterke fietsverbindingen en goede last-mile oplossingen noodzakelijk zijn om bereikbaarheid te garanderen. Internationale treinreizen moeten volgens hen een volwaardig alternatief worden voor zakelijk vliegen. Ook op het gebied van regelgeving zien zij kansen, door werkgevers expliciet in te zetten als versnellers van congestieverlichting en door te zorgen voor consistent beleid met geharmoniseerde CO₂-rapportages.

Lees ook  Sterke aandacht voor ketenmobiliteit: coalitie zet vol in op wonen en bereikbaarheid

Tien jaar na de oprichting kan Coalitie Anders Reizen terugkijken op tastbare resultaten. Veel organisaties maakten het openbaar vervoer of de fiets tot standaardkeuze, hybride werken werd structureel ingevoerd en korte zakelijke vluchten maakten steeds vaker plaats voor internationale treinreizen. Wagenparken werden grotendeels elektrisch en het aantal auto’s nam af. Eerdere fiscale barrières werden al geslecht dankzij samenwerking met onder meer AWVN, VNO-NCW, het ministerie van Financiën en de Belastingdienst, waardoor verruiming van OV-gebruik en deelfietsen mogelijk werd. Die aanpak geldt inmiddels als bewezen effectief.

Anders Reizen werd opgericht in 2015 door NS, Natuur & Milieu, het ministerie van I&W en VNO-NCW. Tijdens de klimaattop in Parijs committeerden dertien koplopers zich aan een halvering van de CO₂-uitstoot op zakelijke mobiliteit in 2030 ten opzichte van 2016. Meer dan de helft van de aangesloten werkgevers behaalde dat doel al in 2024. Met die voorsprong kijkt de coalitie vooruit naar 2035, met de ambitie om te verkennen of nationale zakelijke mobiliteit CO₂-neutraal kan worden en hoe internationale zakelijke reizen verder kunnen verduurzamen.

Fotomateriaal: © Sandra Uittenbogaart

Blablabla
Gerelateerde artikelen:
Pitane Link