Hoe voorkom je ongelukken met zelfrijdende voertuigen? Dat vraagstuk is een van de innovaties die samen met RDW, Rijkswaterstaat en RobotTUNER moet leiden tot het CBR voertuigrijbewijs: het rijexamen voor de zelfrijdende auto. Hier legt dus niet de bestuurder, maar de software examen af!
Ze starten daarbij met een heel simpel voertuig, dat een paar kilometer zelfstandig rijdt op een vaste route. Het gaat in eerste instantie om de ontwikkeling van een methodiek voor het examineren van een zelfrijdend voertuig.
Het proces
Eerst testen zij het voertuig op verschillende virtuele verkeerssituaties. Daarna volgt een proef op een fysieke testbaan. Tot slot volgt een echt rijexamen op de openbare weg. Hierbij toetsen zij in eerste instantie relatief simpele verkeerssituaties. Bij goed resultaat reiken zij een certificaat/rijbewijs uit; het voertuig wordt dan toegelaten op verkeerssituaties waarvoor het examen is afgelegd. Na de toelating blijven zij met behulp van data controleren of het voertuig zich ook na bijvoorbeeld software updates nog steeds ‘goed gedraagt’ en of het zich aan de verkeersregels houdt. Wanneer de methodiek eenmaal ontwikkeld is, kunnen in een later stadium voertuigen in complexere situaties getoetst worden.
Doelen.
De innovatie dient diverse doelen, zoals platooning (vrachtvervoer), valet parking en efficiency in het openbaar vervoer. Het voertuigrijbewijs is interessant voor alle partijen in de ‘triple helix’: marktpartijen zoals fabrikanten en toeleveranciers, overheden zoals toelatingsautoriteiten, en kennisinstituten zoals technische universiteiten. Naast het veiligheidsvoordeel, houdt de innovatie rekening met nationale verschillen in rijgedrag (landseigen verkeersregels). Bovendien houdt de innovatie de huidige infrastructuur in stand en hoeft het persoonsgebonden rijbewijs niet op de schop.
Geen winnaar geworden met het experiment.
Eerder dit jaar stonden het CBR en de RDW in de finale van de prestigieuze Automotive Innovation Award met het experiment ‘het voertuigrijbewijs’ in de categorie ‘Challenging Concepts’. Ze zijn geen winnaar geworden. Wel vonden zij het een hele eer dat zij met het experiment, als enige overheidsorganisatie, in de finale mochten staan.
De jury was zeer te spreken over het kwalitatief hoge niveau van alle inzendingen. Een breed publiek heeft deze finale avond kennis kunnen maken met het experiment ‘het voertuigrijbewijs’.
Rene Claesen, R&D manager bij het CBR: “Dit onderzoek draagt bij aan een verantwoorde toelating van auto’s met zelfrijdende functies op de weg. Én een verantwoord gebruik daarvan van de bestuurder. De rol van de bestuurder (zowel de taken als de verantwoordelijkheden) zal blijven veranderen zolang ook de zelfrijdende functies in de auto zich ontwikkelen. Daarbij zal ook het toekomstige examen, voor zowel de auto als de bestuurder, gaan veranderen. Dit alles zal bijdragen aan de vervulling van onze missie: Veilig Thuiskomen.”
