Bouwbedrijf Koninklijke Heijmans heeft definitief groen licht gekregen voor de grootschalige renovatie van het Houtribcomplex bij Lelystad.
Rijkswaterstaat heeft de opdracht, met een totale contractwaarde van ongeveer 250 miljoen euro, officieel aan het bouwbedrijf gegund. De werkzaamheden moeten ervoor zorgen dat het belangrijke sluizencomplex, waar jaarlijks zo’n 50.000 schepen passeren, ook de komende decennia veilig en betrouwbaar blijft functioneren.
De renovatie is hard nodig. Inspecties hebben aangetoond dat stalen onderdelen van de beweegbare bruggen bij het complex scheuren vertonen. Ook het beton is verouderd. De technische problemen hebben inmiddels gevolgen voor het wegverkeer. Vrachtwagens die via het brugdek over de sluizen rijden, krijgen te maken met gewichtsbeperkingen.
belangrijke schakel
Met de definitieve gunning komt een omvangrijke vernieuwingsoperatie dichterbij. Heijmans en Rijkswaterstaat gaan de werkzaamheden gezamenlijk voorbereiden en uitwerken voordat de daadwerkelijke uitvoering begint. Het Houtribcomplex ligt in de Houtribdijk, tussen Lelystad en Enkhuizen. Het vormt een belangrijke schakel in de vaarroute tussen Amsterdam en Noord-Nederland en speelt tegelijkertijd een grote rol bij het Nederlandse waterbeheer.
Het complex bestaat uit twee schutsluizen voor de scheepvaart en een spuisluis waarmee water vanuit het Markermeer naar het IJsselmeer kan worden afgevoerd. Jaarlijks maken ongeveer 50.000 schepen gebruik van de verbinding. Zowel de beroepsvaart als de recreatievaart is daardoor afhankelijk van het goed functioneren van de sluizen.
Naast de economische betekenis voor de scheepvaart heeft het complex een belangrijke waterstaatkundige functie. Via de spuisluis kan overtollig water gecontroleerd worden afgevoerd. Daarmee draagt het complex bij aan het beheer van de waterstanden tussen het Markermeer en het IJsselmeer.
De komende renovatie moet ervoor zorgen dat deze functies ook op lange termijn behouden blijven. Daarbij gaat het niet alleen om de sluizen zelf, maar ook om de beweegbare stalen bruggen en andere onderdelen van de installatie.
verouderd beton
De noodzaak om het Houtribcomplex aan te pakken blijkt onder meer uit technische inspecties. Daaruit kwam naar voren dat stalen onderdelen van de beweegbare bruggen scheurvorming vertonen. Daarnaast is sprake van veroudering van het beton.
Voor het vrachtverkeer zijn inmiddels gewichtsbeperkende maatregelen van kracht. Daarmee zijn de gevolgen van de technische staat van het complex ook merkbaar voor het verkeer dat over de sluizen rijdt. De renovatie maakt deel uit van de landelijke vernieuwingsopgave van Rijkswaterstaat. Het Houtribcomplex behoort tot de infrastructurele projecten die door minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat zijn aangemerkt voor vernieuwing.
De opdracht omvat onder meer het renoveren van de sluiskolken, de beweegbare stalen bruggen en de spuisluizen. Het uiteindelijke doel is een complex dat de komende decennia veilig, betrouwbaar en beschikbaar blijft voor zowel het scheepvaartverkeer als het waterbeheer.Jaarlijks passeren ongeveer 50.000 schepen het belangrijke complex tussen Markermeer en IJsselmeer.
Bij de uitvoering kiezen Rijkswaterstaat en Heijmans voor een zogenoemd tweefasencontract. Dat betekent dat beide partijen eerst gezamenlijk de technische opgave, risico’s en mogelijke oplossingen verder uitwerken. Pas daarna begint de uitvoeringsfase.
Volgens Heijmans biedt deze werkwijze mogelijkheden om ingewikkelde renovaties beter beheersbaar te maken en risico’s al tijdens de voorbereiding inzichtelijk te krijgen. Het bouwbedrijf kan daarbij terugvallen op ervaringen die eerder zijn opgedaan bij de renovatie van de Koninginnensluis in Nieuwegein. Ook dat project wordt uitgevoerd binnen het werkgebied Verbinden van Heijmans.
Ton Hillen, CEO van Heijmans, benadrukt in een verklaring van het bouwbedrijf het belang van die eerdere samenwerking.
“Met de definitieve gunning van het Houtribcomplex zetten Rijkswaterstaat en Heijmans een volgende stap in de vernieuwing van vitale infrastructuur in Nederland. Daarbij bouwen we voort op de ervaringen die we samen hebben opgedaan bij de Koninginnensluis. Door kennis en bewezen oplossingen opnieuw te gebruiken, werken we twee keer slimmer, voorkomen we dubbel werk en zetten we onze mensen efficiënter in. Dankzij de tweefasenaanpak beperken we het gezamenlijke risico en werken we toe naar een toekomstbestendige oplossing voor dit belangrijke complex. Zo dragen we bij aan een veilige en betrouwbare infrastructuur voor scheepvaart en waterbeheer.”
Met name het opnieuw toepassen van bestaande kennis en eerder ontwikkelde oplossingen moet volgens het bouwbedrijf voordelen opleveren. Heijmans verwacht daarmee dubbel werk te voorkomen en personeel efficiënter te kunnen inzetten.
Met de definitieve gunning is wel duidelijk dat Heijmans verantwoordelijk wordt voor een van de belangrijke vernieuwingsprojecten binnen de Nederlandse water- en vaarweginfrastructuur.
Met een contractwaarde van ongeveer 250 miljoen euro voor beide fasen gaat het om een omvangrijke opdracht voor Heijmans. De renovatie sluit aan bij de werkzaamheden die het bedrijf al uitvoert aan de Koninginnensluis in Nieuwegein. Volgens Heijmans laat dat eerdere project zien dat de gekozen contractvorm geschikt is om complexe renovaties gezamenlijk voor te bereiden. De ervaringen uit Nieuwegein moeten nu worden benut bij de aanpak van het Houtribcomplex.
De vernieuwing is niet alleen van belang voor de duizenden schepen die jaarlijks de sluizen passeren. Ook de betrouwbaarheid van de bruggen en de mogelijkheid om water tussen het Markermeer en het IJsselmeer af te voeren, zijn belangrijke onderdelen van de opdracht. Rijkswaterstaat en Heijmans willen met de werkzaamheden voorkomen dat de technische staat van het complex op langere termijn een belemmering vormt voor de bereikbaarheid en het waterbeheer.
Wanneer de daadwerkelijke renovatiewerkzaamheden beginnen en hoelang de uitvoering zal duren, wordt in de bekendmaking niet vermeld. Eerst moeten beide partijen de plannen binnen de afgesproken tweefasenaanpak verder uitwerken.