De Eindhovense gemeenteraad heeft definitief groen licht gegeven voor een enorme uitbreiding van chipmachinefabrikant ASML.
Tijdens een vergadering op dinsdagavond werd voor de laatste keer gestemd over het aangepaste bestemmingsplan dat nodig is om de ambitieuze plannen van het Veldhovense technologiebedrijf mogelijk te maken. Daarmee lijkt niets de uitbreiding op de Brainport Industries Campus, vlak bij Eindhoven Airport, nog in de weg te staan.
De gemeenteraad drukte als het ware op de groeiknop. Met een ruime meerderheid werd ingestemd met de wijziging van het bestemmingsplan en met aanvullende maatregelen die de weg vrijmaken voor de bouw van nieuwe faciliteiten. Van de aanwezige raadsleden stemden er 35 vóór de wijziging, terwijl zes raadsleden tegen stemden. Ook bij de andere onderdelen van het besluit lagen de verhoudingen ongeveer hetzelfde.
grondkwesties
Het besluit betekent dat het omgevingsplan aangepast kan worden, waardoor de gemeente ruimte krijgt om wegen rondom de campus te verleggen of aan te passen. Daarnaast heeft de gemeente een stevig juridisch instrument in handen gekregen om de laatste benodigde stukken grond in bezit te krijgen. Die zogenoemde ‘stok achter de deur’ moet ervoor zorgen dat de uitbreiding niet vastloopt op grondkwesties.
De grondverwerving blijkt namelijk een cruciaal onderdeel van het project. Inmiddels hebben zes grondeigenaren ingestemd met het bod van de gemeente op hun grond. Onder hen bevinden zich ook de bewoners van het huis dat in de omgeving bekendstaat als het ‘eenzame huis’, dat lange tijd symbool stond voor de ingewikkelde onderhandelingen rond het gebied. Niet alle eigenaren gingen akkoord. Drie grondeigenaren weigeren vooralsnog hun grond te verkopen. De gemeenteraad heeft nu toestemming gegeven om deze eigenaren via de rechter te dwingen hun percelen af te staan, zodat de plannen alsnog kunnen doorgaan.
Ondertussen is er haast geboden. Zowel ASML als de gemeente Eindhoven willen snel beginnen met de werkzaamheden. De chipmachinefabrikant hoopt al in maart de eerste schop in de grond te kunnen zetten. Met het akkoord van de gemeenteraad lijkt dat scenario haalbaar. De verwachting is dat de gemeente binnenkort begint met het bouwrijp maken van de stukken grond die al in haar bezit zijn op de campus.
Met het besluit van de gemeenteraad is daarmee een belangrijk hoofdstuk afgesloten. De komende maanden zullen in het teken staan van voorbereidingen op de bouw, terwijl in de regio de discussie doorgaat over hoe Eindhoven en de omliggende gemeenten de enorme groei in goede banen kunnen leiden.
Het besluit van dinsdagavond vormt het sluitstuk van een traject dat al geruime tijd loopt. Op 11 juni 2024 sprak een meerderheid van de Eindhovense gemeenteraad zich al uit voor de uitbreidingsplannen van ASML. Daarmee werd in principe ingestemd met de komst van een nieuw complex op de Brainport Industries Campus. De stemming van deze week ging over een concretere uitwerking van die plannen, waarbij het bestemmingsplan officieel moest worden aangepast.
technologisch centrum
De uitbreiding van ASML wordt gezien als een belangrijke stap voor de regio Brainport Eindhoven, die internationaal bekendstaat als technologisch centrum. Tegelijkertijd leven er bij verschillende politieke partijen zorgen over de gevolgen van de groei. Met de komst van duizenden extra werknemers neemt de druk op woningmarkt, infrastructuur en voorzieningen verder toe.
In de raad klonk daarom herhaaldelijk de vraag of de regio wel in balans blijft als er nog eens 20.000 nieuwe hoogopgeleide werknemers naar Eindhoven en omgeving trekken. Ondanks die zorgen koos een meerderheid van de gemeenteraad er uiteindelijk voor om de groei van ASML te ondersteunen.
Volgens de regionale nieuwszender Omroep Brabant zijn de plannen omvangrijk. ASML wil op de Brainport Industries Campus nieuwe cleanrooms en kantoren bouwen. Cleanrooms zijn extreem schone ruimtes waarin de gevoelige chipmachines worden ontwikkeld en getest. Die faciliteiten zijn essentieel voor de productie van de machines waarmee wereldwijd geavanceerde computerchips worden gemaakt.
nieuwe complex
Volgens de huidige planning wil ASML na de zomer beginnen met de bouw van het eerste gebouw op het campusterrein. Als alles volgens schema verloopt, moeten de eerste medewerkers begin 2028 hun intrek nemen in het nieuwe complex.
De uitbreiding start relatief bescheiden, maar zal daarna snel groeien. In eerste instantie wil het bedrijf ongeveer vijfduizend medewerkers laten werken op de campus in Eindhoven. Op langere termijn moet dat aantal oplopen tot ongeveer 20.000 werknemers. Daarmee zou het aantal ASML-medewerkers in de regio feitelijk verdubbelen.
De impact van de uitbreiding reikt verder dan alleen het technologiebedrijf zelf. Rondom ASML bevindt zich een uitgebreid netwerk van toeleveranciers die onderdelen, software en technische ondersteuning leveren. Door de groei van het bedrijf worden naar verwachting ook bij deze bedrijven tienduizenden extra banen gecreëerd.
