Vooral de Vlaamse Rand rond Brussel wordt getroffen door de problemen met de verplichte kennis van het nederlands. Vlaamse regering legt verantwoordelijkheid voor controles en eventuele sancties bij de gemeentebesturen.
Maar liefst 425 taxichauffeurs in Vlaams-Brabant riskeren hun bestuurderspas kwijt te raken omdat ze niet tijdig hebben bewezen dat ze voldoende Nederlands spreken. Vooral in de Vlaamse Rand rond Brussel is de situatie opvallend. Zaventem en Sint-Genesius-Rode tellen samen al 171 chauffeurs die niet aan de opgelegde taalvoorwaarden hebben voldaan.
De betrokken gemeenten moeten nu beslissen welke gevolgen dat krijgt. De cijfers komen uit informatie die de Vlaamse parlementsleden Hans Bonte en Katia Segers hebben opgevraagd. Daaruit blijkt dat honderden taxichauffeurs de wettelijke termijn hebben overschreden waarbinnen ze hun kennis van het Nederlands moesten verbeteren. De Vlaamse regelgeving is duidelijk: wie als taxichauffeur aan de slag wil, moet het Nederlands voldoende beheersen. Toch blijkt een aanzienlijke groep chauffeurs niet tijdig te hebben aangetoond dat ze aan die verplichting voldoet.
Vlaamse Rand
De problemen concentreren zich vooral in de gemeenten rond Brussel. Zaventem springt daarbij in het oog. Daar riskeren maar liefst 114 taxichauffeurs hun bestuurderspas te verliezen omdat ze niet tijdig het vereiste taalniveau hebben aangetoond. Ook in Sint-Genesius-Rode is het aantal aanzienlijk. Daar gaat het om 57 chauffeurs. Samen zijn beide gemeenten goed voor 171 van de 425 betrokken taxichauffeurs in Vlaams-Brabant.
Dat betekent dat ruim 40 procent van de chauffeurs die in de provincie hun bestuurderspas dreigen te verliezen, in deze twee gemeenten geregistreerd staat. De cijfers maken duidelijk dat de naleving van de taalvoorwaarden vooral in de Vlaamse Rand een belangrijk aandachtspunt vormt. Het gaat bovendien niet om chauffeurs die pas onlangs met de taalverplichtingen werden geconfronteerd. De betrokken bestuurders hebben de voorziene termijn om hun kennis van het Nederlands op het vereiste niveau te brengen inmiddels overschreden.
Volgens de Vlaamse regelgeving moeten taxichauffeurs Nederlands beheersen op niveau B1. Dat niveau houdt in dat iemand zich in courante situaties zelfstandig in het Nederlands kan uitdrukken en gesprekken over vertrouwde onderwerpen kan begrijpen en voeren. De regelgeving voorziet wel een overgangsperiode voor chauffeurs die bij de start nog niet aan die voorwaarde voldoen.
Wie aanvankelijk alleen een taalniveau A2 kan aantonen, krijgt twee jaar de tijd om zijn Nederlands te verbeteren en alsnog het vereiste niveau B1 te bereiken. Die regeling moet chauffeurs de mogelijkheid bieden om hun beroepsactiviteiten uit te oefenen terwijl ze hun talenkennis verder ontwikkelen. De overgangsperiode is echter niet onbeperkt.
Voor de 425 betrokken chauffeurs in Vlaams-Brabant is de termijn van twee jaar inmiddels verstreken zonder dat ze tijdig hebben aangetoond dat ze het vereiste niveau hebben bereikt. Daardoor riskeren ze hun bestuurderspas te verliezen. Zonder die pas mogen ze hun beroep als taxichauffeur niet langer op de voorgeschreven manier uitoefenen.
Voorlopig blijft één vaststelling overeind: honderden taxichauffeurs in Vlaams-Brabant hebben de wettelijke termijn om hun kennis van het Nederlands aan te tonen overschreden. Of dat voor alle 425 chauffeurs ook daadwerkelijk het einde van hun bestuurderspas betekent, moet nog blijken.
Vlaams parlementslid Hans Bonte vindt dat de gemeenten hun verantwoordelijkheid moeten opnemen en de bestaande taalregels moeten handhaven. Volgens Bonte is het belangrijk dat de voorwaarden die aan taxichauffeurs worden opgelegd ook daadwerkelijk worden gecontroleerd en nageleefd.
Tegelijk pleit hij ervoor om chauffeurs niet alleen met mogelijke sancties te confronteren, maar hen ook te helpen om het vereiste taalniveau te bereiken. Daarom vraagt Bonte meer aandacht voor praktijkgerichte taalopleidingen. Zulke opleidingen zouden specifiek afgestemd moeten zijn op de dagelijkse beroepssituaties waarmee taxichauffeurs te maken krijgen. Op die manier kunnen chauffeurs hun Nederlands verbeteren in functie van hun werk en krijgen ze ondersteuning om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen.
Het pleidooi van Bonte combineert daarmee twee uitgangspunten: de bestaande regelgeving moet worden toegepast, maar chauffeurs moeten ook mogelijkheden krijgen om hun taalachterstand weg te werken.
gemeenten aan zet
De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor de controle ligt volgens het kabinet van Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder bij de lokale besturen. Het kabinet benadrukt dat gemeenten moeten nagaan of taxichauffeurs aan de opgelegde voorwaarden voldoen. Ook de beslissing om eventueel sancties op te leggen, behoort tot hun bevoegdheden.
Dat betekent dat de betrokken gemeentebesturen moeten beoordelen welke maatregelen nodig zijn wanneer chauffeurs niet tijdig het vereiste taalniveau hebben aangetoond. De Vlaamse regelgeving bepaalt dus welke taalvoorwaarden gelden, maar de lokale besturen staan in voor de handhaving ervan. Daarmee komt de verdere afhandeling van de 425 dossiers bij de gemeenten terecht.
onzekerheid
Hoewel de cijfers aantonen dat 425 taxichauffeurs in Vlaams-Brabant niet tijdig aan hun taalverplichtingen hebben voldaan, staat nog niet vast hoeveel van hen daadwerkelijk hun bestuurderspas zullen verliezen. Het gaat voorlopig om chauffeurs die het risico lopen dat hun vergunning om als bestuurder actief te zijn wordt ingetrokken. Of dat in alle gevallen ook zal gebeuren, is nog onbekend.
Vooral in Zaventem en Sint-Genesius-Rode zal moeten blijken hoe de lokale besturen omgaan met de vastgestelde tekortkomingen. Beide gemeenten vertegenwoordigen samen een aanzienlijk deel van de betrokken chauffeurs. De komende beslissingen van de gemeentebesturen zullen duidelijk moeten maken hoeveel taxichauffeurs hun bestuurderspas uiteindelijk mogen behouden en hoeveel chauffeurs hun beroepsactiviteiten mogelijk moeten stopzetten.