Testaankoop haalt gelijk over bundeling en kortingen en consumenten winnen slag over misleidende opties.

De handelsrechtbank van Brussel heeft een duidelijke streep getrokken door een aantal commerciële praktijken van lowcostluchtvaartmaatschappij Ryanair tijdens het boekingsproces. Volgens de rechter gaat het om methodes die consumenten misleiden en hen onder druk zetten om duurdere keuzes te maken dan zij oorspronkelijk van plan waren. De uitspraak volgt op een rechtszaak die in mei vorig jaar werd aangespannen door consumentenorganisatie Testaankoop, samen met koepelorganisatie Euroconsumers, na meerdere klachten bij de Belgische Economische Inspectie.

Centraal in het vonnis staat het illegaal bundelen van opties die volgens de rechtbank afzonderlijk en transparant geprijsd moeten worden. De rechter oordeelde dat Ryanair klanten onrechtmatig richting duurdere pakketten stuurt door bepaalde extra’s niet los aan te bieden. Het gaat onder meer om opties zoals ‘priority boarding’ en het reserveren van een specifieke stoel. Door deze voordelen enkel in pakketvorm te presenteren, ontstaat volgens de rechtbank een vertekend beeld van de werkelijke kostprijs van een vlucht.

valse kortingen

Op 28 januari kreeg Testaankoop op dit punt gelijk van de handelsrechter. De luchtvaartmaatschappij werd ook veroordeeld voor het toekennen van valse kortingen, waarbij niet de juiste referentieprijs werd gebruikt. Daarnaast werd Ryanair op de vingers getikt voor het creëren van kunstmatige schaarste tijdens het boekingsproces, door klanten te laten geloven dat er nog slechts enkele zitjes beschikbaar zijn tegen een lage prijs. Volgens Testaankoop zet die praktijk consumenten aan tot snelle beslissingen zonder voldoende inzicht in de echte prijsstructuur.

Consumentenorganisatie Testaankoop startte in mei 2025, met steun van Euroconsumers, een rechtszaak tegen de Ierse luchtvaartmaatschappij Ryanair. Volgens de organisatie schendt Ryanair verschillende consumentenrechten tijdens het boekingsproces. Zo rekent de luchtvaartmaatschappij kosten aan voor handbagage, zijn de prijzen van opties zoals extra valiezen en priority boarding niet transparant en zijn de kortingen verkeerd berekend. In een vonnis van 28 januari bevestigt de rechtbank dat Ryanair met heel wat praktijken in strijd is met het Wetboek van Economisch Recht en de Europese regels.

De uitspraak heeft concrete gevolgen. Ryanair moet binnen de drie maanden na de betekening van het vonnis aanpassingen doorvoeren in het boekingsproces. Gebeurt dat niet, dan riskeert de luchtvaartmaatschappij een dwangsom van 5.000 euro per dag. Daarmee wil de rechtbank duidelijk maken dat transparantie geen vrijblijvende keuze is, maar een wettelijke verplichting.

Niet alle klachten van Testaankoop werden echter gevolgd. Een belangrijk twistpunt betrof het aanrekenen van extra kosten voor handbagage. De Brusselse handelsrechter oordeelde dat het niet onwettig is dat handbagage ter grootte van een trolley betalend wordt aangeboden. Ook het feit dat volwassenen moeten betalen om naast een minderjarig kind te kunnen zitten, werd niet strijdig bevonden met de huidige regelgeving. Voor veel reizigers blijft dat een gevoelig punt, maar juridisch kreeg Ryanair hier dus groen licht.

Aan het einde van dit dossier blijft Ryanair met een duidelijke opdracht achter: het boekingsproces moet eenvoudiger, transparanter en eerlijker. Of dat ook zal leiden tot structurele veranderingen in de sector, zal de komende maanden en jaren moeten blijken.

Toch beschouwt Testaankoop de zaak niet als afgesloten. De consumentenorganisatie blijft druk uitoefenen op Europees niveau, waar bredere hervormingen van de passagiersrechten op tafel liggen. Laura Clays van Testaankoop licht toe: “We ijveren op Europees niveau voor verbeteringen. Er komen grote aanpassingen aan op vlak van passagiersrechten. Het Europees Parlement is alvast voorstander om handbagage van 7 kilogram integraal deel te laten uitmaken van de ticketprijs, en om een gratis zitje te geven aan de volwassen begeleider van een minderjarig kind.” Die voorstellen zouden, indien ze worden goedgekeurd, een aanzienlijke impact hebben op het verdienmodel van lowcostmaatschappijen.

verkooptechnieken

De uitspraak van de Brusselse handelsrechtbank past in een bredere Europese discussie over consumentenbescherming in de luchtvaartsector. Terwijl lage ticketprijzen voor veel reizigers aantrekkelijk blijven, groeit tegelijk de kritiek op bijkomende kosten en ondoorzichtige verkooptechnieken. Het vonnis onderstreept dat luchtvaartmaatschappijen hun commerciële vrijheid niet onbeperkt kunnen benutten wanneer die ten koste gaat van duidelijke en eerlijke informatie voor de consument.

Op een aantal punten blijft Ryanair voorlopig buiten schot. Zo vindt de rechter het niet onwettig dat handbagage ter grootte van een trolley betalend is en dat volwassenen moeten bijbetalen om naast een minderjarig kind te kunnen zitten.