Binnenstad krijgt nieuwe parkeerroute en meer ruimte voor voetgangers.

De kogel is door de kerk. Na jaren van overleg, discussie en politieke spanningen heeft het Antwerpse stadsbestuur een definitief mobiliteitsplan voor de omgeving van de Meirbrug en de Groenplaats goedgekeurd. De Schoenmarkt wordt volledig heringericht van gevel tot gevel en wordt exclusief voor voetgangers, fietsers en trams. Ook de Nationalestraat wordt autovrij gemaakt tussen de Kammenstraat en de Groenplaats. Daarmee zet de stad een nieuwe, ingrijpende stap in de verdere uitbouw van de autoluwe binnenstad.

breder mobiliteitsplan

Het dossier heeft flink wat voeten in de aarde gehad. Wat ooit begon als een gerichte ingreep om de verkeersonveilige Meirbrug te “knippen” en het autoverkeer daar drastisch te verminderen, is uitgegroeid tot een veel breder mobiliteitsplan voor het hele gebied rond de Groenplaats. N-VA en Vooruit keurden afgelopen vrijdag in het college het definitieve ontwerp goed. Tegelijk werd ook een aangepaste parkeerroute voor de binnenstad vastgelegd, zodat de verschillende parkeergarages bereikbaar blijven.

De ingrepen maken deel uit van de verdere afwerking van de Via Sinjoor, de autoluwe wandelboulevard die het Centraal Station verbindt met de Schelde. In dat traject waren nog twee ontbrekende schakels. Enerzijds de zone rond de Meirbrug en de Schoenmarkt, waar nu een beslissing over is genomen. Anderzijds de Scheldekaaien ter hoogte van de Suikerrui, waar voorlopig nog geen nieuw plan voorligt.

De meest in het oog springende verandering is zonder twijfel de volledige autovrije inrichting van de Nationalestraat tussen de Kammenstraat en de Groenplaats. Dat betekent dat auto’s daar niet langer welkom zijn, waardoor een aaneengesloten voetgangersgebied ontstaat dat de leefbaarheid moet verhogen en de verkeersveiligheid verbeteren. Ook de Schoenmarkt wordt autovrij, met behoud van de tram. Door het weren van het autoverkeer komt er meer ruimte voor voetgangers en fietsers. Terrassen langs de zijde van de Boerentoren worden mogelijk.

parkings

Niet overal verdwijnen auto’s volledig uit beeld. In de Sint-Katelijnevest en de Huidevettersstraat wordt een rijweg voor dubbelrichtingsverkeer aangelegd waar tram, auto en fiets samen gebruik van maken. In de Groenkerkhofstraat en het korte deel van de Kammenstraat komt eveneens een rijweg voor verkeer in beide richtingen. Die moet toegang bieden tot de parkings ‘Brabo’ en ‘Groenplaats’. De tramhalte die oorspronkelijk in de Nationalestraat was voorzien, wordt verplaatst naar de Groenplaats. Op de plaats waar de halte eerst gepland was, verandert er na de herinrichting niets.

Met dit compromis haalt Vooruit zijn slag thuis wat betreft de kaaitunnel, maar moet de partij tegelijk afscheid nemen van de geplande knip van de Meirbrug, die ze wel zag zitten. Het resultaat is een uitgebreid mobiliteitsplan dat de binnenstad autoluwer maakt, maar tegelijk inzet op bereikbaarheid via een zorgvuldig uitgetekende parkeerroute. De komende jaren zal moeten blijken hoe Antwerpenaars, handelaars en bezoekers zich aanpassen aan de nieuwe verkeersrealiteit in het hart van de stad.

De nieuwe verkeerssituatie heeft onvermijdelijk gevolgen voor automobilisten die in het centrum willen parkeren. Parking ‘Groenplaats’ en ‘Brabo’ worden samen met de parkings ‘Lombardia’, ‘Centrum’, ‘Cammerpoorte’ en ‘Oudaan’ aangesloten op een hertekende parkeerroute. Die loopt via de Kasteelpleinstraat, de Nationalestraat, de Lombardenvest, de Lombardenstraat, de Oudaan en de Lange Gasthuisstraat. Via de Lange Gasthuistunnel sluit die route rechtstreeks aan op de as Van Eycklei – Plantin en Moretuslei.

Vanaf het kruispunt van de Nationalestraat met de Lombardenvest worden parking ‘Brabo’ en ‘Groenplaats’ in beide rijrichtingen ontsloten via de Kammenstraat en de smalle Groenkerkhofstraat. Parking ‘Oudaan’ is bereikbaar via de Komedieplaats en de Huidevettersstraat. Dankzij die ingrepen kan het meest noordelijke deel van de Nationalestraat, aansluitend op de Groenplaats, eveneens autovrij worden ingericht.

verdiepte kaaiweg

Opvallend is wat er níét komt. Onder druk van coalitiepartner Vooruit werd de verdiepte kaaiweg aan de Suikerrui geschrapt uit het nieuwe bestuursakkoord. Die verdiepte weg, die al snel de bijnaam “kaaitunnel” of “kaaisleuf” kreeg, was in 2022 nog goedgekeurd door het vorige schepencollege. Dat gebeurde toen tegen de zin van toenmalig schepen Tom Meeuws (Vooruit), die tegen stemde terwijl zijn partijgenoten zich onthielden. Huidig schepen van Stadsontwikkeling Patrick Janssens (Vooruit) maakte van de kaaitunnel tijdens de verkiezingscampagne zelfs een strijdpunt.

Het schrappen van de tunnel heeft een rechtstreeks gevolg voor een ander dossier: de knip van de Meirbrug. Beide projecten waren aan elkaar gekoppeld. Volgens N-VA is een knip in de Meirbrug geen optie zonder de tunnel, omdat er dan geen volwaardige verbinding van zuid naar noord en omgekeerd meer zou zijn in het centrum. Door het wegvallen van de kaaitunnel verdwijnt dus ook de knip van de Meirbrug van tafel.