Tag archieven: flitscamera

Binnenland, Kinderen, Prorail

Aantal incidenten verdubbeld: bijna ongelukken stapelen zich op rond overwegen

Het aantal jongeren dat betrokken raakt bij gevaarlijke situaties rond spoorwegovergangen is de afgelopen jaren flink toegenomen.

Dat blijkt uit recente cijfers van spoorbeheerder ProRail. Waar in 2021 nog 17 procent van de incidenten jongeren betrof, is dat aandeel in 2025 opgelopen tot 33 procent. In diezelfde periode kwamen twaalf jongeren tussen de 10 en 29 jaar om het leven bij ongelukken op overwegen.

De stijging baart zorgen, zeker omdat het vaak gaat om situaties die eenvoudig te voorkomen zijn. Jongeren steken bijvoorbeeld nog snel het spoor over terwijl de slagbomen al naar beneden gaan, of negeren het rode waarschuwingslicht nadat er net een trein is gepasseerd. Dergelijk risicogedrag komt jaarlijks honderden keren voor. Volgens ProRail spelen ongeduld, haast en afleiding door smartphones daarbij een belangrijke rol.

nieuwe campagne

Om die reden start de spoorbeheerder een nieuwe campagne die zich specifiek richt op jongeren tussen de 15 en 21 jaar. In de campagne worden confronterende beelden gebruikt van berichten die worden getypt terwijl een trein nadert. De bedoeling is om jongeren bewust te maken van de gevaren van afleiding op en rond het spoor. Woordvoerder Martijn de Graaf verwoordt het scherp bij de openbare omroep: “Een trein swipe je niet zomaar weg.” Hij voegt daaraan toe: “Je kunt beter een minuutje te laat komen dan nooit aankomen.”

Niet alleen slachtoffers en hun nabestaanden worden geraakt door incidenten op het spoor. Ook machinisten dragen de impact van dit soort momenten met zich mee. Edwin van de Vegte, al 25 jaar werkzaam als machinist, herinnert zich een recent voorval nog levendig. “Laatst zag ik bij Staphorst een joggende dame. Zonder te kijken stak ze doodleuk over. Ik passeerde met 120 kilometer per uur.” De schrik zit er bij hem nog goed in. “Als ik een halve seconde eerder was geweest, had ik haar geraakt. Dan voel je weer precies waar je hart zit, hoor. Bij Steenwijk trilde ik niet meer, maar zulke situaties gaan je niet in de koude kleren zitten.”

Foto: © Pitane Blue – overweg

Ook zijn collega Amber Huigen maakte onlangs een gevaarlijk moment mee. “Een fatbiker reed vlak voor me het spoor over. Gelukkig reed ik maar 40 kilometer per uur en kon de persoon passeren. Maar het hoort natuurlijk niet en je hart zit op zo’n moment in je keel.” Het zijn voorbeelden die duidelijk maken hoe klein de marge soms is tussen een bijna-ongeluk en een tragedie.

aanpassingen

Naast gedragsverandering zet ProRail ook in op aanpassingen aan de infrastructuur. Vooral onbewaakte spoorwegovergangen, waar geen slagbomen of waarschuwingslichten aanwezig zijn, blijken risicovol. Op deze plekken gebeuren relatief veel ongelukken. Daarom worden deze overgangen stap voor stap aangepakt. Zo worden er onder meer slagbomen, bellen en lichtsignalen geplaatst om weggebruikers beter te waarschuwen.

Daarnaast zijn sinds 2024 op tientallen risicovolle overgangen flitscamera’s geïnstalleerd. Deze camera’s registreren overtredingen van automobilisten en andere weggebruikers met een kenteken. Uit eerdere evaluaties van ProRail blijkt dat deze maatregel effect heeft. Op sommige locaties is het aantal overtredingen met maar liefst 60 procent afgenomen.

menselijke factor

Toch blijft de menselijke factor volgens de spoorbeheerder doorslaggevend. Zolang mensen risico’s blijven nemen, blijft het gevaar bestaan. Met de nieuwe campagne hoopt ProRail vooral jongeren te bereiken en hen bewust te maken van de gevolgen van hun gedrag. De boodschap is helder: een moment van onoplettendheid kan levensveranderende gevolgen hebben.

Binnenland, Prorail, Uitgelicht

ProRail ziet geen gedragsverandering: veiligheid bij overwegen blijft punt van zorg

De spooroverwegen in Almelo en Borne staan al geruime tijd nadrukkelijk in de schijnwerpers.

Nieuwe flitscamera’s moeten daar het gevaarlijke gedrag van weggebruikers terugdringen, maar de cijfers laten zien dat dit niet overal het gewenste effect heeft. Volgens regionale nieuwszender RTV Oost zijn in het afgelopen jaar honderden boetes uitgedeeld aan automobilisten, fietsers en andere weggebruikers die rode knipperlichten en dalende spoorbomen negeren. ProRail ziet echter nog geen eenduidige gedragsverandering en spreekt zelfs van een zorgwekkend beeld.

Almelo kreeg vorig jaar als eerste gemeente in de regio Noord-Oost te maken met deze vorm van handhaving. De overweg aan de Rietstraat stond al langer bekend als een plek waar regelmatig risicovol gedrag werd vertoond. ProRail besloot daarom speciale flitscamera’s te plaatsen die voortdurend de situatie rondom de overweg monitoren. Deze camera’s analyseren de beelden automatisch en slaan fragmenten op zodra er sprake lijkt te zijn van een overtreding. Vervolgens beoordeelt een boa de vastgelegde beelden en wordt bij een bevestigde overtreding een boete thuisgestuurd naar de bestuurder.

veel boetes

Handhaving in Almelo ging midden januari 2025 van start en leverde in korte tijd opvallend veel boetes op. Over het hele jaar gezien werden maar liefst 519 bekeuringen uitgeschreven voor het negeren van rode knipperlichten en dalende spoorbomen. De hoogte van de boete kan oplopen tot 300 euro, een bedrag dat bedoeld is om weggebruikers af te schrikken en bewust te maken van het gevaar. Toch blijkt uit de cijfers dat deze aanpak niet automatisch leidt tot veiliger gedrag. Opvallend genoeg was er rond augustus en september zelfs sprake van een toename van het aantal overtredingen. Waarom juist in die periode meer mensen de regels aan hun laars lapten, wordt nog onderzocht door ProRail.

Foto: © Pitane Blue – overweg

Borne volgde later met de plaatsing van flitscamera’s bij meerdere spoorwegovergangen. Ook daar was het wachten op daadwerkelijke handhaving. Halverwege vorig jaar begon ProRail met bekeuren aan de Deldensestraat. Sinds dat moment zijn op deze locatie 387 boetes uitgedeeld. In tegenstelling tot Almelo ziet de spoorwegbeheerder hier wel een lichte daling in het aantal overtredingen, wat erop zou kunnen wijzen dat de aanwezigheid van de camera’s en de boetes langzaam effect begint te sorteren.

handhavingsnetwerk

Begin november werd ook de overweg aan de Azelosestraat toegevoegd aan het handhavingsnetwerk. In minder dan twee maanden tijd werden daar al 99 boetes uitgeschreven. Deze cijfers onderstrepen volgens ProRail hoe hardnekkig het probleem is en hoe vaak weggebruikers toch nog proberen om snel over te steken terwijl de waarschuwingssignalen al actief zijn.

Aan de Bornerbroeksestraat staat eveneens een flitscamera opgesteld. Of deze camera daadwerkelijk wordt gebruikt voor handhaving en of er op basis van de beelden al boetes zijn uitgedeeld, blijft vooralsnog onduidelijk. Dat zorgt voor vragen bij omwonenden en weggebruikers, zeker nu op andere locaties wel actief wordt opgetreden.

De situatie in Almelo en Borne laat zien dat technologische middelen alleen niet altijd voldoende zijn om gedrag direct te veranderen. ProRail blijft daarom kijken naar aanvullende maatregelen en analyses om het aantal gevaarlijke situaties bij spoorwegovergangen terug te dringen. Het doel blijft helder: voorkomen dat een moment van onoplettendheid of haast eindigt in een ernstig ongeval.