De britse regering trekt ten strijde tegen luidruchtige passagiers en wil meer rust in treinen en bussen. Wie medereizigers stoort met luide muziek of filmpjes, riskeert een stevige boete in het openbaar vervoer.

Wie in Groot-Brittannië tijdens een treinreis luid muziek afspeelt, filmpjes bekijkt zonder oortjes of telefoneert via de luidspreker, kan daarvoor een stevige boete krijgen. De Britse premier Andy Burnham lanceert een landelijke campagne tegen reizigers die hun medepassagiers opzadelen met ongewenst geluid. Op treinen kunnen overtreders een boete van maximaal 1.000 pond (ongeveer 1.150 euro) krijgen. Ook in bussen wordt de aanpak aangescherpt, met boetes tot 100 pond (ongeveer 115 euro). De regering wil daarmee een einde maken aan een van de grootste ergernissen van reizigers.

De campagne wordt maandag 19 oktober voorgesteld en richt zich op zogenoemde headphone dodgers: mensen die bewust of onbewust geen koptelefoon gebruiken wanneer ze muziek beluisteren of video’s bekijken. Volgens Burnham moet het openbaar vervoer opnieuw een plek worden waar passagiers zonder onnodige overlast kunnen reizen. De premier wil reizigers meer rust gunnen en benadrukt dat kleine vormen van overlast een grote invloed kunnen hebben op het comfort tijdens een verplaatsing. De maatregel past binnen zijn bredere belofte om de Britse bevolking meer ademruimte te geven.

bekende ergernis

Burnham maakt duidelijk dat vrijwel iedere treinreiziger weleens met het probleem te maken heeft gehad. Volgens de Britse krant The Guardian verklaarde hij: “We hebben allemaal wel eens in de trein gezeten wanneer iemand plotseling keihard muziek of video’s begint af te spelen op zijn telefoon. Dat werkt op je zenuwen en kan een reis al snel verpesten.” De premier vindt dat reizigers rekening moeten houden met de mensen om hen heen. Daarom wil zijn regering niet alleen waarschuwen, maar ook duidelijk maken dat hinderlijk gedrag financiële gevolgen kan hebben.

“Daarom lanceren we een landelijke campagne om reizigers eraan te herinneren dat ze in de trein een koptelefoon moeten gebruiken. Daarnaast geven we lokale bestuurders nieuwe bevoegdheden om luide muziek, vapen en zwerfafval in bussen aan te pakken”, aldus Burnham. Volgens hem hoeft de oplossing niet ingewikkeld te zijn. “Het is iets eenvoudigs, maar het zal reizen voor ons allemaal net een beetje aangenamer maken.”

boetes voor overtreders

De Britse regering wil lokale vervoersautoriteiten nieuwe richtlijnen geven voor het gebruik van bevoegdheden die voortvloeien uit de Bus Services Act. Die wet biedt vervoersinstanties de mogelijkheid om eigen gedragsregels op te stellen en te handhaven. Buspassagiers die weigeren te stoppen met hinderlijk gedrag nadat ze daarop zijn aangesproken, riskeren een boete van maximaal 100 pond. Daarbij gaat het niet uitsluitend om muziek of filmpjes zonder koptelefoon. Ook vapen en het achterlaten van afval vallen onder de gedragingen die de autoriteiten strenger willen aanpakken.

Voor treinreizigers kunnen de financiële gevolgen aanzienlijk groter zijn. Spoorwegmaatschappijen beschikken al over de bevoegdheid om voor vergelijkbaar gedrag boetes tot 1.000 pond op te leggen. De regering benadrukt dat buschauffeurs niet verantwoordelijk worden voor het handhaven van de nieuwe regels. Die taak komt bij speciaal daarvoor aangewezen veiligheidsmedewerkers van vervoersmaatschappijen en politieagenten te liggen.

Naast de strengere handhaving komt er een landelijke affichecampagne. Onder de slogan ‘Deel de wagon, niet het lawaai’ worden passagiers aangespoord om hun koptelefoon te gebruiken en rekening te houden met medereizigers. De boodschap richt zich ook op mensen die telefoongesprekken voeren via de luidspreker. Reizigers worden gevraagd gesprekken niet hoorbaar voor de hele wagon te voeren en video’s zonder storend geluid te bekijken.

De Britse regering staat niet alleen in haar strijd tegen geluidsoverlast. De Londense burgemeester Sadiq Khan lanceerde afgelopen zomer al een campagne waarin reizigers werden aangemoedigd vriendelijk en respectvol te reizen. Ook het dragen van een koptelefoon maakte deel uit van die oproep. De Liberal Democrats gingen nog een stap verder en pleitten ervoor om ook buspassagiers die overlast veroorzaken boetes tot 1.000 pond te kunnen opleggen.

Ondanks die kritiek houdt de regering vast aan de campagne. De boodschap aan reizigers is duidelijk: wie muziek wil luisteren, video’s wil bekijken of wil telefoneren, moet rekening houden met anderen. Met de nieuwe richtlijnen, bestaande boetebevoegdheden en landelijke bewustmakingscampagne hoopt Burnham dat het openbaar vervoer een stuk rustiger wordt.

De politieke aandacht voor lawaai in het openbaar vervoer komt niet uit de lucht vallen. Uit opinieonderzoek blijkt dat een aanzienlijk deel van de Britse bevolking zich ergert aan medepassagiers die hun telefoon zonder koptelefoon gebruiken. Ongeveer zes op de tien kiezers steunen maatregelen tegen mensen die luid muziek of video’s afspelen in openbare ruimtes.

Een peiling van onderzoeksbureau YouGov wees bovendien uit dat Britse kiezers zelfs boetes van 1.000 pond voor luidruchtige reizigers in bussen en treinen zouden steunen. Een ander onderzoek van hetzelfde bureau liet zien dat telefoongesprekken via de luidspreker tot de drie grootste ergernissen van reizigers behoren.

kritiek bij de vakbond

Toch klinkt er ook kritiek op de plannen. Vakbonden vrezen dat de aangekondigde maatregelen weinig zullen veranderen aan de problemen waarmee personeel in het openbaar vervoer dagelijks wordt geconfronteerd. Vooral de veiligheid van buschauffeurs en andere vervoersmedewerkers blijft volgens hen een belangrijk aandachtspunt. Het aanpakken van luidruchtige passagiers biedt volgens de vakbonden onvoldoende bescherming tegen agressie en geweld.

Sharon Graham, algemeen secretaris van de Britse vakbond Unite, reageert bijzonder kritisch op de plannen. “De voorstellen van de regering zijn goedbedoeld, maar volstrekt ontoereikend om de problemen en het geweld aan te pakken waarmee busmedewerkers dagelijks worden geconfronteerd. De voorgestelde boetes zullen de problemen waarmee werknemers te maken hebben niet oplossen”, verklaarde ze tegenover The Guardian.